Het Chinese communistische regime heeft dinsdag een Arctische zeeroute naar Europa geopend, meldden staatsmedia op 22 september. Daarmee wordt de internationale aandacht opnieuw gevestigd op de “Poolse Zijderoute”-ambities van Peking.
De containerrederij Sea Legend stuurde haar eerste schip, de Istanbul Bridge, via de Noordelijke Zeeroute (North Sea Route- NSR) door de Noordelijke IJszee. De reis begon in de haven van Ningbo Zhoushan in de oostelijke provincie Zhejiang en voert naar de Britse haven Felixstowe, aldus persbureau Xinhua.
Analisten benadrukken dat de route meer strategische betekenis heeft voor de geopolitieke expansie van het regime in het Noordpoolgebied dan voor de commerciële scheepvaart.
De lancering van de “China-Europa Arctic Express” valt samen met de tijdelijke sluiting van de grens tussen Polen en Belarus van 12 tot 25 september. Daardoor werd de China-Europa Railway Express—een belangrijke logistieke levensader tussen China en de Europese Unie—verstoord en kwam het meeste goederenvervoer per spoor stil te liggen.
Volgens Xinhua zal de nieuwe Arctische route ongeveer 18 dagen in beslag nemen, aanzienlijk sneller dan de China-Europa goederentrein (ongeveer 25 dagen), de route via het Suezkanaal (ongeveer 40 dagen) en de Kaap de Goede Hoop (ongeveer 50 dagen).
De Global Times, een ander officieel medium van het Chinese regime, schreef in een hoofdredactioneel artikel dat het om “veel meer gaat dan alleen een nieuwe zeeroute”.
Dat hoofdartikel vergeleek China’s “opening van een Noordelijke Zeeroute door de Noordelijke IJszee” met de openstelling van het Panamakanaal en het Suezkanaal. Ook schetste het de langetermijnambities van het regime in het Noordpoolgebied, terwijl het andere landen bekritiseerde omdat zij het Noordpoolgebied “als hun eigen achtertuin behandelen, om energiebronnen concurreren en hun militaire aanwezigheid versterken”.
Het stuk herhaalde de politieke en economische expansiestrategie van het regime in de regio. De “Poolse Zijderoute”-strategie, die in 2017 voor het eerst werd gepresenteerd door de Chinese Communistische Partijleider Xi Jinping, krijgt nu gestalte met de opening van de China-Europa Arctic Express.
De Poolse Zijderoute vormt een uitbreiding en een wezenlijk onderdeel van het Belt and Road Initiative (BRI) van het Chinese regime. Dit initiatief, voorheen bekend als “One Belt, One Road”, werd in 2013 gelanceerd en beoogt de heropleving van China’s historische handelsroutes: de zijderoute over land en de maritieme zijderoute. Doel is landen in Azië, Europa en Afrika in de 21e eeuw opnieuw met elkaar te verbinden. Via het BRI investeert China miljarden in megaprojecten in meer dan zestig landen. Critici stellen dat het initiatief deelnemende landen opzadelt met schulden en fungeert als instrument voor politieke invloed.
Een derde route, de Poolse Zijderoute, werd in 2018 officieel gepresenteerd binnen dit BRI-kader. Daarbij staat de ontwikkeling van scheepvaartroutes in het Noordpoolgebied centraal, met name de Noordelijke Zeeroute, naast investeringen in infrastructuur langs deze corridor.
Dubbele functie
De BRI-strategie van China is gericht op het vergroten van geopolitieke invloed via land- en zeeroutes, maar ook op het uitbreiden van economische en handelscorridors, vertelde Shen Ming-shih, onderzoeker bij de afdeling Nationale Veiligheidsstudies van het Taiwanese Institute for National Defense and Security Research aan The Epoch Times.
De China-Europa Arctic Express, een belangrijke ontwikkeling binnen de Poolse Zijderoute, vervult volgens Shen een dubbele rol: zowel economisch en commercieel als geopolitiek, met een nadruk op maritieme expansie.
“Naast het vervoer van vracht naar Europa via de relatief korte route door de Noordelijke IJszee, kan China hiermee ook zijn marine in het Noordpoolgebied inzetten en zelfs langeafstandsmacht projecteren van de Noordelijke IJszee naar de Atlantische Oceaan,” aldus Shen. “Dat zal een grote impact hebben op toekomstige activiteiten in de Atlantische Oceaan, aan de oostkust van de Verenigde Staten. Dit is de voornaamste reden waarom Trump zoveel belang hecht aan Groenland.”
