Dit is deel 9 in “De kracht van de nervus vagus activeren”.
De nervus vagus werkt als een snelweg die de vitale organen met de hersenen verbindt. Als je weet hoe je de nervus vagus kunt stimuleren, kan dat verlichting geven bij hardnekkige aandoeningen en tegelijkertijd kalmte en veerkracht bevorderen.
De nervus vagus kan op verschillende manieren gestimuleerd worden, van medische ingrepen tot eenvoudige, natuurlijke technieken die je gratis thuis kunt uitproberen.
In eerdere artikelen in deze serie hebben we verteld hoe het stimuleren van de nervus vagus de geestelijke gezondheid en de gezondheid van de hersenen kan helpen ondersteunen en zelfs gunstig kan zijn voor aandoeningen zoals autisme en bepaalde auto-immuunziekten.
Hoe stimuleer je nu precies de nervus vagus? De techniek vinden die voor jou het beste werkt kan een belangrijke stap zijn in het ervaren van de kalmerende en helende effecten.
Natuurlijke technieken
Je zenuwstelsel is zich voortdurend aan het ontwikkelen en is zeer ontvankelijk voor ondersteuning. Eenvoudige handelingen zoals een hand over je hart leggen of een paar keer diep ademhalen kunnen je gevoel al snel veranderen. Hier zijn enkele effectieve technieken die je zelf kunt uitproberen:
Bewustzijn en oriëntatie
De eerste stap in het reguleren van het zenuwstelsel is je bewust worden van hoe je je voelt. Let op fysieke signalen zoals spierspanning, oppervlakkige ademhaling of een bonzend hart, en emotionele signalen zoals angst of prikkelbaarheid. Als je bijvoorbeeld merkt dat je schouders gespannen zijn en je ademhaling sneller wordt, kan dat een teken zijn dat je gestrest bent. In dat geval kun je diep ademhalen of een andere kalmerende techniek proberen om jezelf weer in balans te brengen.
Ademhaling
Het hart, de longen en het autonome zenuwstelsel zijn onderling met elkaar verbonden, waardoor ademregulatie essentieel is voor het behouden van het evenwicht in het zenuwstelsel. Het autonome zenuwstelsel regelt onwillekeurige lichaamsfuncties zoals de hartslag en de spijsvertering.
Er zijn verschillende soorten ademhalingsoefeningen om te proberen:
- Lang en langzaam uitademen stimuleert de nervus vagus, waardoor een parasympathische ontspanningsreactie op gang komt die het lichaam kalmeert. Probeer vier tellen in te ademen en zes tellen uit te ademen. Herhaal dit minstens 15 keer.
- Zuchten kun je zien als een reset voor het zenuwstelsel. Adem flink in, of zelfs twee keer, en adem dan uit met een zuchtend geluid. Herhaal dit verschillende keren.
- Het is ook aangetoond dat afwisselend ademhalen via de linker en rechter neusvleugel het parasympathische zenuwstelsel aanzienlijk beïnvloedt en een gevoel van balans, rust en vrede kan creëren.
Neuriën
Neuriënd ademen creëert trillingen in de keel, borst en het binnenoor, waardoor de nervus vagus wordt gestimuleerd. Plaats je handen over je ogen en sluit je oren zachtjes met je duimen. Adem dan in en uit op een zoemende toon die voor jou natuurlijk aanvoelt. Doe dit een aantal keren. Experimenteer met hogere of lagere tonen en merk hoe elke toon resoneert met verschillende delen van je lichaam.
Je kunt ook je favoriete liedje neuriën of meedoen met een deuntje dat wordt afgespeeld, beide benaderingen kunnen even rustgevend zijn.
Lichaamshouding en bewegingen van de wervelkolom
Veelvoorkomende afwijkingen in de wervelkolom kunnen het zenuwstelsel belasten en een negatieve invloed hebben op de vitale organen. Een effectieve manier om het functioneren van het autonome zenuwstelsel te verbeteren is door verschillende bewegingen te maken die de flexibiliteit van de wervelkolom bevorderen en veelvoorkomende onevenwichtigheden corrigeren. Dit helpt de spanning langs de zenuwbanen te verminderen, inclusief gebieden in de buurt van de nervus vagus. Dit kan de nervus vagus op effectievere wijze activeren.
Video door The Epoch Times, bewegingen ontworpen door Arielle Schwartz, klinisch psycholoog
Oogbewegingen
Oogbewegingen stimuleren de nervus vagus via de oculocardiale reflex die een parasympathische – ontspannende en herstellende vertraging – van je hartslag en verlaging van je bloeddruk teweegbrengt.
Video door The Epoch Times, bewegingen ontworpen door Arielle Schwartz, klinisch psycholoog
EMDR
EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing) of ‘desensitisatie en herprogrammering door oogbewegingen’ is een therapeutische interventie die gebruik maakt van cross-laterale beweging. Oogbeweging is ook een extra krachtige manier om de nervus vagus te stimuleren. EMDR bootst de snelle oogbewegingenslaap (REM – Rapid Eye Movement) na. Dit is belangrijk omdat de REM-slaap een sleutelrol speelt bij het verwerken van emoties, het reguleren van het zenuwstelsel en het activeren van het parasympathische zenuwstelsel.
Aanraking en gerichte acupunctuur
De nervus vagus loopt door het gezicht, de oren en de nek. Het masseren en aanraken van deze gebieden en het cultiveren van zintuiglijk bewustzijn in het hele lichaam kan deze zenuw op natuurlijke wijze stimuleren.
Gezichtsacupunctuur is effectief omdat het drukpunten stimuleert waar je nervus vagus dicht bij het huidoppervlak komt.