Een schip van de Koninklijke Deense Marine maakt zich klaar om aan te meren in de stad Nuuk, Groenland, op 4 mei 2025. John Fredricks/The Epoch Times
Volgens Shen is dit ook de reden waarom de Global Times stelt dat de route door de Noordelijke IJszee meer is dan slechts een scheepvaartroute. “Voor Rusland of de Verenigde Staten geldt dat, als de Chinese Communistische Partij haar invloed uitbreidt op de zeeroute door de Noordelijke IJszee, dit onvermijdelijk gevolgen zal hebben voor hun geostrategische veiligheid en maritieme macht in de regio.” “Dit mag niet worden onderschat.”
Het Noordpoolgebied is rijk aan natuurlijke hulpbronnen, en naarmate het ijs verder smelt, nemen zowel de mogelijkheden voor scheepvaart als voor exploitatie van grondstoffen toe, vertelde Sun Kuo-hsiang, hoogleraar internationale betrekkingen en economie aan de Nanhua-universiteit in Taiwan aan The Epoch Times. Volgens hem is China’s betrokkenheid bij Arctische aangelegenheden “bedoeld om zeker te stellen dat het een rol speelt bij toekomstige grondstoffenwinning en bij het opstellen van scheepvaartregels”.
Sun wijst erop dat “sommige westerse landen inderdaad hun zorgen hebben geuit over de groeiende invloed van China in het Noordpoolgebied, omdat dit een aanleiding kan zijn voor militaire aanwezigheid en inlichtingenactiviteiten, wat een bedreiging vormt voor het militaire evenwicht en de geopolitieke stabiliteit in de regio”.
Meer symbolisch dan praktisch
Toch heeft de China-Europa Arctic Express meer strategische waarde dan daadwerkelijke vervoerscapaciteit, stelt de in de VS gevestigde onafhankelijke econoom Davy J. Wong. Volgens hem kan de route slechts “marginale capaciteit” leveren en is het op korte termijn onwaarschijnlijk dat zij het vervoer over zee of de China-Europa Railway Express—de belangrijkste lijn van de BRI-landroute—zal vervangen.
Een kraan verplaatst een container naar een trein van de China Railway Express naar Europa in de Chinese grensstad Erenhot, in de regio Binnen-Mongolië, op 18 april 2019. STR/AFP via Getty Images
“De commercialisering en normalisering van de Arctische route wordt beperkt door seizoensinvloeden en de kosten van ijsbrekers, verzekeringen en ondersteunende infrastructuur,” zegt Wong. “Op korte termijn kan dit slechts worden gezien als een aanvullende route, geen vervanging van de belangrijkste scheepvaartroutes.”
Shen voegde daaraan toe dat transport via de Noordelijke IJszee, of via de Straat van Malakka in de Zuid-Chinese Zee en de Indische Oceaan, buitengewoon kostbaar is. “De scheepvaartroute door de Noordelijke IJszee is nog niet volledig ontwikkeld, waardoor de transportcapaciteit relatief laag blijft,” zei hij.
Sun benadrukte bovendien dat “[China’s Arctische route] ook milieuproblemen en geopolitieke veiligheidskwesties oproept, zoals zwarte koolstof, olie, ecologische schade en arbeidsvraagstukken. Deze krijgen momenteel veel aandacht van Europese landen en milieugroepen.”
Het plan van de Europese Unie om vanaf 2035 de verkoop van nieuwe benzine- en dieselauto’s te verbieden, krijgt steeds meer politieke en industriële tegenwind. Vooraanstaande figuren zetten inmiddels openlijk vraagtekens bij de maatregelen.
De auto-industrie is een pijler van de Europese economie: zij biedt werk aan meer dan 13 miljoen mensen en is goed voor zo’n 7 procent van het EU-bbp. Toch staat de sector onder zware druk door concurrentie uit China en de geplande overstap naar elektrische voertuigen (EV’s).
Volgens de EU-wetgeving moeten alle nieuwe auto’s tegen 2035 nul CO₂ uitstoten. Dat komt feitelijk neer op een verbod op nieuwe voertuigen met een verbrandingsmotor op benzine of diesel.
Wat ooit als Europa’s groene trots werd gepresenteerd, lijkt voor sommigen in de sector steeds meer op een miskoop.