“Gerichte acupunctuur of stimulatie van het oor, waar vertakkingen van de nervus vagus zich bevinden, kan heel effectief zijn bij het activeren van de ontstekingsreflex (het verminderen van ontstekingen),” vertelde Nasha Winters, een natuurgeneeskundige, aan The Epoch Times.
Video door The Epoch Times, bewegingen ontworpen door Arielle Schwartz, klinisch psycholoog
Ritmische bewegingen
Zachte, herhalende handelingen zoals schommelen, wiegen of stuiteren activeren de vagale banen, waardoor ontspanning wordt bevorderd en het lichaam tot rust komt. Activiteiten zoals dansen of zelfs wiegen in een schommelstoel kunnen deze natuurlijke ritmes nabootsen en het aangeboren vermogen van het lichaam om zichzelf te kalmeren aanspreken, net zoals je je voorstelt bij het kalmeren van een jong kind.
Ga op de grond zitten of op een stoel en schommel zachtjes heen en weer. Je kunt langzaam of snel bewegen. Je kunt ook je handen op je hart of buik leggen terwijl je schommelt. Ga een paar minuten door en keer dan terug naar de staat van rust. Observeer wat er bij je opkomt.
Blootstelling aan koud water
De vagale tonus kan worden verhoogd door de activiteit van je parasympatische zenuwstelsel te versterken door blootstelling aan koude, zoals een koude douche of een ijsbad. Mensen met hartproblemen, zoals hartritmestoornissen of hartaandoeningen, moeten blootstelling aan extreme kou echter vermijden, omdat dit het risico op hartgerelateerde problemen kan verhogen. Mensen met astma of aandoeningen aan de luchtwegen kunnen merken dat blootstelling aan kou symptomen zoals kortademigheid of een piepende ademhaling veroorzaakt. Zwangere vrouwen moeten een arts raadplegen voordat ze met blootstelling aan kou beginnen om er zeker van te zijn dat het veilig is.
Lachen
De ritmische ademhaling en spieractiviteit die gepaard gaan met lachen activeren de parasympathische paden van de nervus vagus. Kijk naar een grappige film of clip en breng tijd door met mensen die je aan het lachen maken.
Apparaten om de nervus vagus te stimuleren
Er zijn twee soorten apparaten die de nervus vagus stimuleren.
Invasieve halszenuwstimulatie
Invasieve nervus vagus stimulatie (NVS) is een medische procedure waarbij een klein apparaatje, vergelijkbaar met een pacemaker, onder de huid van de borst wordt geïmplanteerd. Dit apparaatje wordt via dunne draden verbonden met het cervicale (nek) deel van de nervus vagus. Het stuurt elektrische pulsen naar de zenuw, die vervolgens signalen doorgeeft aan de hersenen en andere delen van het lichaam.
Deze pulsen helpen het zenuwstelsel te reguleren.
NVS is goedgekeurd om te helpen bij het herstel van beroertes en om obesitas, depressie en epilepsie te behandelen. Het vereist echter een operatie, is duur en kan bijwerkingen hebben zoals nekpijn, hoesten, moeite met slikken, hoofdpijn, heesheid en keelpijn.
Niet-invasieve transcutane NVS
Transcutane NVS (tNVS) is een niet-invasief alternatief dat betaalbaarder en gebruiksvriendelijker is. Een draagbaar apparaatje stimuleert de nervus vagus via de huid bij het oor, waardoor reflexen worden opgewekt zonder operatie of implantatie.
Deze behandeling kan delen van de hersenen die betrokken zijn bij emoties en automatische lichaamsfuncties activeren of kalmeren, waardoor het een nuttig hulpmiddel is bij de behandeling van depressie, hartfalen, pijn, ontstekingen en hoofdpijn.
Eén draagbaar apparaat, de Sensate, stimuleert de nervus vagus zachtjes door middel van geluids- en vibratietherapie. Het apparaatje, dat op de borst gedragen wordt, zendt laagfrequente trillingen uit die door het lichaam resoneren en de zenuwbanen van de nervus vagus activeren. Deze trillingen worden vaak gecombineerd met kalmerende geluiden via een app om een multisensorische ervaring te creëren.
“Draagbare apparaten zijn vooral nuttig voor cliënten die het een uitdaging vinden om ontspanning te bereiken door alleen ademhalingsoefeningen te doen of die de voorkeur geven aan een meer tactiele benadering,” vertelde Jodi Duval, een in Australië gevestigde natuurgeneeskundige met meer dan 15 jaar ervaring en eigenaar van Revital Health, aan The Epoch Times.
Zorg dat je niet vast komt te zitten
In de snelle wereld van vandaag brengen veel mensen heel wat tijd door in de vecht-, vlucht- of bevriestoestand. Stressreacties zijn een normaal onderdeel van het leven – ze kunnen niet worden vermeden – maar de sleutel is om niet vast komen te zitten. Het belangrijkste is om je bewust te zijn van de staat van je zenuwstelsel en je weg terug te vinden naar een ventrale vagale staat (een ruimte van veiligheid en regulatie) wanneer dat nodig is.
Of het nu door middel van oefeningen is die de nervus vagus activeren, een kalmerende omgeving of betekenisvolle verbindingen, het herstellen van balans is van vitaal belang. Deze balans legt de basis voor genezing en welzijn.
“Het lichaam weet hoe het moet genezen. We hoeven alleen maar de obstakels weg te nemen en de juiste hulpmiddelen te bieden”, aldus Winters.
“Door consequente, zachte stimulatie van de nervus vagus kunnen we een toestand van helderheid, veerkracht en vrede bevorderen, waardoor de verbinding tussen lichaam en geest wordt versterkt op een manier die met medicijnen alleen vaak niet mogelijk is.”
Gepubliceerd door The Epoch Times (12 maart 2025): 12 Ways to Activate Your Vagus Nerve–and How to Practice Them