“Duitsers zijn de sleutelspelers”
BMW-topman Oliver Zipse noemde in een interview met Politico het EU-verbod op verbrandingsmotoren vanaf 2035 een “enorme vergissing”. “Ik denk dat we onszelf tekortdoen door een bijna willekeurig moment in de toekomst te kiezen waarop alle sectoren zich daarnaar moeten schikken,” zei hij.
Ook Mercedes-Benz-CEO Ola Kaellenius waarschuwde eerder in zakenkrant Handelsblatt: “We hebben een realiteitstoets nodig. Anders rijden we met volle vaart tegen een muur.” Hij stelde dat in plaats van een harde einddatum, de verkoop van elektrische voertuigen beter kan worden gestimuleerd met belastingvoordelen en lagere elektriciteitsprijzen.
Audi-topman Gernot Dollner liet zich in Wirtschaftswoche positiever uit: volgens hem zijn elektrische auto’s “betere technologie”.
Richard Schenk, politiek analist bij de conservatieve denktank MCC Brussels, zei tegen The Epoch Times dat Duitsland de sleutelrol speelt bij een mogelijke koerswijziging en dat het land de druk opvoert op Commissievoorzitter Ursula von der Leyen om in actie te komen.
“Concreet zijn de Duitsers de sleutelspelers, want als zij van gedachten veranderen, verschuiven de meerderheden binnen de EU volledig,” zei Schenk. “De Polen en Italianen zijn hoe dan ook al aan boord, de Fransen twijfelen nog, maar als de Duitsers draaien, zullen zij in dit geval waarschijnlijk volgen.”
Hij wees erop dat het verbod is vastgelegd in EU-regelgeving en dat de Europese Commissie dus als eerste moet handelen.
“Ursula von der Leyen is hier de sleutelspeler,” zei hij.
Bezoekers bij de stand van de Duitse autofabrikant Volkswagen op de openingsdag van de Internationale Automobilausstellung (IAA) in München, Zuid-Duitsland, op 9 september 2025. Tobias Schwarz/AFP via Getty Images
EU-druk
Volgens Schenk staat Von der Leyen ook onder druk vanuit haar eigen politieke familie, de Europese Volkspartij (EVP), de grootste fractie in het Europees Parlement.
Manfred Weber, lid van de Duitse Christelijke Sociale Unie en leider van de EVP, vertelde The Telegraph eerder deze maand dat het ICE-autoplan (Internal Combustion Engines) ideologisch is en dat de verbrandingsmotor nog steeds een toekomst heeft.
“Klimaatverandering is een probleem. We moeten het oplossen, maar dit was het opleggen van ideologisch denken,” zei Weber. “Dat is niet wat mensen steunen. Ik heb het ook nooit gesteund.”
In 2024 waarschuwde de EVP dat autorijden “te duur zal worden voor veel Europeanen en dat we talloze banen in de auto-industrie zullen verliezen aan concurrenten als China,” tenzij de wet wordt herzien.
Ook de Europese autobranchevereniging ACEA (European Automobile Manufacturers’ Association) riep op om de CO₂-doelstellingen “aan te passen aan de realiteit,” wijzend op de afhankelijkheid van Aziatische batterijfabrikanten en hogere energiekosten in Europa.
Die verdeeldheid loopt ook dwars door de auto-industrie zelf, zei Schenk.
“Het is eigenlijk een burgeroorlog binnen de auto-industrie … Als je rechtstreeks luistert naar de CEO’s van de grote autofabrikanten, zijn ze heel duidelijk,” zei hij. “Stel je voor: dit zijn enorme bedrijven die complete afdelingen voor elektrische auto’s hebben opgebouwd. Al die mensen—ingenieurs, marketeers, noem maar op—zullen zich met hand en tand binnen het bedrijf verzetten om hun positie te behouden.”
“Enorme investeringen”
Laura Bowler, senior manager duurzaamheid bij ingenieurs- en adviesbureau Ramboll, die het grootste deel van het eerste decennium van haar loopbaan bij Ford Motor Company werkte, zei tegen The Epoch Times dat de deadline van 2035 misschien wordt uitgesteld, maar dat een volledige koerswijziging onwaarschijnlijk blijft.
“Er is al enorm veel geïnvesteerd in elektrische auto’s. Ik zou geschokt zijn als men nu zou zeggen: ‘Het hoeft allemaal niet meer,’” zei Bowler.
Volgens haar is er de afgelopen tijd sprake van vertraging en afzwakking van duurzaamheidsdoelen. “Ik zou niet verbaasd zijn als de deadline naar 2040 wordt verschoven.” Zonder stevige regelgeving heeft zij echter weinig vertrouwen in een succesvolle transitie. “En dan bedoel ik niet alleen het verbod op CO₂-producerende auto’s, maar juist regels die de Europese auto-industrie helpen concurreren met China.”
Een werknemer inspecteert het laadsysteem van een voertuig in Hefei, China, op 17 januari 2025. Kevin Frayer/Getty Images
Commissie houdt koers
Een woordvoerster van de Europese Commissie liet weten dat de “EU koers houdt”. Wel benadrukte ze dat de Unie pragmatisch wil zijn en al flexibiliteit heeft geboden bij de doelstellingen voor 2025. Op 12 september kwam Von der Leyen opnieuw samen met Europese autofabrikanten en andere betrokkenen voor de Strategische Dialoog over de Toekomst van de Auto-industrie.
“Belanghebbenden hebben een reeks verfijningen voorgesteld, zoals een beperkte rol voor koolstofneutrale brandstoffen of een blijvende rol voor plug-in hybrides en range-extenders,” aldus de Commissie.
“Alle input zal zorgvuldig worden meegenomen bij de herziening van de CO₂-normen. Daarbij blijft de Commissie vasthouden aan technologische neutraliteit.” Von der Leyen schreef diezelfde dag op X: “We zullen decarbonisatie en technologische neutraliteit combineren.”
“Kanarie in de koolmijn”
Ook buiten Brussel klinkt kritiek dat het beleid averechts uitpakt. Geoff Thompson, Britse auto-expert en YouTuber (Geoff Buys Cars), zei dat de overgang naar elektrische auto’s “niet zo soepel verloopt als fabrikanten hadden gehoopt”.
“En nu zetten ze massaal een stap terug, omdat die elektrische auto’s niet in het tempo verkopen dat nodig is om winstgevend te blijven,” zei Thompson. “Hoe kun je die koers nog vasthouden als het financieel geen zin heeft?”
Volgens Thompson draagt Volkswagen Group—met merken als Volkswagen, Audi, Skoda, SEAT en Bentley—de Europese sector als “economische motor van de auto-industrie”. Maar juist de problemen bij Volkswagen ziet hij als een waarschuwingsteken.
Volksawagen Group is naar omzet Duitslands grootste industriële werkgever en Europa’s grootste autobouwer. Vorig jaar kondigde de groep aan 9,3 miljard euro te willen besparen. “Dat zou de kanarie in de koolmijn moeten zijn. Het verhaal van de elektrische auto loopt niet zoals gehoopt,” aldus Thompson.
Betrouwbare tweedehands dieselauto’s
Volgens Dan O’Hare, manager bij onderdelenleverancier Cox Motor Parts, biedt de onzekerheid kansen voor leveranciers van traditionele auto-onderdelen. “Als het verbod wordt afgezwakt of teruggedraaid, blijft de vraag na 2035 stijgen. Maar zelfs als het blijft, zullen miljoenen bestaande benzine- en dieselauto’s onderhoud nodig hebben. Die vraag blijft tot ver in de jaren 2040.”
Daarnaast wijst hij op de hoge kosten van vervangingsbatterijen voor oudere elektrische auto’s. “Voor EV’s ouder dan tien jaar lopen die kosten nu hoger op dan de waarde van de auto zelf. Voor budgetkopers maakt dat betrouwbare tweedehands dieselauto’s aantrekkelijker.”
Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft de straatbende Barrio 18 aangewezen als buitenlandse terreurorganisatie, een uitbreiding van Washingtons offensief tegen transnationale bendes en kartels.
“Vandaag wijst het ministerie van Buitenlandse Zaken Barrio 18 aan als Foreign Terrorist Organization (FTO) en Specially Designated Global Terrorist (SDGT),” zei minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio in een verklaring op 23 september.
Rubio noemde Barrio 18 “een van de grootste bendes op ons halfrond” en stelde dat de groep aanvallen heeft uitgevoerd op veiligheidstroepen, functionarissen en burgers in El Salvador, Guatemala en Honduras. Hij beloofde de geldstromen van de bende af te snijden en noemde de stap onderdeel van de “onwankelbare inzet van de regering-Trump om kartels en bendes te ontmantelen en de veiligheid van het Amerikaanse volk te waarborgen”.
De aanwijzing van Barrio 18 als buitenlandse terreurorganisatie heeft verschillende gevolgen. Het wordt een federaal misdrijf om materiële steun aan de bende te verlenen. Bezittingen onder Amerikaanse jurisdictie worden bevroren en leden wordt de toegang tot de Verenigde Staten ontzegd. Daarmee krijgt de politie ruimere middelen om de activiteiten van de groep te vervolgen en te ontwrichten.
Volgens een door het ministerie van Justitie gefinancierd onderzoek is Barrio 18 al sinds minstens de jaren zestig actief in Los Angeles. In tegenstelling tot veel rivalen wierf de bende leden van verschillende nationaliteiten, wat de snelle groei voedde. De relatie met Mara Salvatrucha, of MS-13, sloeg eind jaren tachtig om in geweld. Het conflict verspreidde zich door Midden-Amerika na massale deportaties vanuit de Verenigde Staten en blijft een bepalend kenmerk van beide bendes.
“De haat tegen Barrio 18 is het cement dat de MS-13 bijeenhoudt,” schreven onderzoekers in een studie, die de rivaliteit omschreef als kern van de identiteit van de bende.
De twee bendes vechten al jarenlang om territorium in Midden-Amerika. In januari overvielen gewapende leden van MS-13 de begrafenis van een Barrio 18-lid in Guatemala, waarbij minstens zeven doden vielen en dertien mensen gewond raakten. Beide groepen persen burgers, vervoersmedewerkers en winkeliers af, en doden vaak wie weigert te betalen.
MS-13 werd in de jaren tachtig in Los Angeles opgericht door Salvadoraanse immigranten die op de vlucht waren voor de burgeroorlog. Sindsdien verspreidde de bende zich over Midden-Amerika, waardoor de regio tot de gewelddadigste ter wereld behoort. President Donald Trump noemde de bende herhaaldelijk “kwaadaardig” en beloofde haar vernietiging. In 2020 kondigde het ministerie van Justitie voor het eerst terreuraanklachten aan tegen leiders van MS-13.
Op zijn eerste werkdag na terugkeer in het Witte Huis tekende Trump een presidentieel decreet dat een procedure instelde om internationale kartels aan te wijzen als terreurorganisaties. Volgens het decreet voeren zulke groepen “een campagne van geweld en terreur over het westelijk halfrond,” waardoor belangrijke Amerikaanse partners worden gedestabiliseerd en Amerikaanse gemeenschappen worden overspoeld met dodelijke drugs.
In februari wees het ministerie van Buitenlandse Zaken, in navolging van Trumps decreet, meerdere groepen aan als terreurorganisatie, waaronder Tren de Aragua, MS-13, het Sinaloa- en het Jalisco New Generation-kartel, Cártel del Noreste, La Nueva Familia Michoacana, Cártel del Golfo en Cárteles Unidos.
In juli voegde het Amerikaanse ministerie van Financiën het Venezolaanse Cartel de los Soles toe aan de terreurlijst, met de beschuldiging dat president Nicolás Maduro en hoge functionarissen de groep leiden en kartels steunen die de Amerikaanse veiligheid bedreigen.
Denemarken bevestigde op 26 september dat er geen plannen zijn om een beroep te doen op Artikel 4 van de NAVO, na drone-invallen in het Deense luchtruim eerder deze week.
Minister van Buitenlandse Zaken Lars Lokke Rasmussen zei tegen verslaggevers: “Artikel 4 is in de hele NAVO-geschiedenis negen keer ingeroepen, en recent tweemaal in verband met Polen en Estland, dus wij hebben daar geen reden toe.”
Denemarken moest deze week twee keer zijn luchthavens sluiten na meldingen van drones.
De Deense premier Mette Frederiksen bracht de incidenten in verband met een reeks vermoedelijke Russische drone-invallen in Europa, te midden van de aanhoudende oorlog van Rusland tegen Oekraïne, zonder daarbij bewijs te leveren.
Rusland ontkende betrokkenheid.
Daarom overwoog Denemarken tot en met vrijdag om Artikel 4 in te roepen.
Hoewel Artikel 5 van de NAVO—de wederzijdse verdedigingsbelofte—beter bekend is, zijn veel mensen minder vertrouwd met Artikel 4.
Dit is wat Artikel 4 inhoudt en hoe het werkt.
Wat is Artikel 4?
Artikel 4 is de kortste bepaling in het Noord-Atlantisch Verdrag, dat op 4 april 1949 in Washington werd bekrachtigd.
In de tekst staat: “De partijen zullen elkaar raadplegen telkens wanneer, naar het oordeel van een van hen, de territoriale integriteit, politieke onafhankelijkheid of veiligheid van een van de partijen wordt bedreigd.”
Dat betekent dat een NAVO-bondgenoot, zodra er zorgen zijn – vooral over veiligheid – het onderwerp kan aankaarten bij de Noord-Atlantische Raad (NAC: North Atlantic Council), het belangrijkste politieke besluitvormingsorgaan van de NAVO.
Leden kunnen de kwestie bespreken, wat mogelijk kan leiden tot een gezamenlijke beslissing of actie.
Zo komt het onderwerp formeel op de agenda van de NAVO te staan.
Het inroepen van Artikel 4 en het bespreken ervan leidt echter niet automatisch tot actie.
Waarom doen landen een beroep op Artikel 4?
De laatste tijd hebben landen Artikel 4 ingeroepen na meldingen van schendingen van hun luchtruim. Zij beschuldigden Rusland ervan achter de incidenten te zitten.
Polen deed op 10 september een beroep op Artikel 4 nadat het meerdere Russische drones had neergehaald die het Poolse luchtruim waren binnengedrongen.
Op 23 september kwamen NAVO-bondgenoten bijeen na een Artikel 4-verzoek van Tallinn, nadat drie Russische gevechtsvliegtuigen het Estse luchtruim waren binnengevlogen.
Rusland ontkent de NAVO-beschuldigingen dat het herhaaldelijk het luchtruim van bondgenoten heeft geschonden.
Hoe vaak is het gebeurd?
Sinds de oprichting van de NAVO in 1949 is Artikel 4 negen keer ingeroepen.
De eerste keer was op 10 februari 2003, toen Turkije de Noord-Atlantische Raad om overleg vroeg uit bezorgdheid over dreigingen voor zijn veiligheid door de oplopende spanningen in buurland Irak, in de weken voorafgaand aan het begin van de Irakoorlog.
Turkije is bovendien de NAVO-lidstaat die het vaakst een beroep heeft gedaan op Artikel 4: in totaal vijf keer.
Een beschadigde drone ligt na een val in het oostelijke Poolse dorp Czosnowka, die te zien is op deze afbeelding afkomstig van sociale media, in Czosnowka, Polen, op 10 september 2025. Dariusz Stefaniuk via Reuters
Meer recent hebben Oost-Europese landen om overleg gevraagd in de context van de oorlog tussen Rusland en Oekraïne.
Op 24 februari 2022—de dag dat Rusland zijn invasie van Oekraïne begon—vroegen Bulgarije, Tsjechië, Estland, Letland, Litouwen, Polen, Roemenië en Slowakije om overleg vanwege het conflict aan de oostflank van het bondgenootschap.
Daarna werd deze maand binnen een tijdsbestek van twee weken tijd Artikel 4 ingeroepen door Polen en Estland.
Wat is Artikel 5?
Artikel 5 is het onderdeel van het Verdrag dat de meeste mensen kennen.
Het is de collectieve veiligheidsgarantie en wordt beschouwd als een essentieel onderdeel van het bondgenootschap.
Daarin komen de leden overeen “dat een gewapende aanval op een of meer van hen in Europa of Noord-Amerika wordt beschouwd als een aanval op hen allen.”
De NAVO legt op haar website uitgebreider uit dat wanneer Artikel 5 wordt ingeroepen, “bondgenoten elke vorm van hulp kunnen bieden die zij noodzakelijk achten om op een situatie te reageren.”
“Dit is een individuele verplichting voor elke bondgenoot, en iedere bondgenoot bepaalt zelf wat hij in de gegeven omstandigheden noodzakelijk vindt,” aldus het bondgenootschap.
Brandweerlieden en defensieofficieren staan dicht bij het vernielde dak van een huis, nadat vermoedelijk Russische drones het Poolse luchtruim hebben geschonden tijdens een aanval op Oekraïne, in Wyryki bij Lublin, Polen, op 11 september 2025. Rafal Niedzielski/AP Photo
Die hulp “hoeft niet per se militair van aard te zijn,” aldus de NAVO.
De reactie hangt af van de middelen van elke lidstaat, en “het is daarom aan het oordeel van elk afzonderlijk land om te bepalen hoe het zal bijdragen”.
Volgens de NAVO is Artikel 5 “voor het eerst en tot nu toe één keer in de geschiedenis ingeroepen na de terreuraanslagen van 11 september tegen de Verenigde Staten”.
Leidt Artikel 4 automatisch tot Artikel 5?
Nee, dat is niet het geval.
Bob Deen, analist bij denktank Clingendael in Den Haag, zei tegen persbureau Associated Press dat Artikel 4 “bedoeld is om binnen het bondgenootschap de coördinatie en het begrip over externe dreigingen te verbeteren”.
“Het geeft alle bondgenoten de mogelijkheid om bepaalde bedreigingen of ontwikkelingen met spoed op de agenda van de Noord-Atlantische Raad te zetten.”
Deen zei dat Artikel 4 weliswaar verband houdt met Artikel 5, maar “niet per se een opstapje is”.
Artikel 4 hoeft ook niet eerst te worden ingeroepen voordat Artikel 5 kan volgen.
Volgens de Clingendael-analist werd in het geval van de aanslagen van 11 september Artikel 5 direct geactiveerd.
Hij zei: “Met andere woorden: Artikel 4 kan worden ingeroepen zonder dat Artikel 5 volgt, en omgekeerd.”
The Associated Press, Reuters en Rachel Roberts hebben bijgedragen aan dit verslag.
Minister van Volksgezondheid Robert F. Kennedy Jr. en andere functionarissen hebben op 22 september bekendgemaakt dat acetaminophen, het actieve ingrediënt in Tylenol, mogelijk in verband staat met autisme, een aandoening met een breed scala aan symptomen. Ze zeiden ook dat leucovorine, ofwel folinezuur op recept, een veelbelovende therapie voor autisme lijkt te zijn.
Hier volgt wat je moet weten over de nieuwe bekendmaking, autisme en folinezuur.
Verband met Tylenol
Ambtenaren hebben verklaard dat het beschikbare bewijs met betrekking tot een verband tussen acetaminophen, ook bekend als paracetamol, en neurologische ontwikkelingsstoornissen voldoende is om een nieuwe waarschuwing af te geven tegen het gebruik van acetaminophen tijdens de zwangerschap.
“We hebben nu gegevens die we niet kunnen negeren,” zei dr. Marty Makary, commissaris van de Food and Drug Administration, tijdens een persconferentie in Washington.
Dat omvat een onderzoek uit 2019 van Boston University en Johns Hopkins University School of Medicine, waarin navelstrengplasma werd geanalyseerd en werd vastgesteld dat blootstelling aan paracetamol in de baarmoeder een verhoogd risico op autisme en ADHD (attention-deficit/hyperactivity disorder), twee neurologische ontwikkelingsstoornissen, met zich meebrengt.
Een onderzoek uit 2025 vond ook bewijs dat consistent is met een verband tussen blootstelling aan paracetamol tijdens de zwangerschap en een verhoogde kans op neurologische ontwikkelingsstoornissen, aldus dr. Andrea Baccarelli, decaan van de Harvard TH Chan School of Public Health, en zijn coauteurs.
In een bericht aan artsen van 22 september zei Makary dat er steeds meer bewijs is dat het gebruik van paracetamol door zwangere vrouwen in verband kan worden gebracht met een verhoogd risico op neurologische aandoeningen zoals autisme en ADHD bij kinderen.
Hij zei dat artsen moeten overwegen om het gebruik van paracetamol tijdens de zwangerschap tot een minimum te beperken, terwijl ze zich ervan bewust moeten zijn dat het het veiligste vrij verkrijgbare medicijn tegen koorts en pijn is.
Andere deskundigen betwisten dat het bewijs een verband ondersteunt en verwijzen daarbij onder meer naar een Zweeds onderzoek uit 2024 waarin de gegevens van bijna 2,5 miljoen kinderen werden geanalyseerd en waarin werd geconcludeerd dat er geen verband bestaat tussen blootstelling van de foetus aan paracetamol en de ontwikkeling van autisme of ADHD.
“Op dit moment is het wetenschappelijk bewijs dat het gebruik van paracetamol tijdens de zwangerschap een verhoogd risico op autisme of ADHD veroorzaakt, simpelweg niet overtuigend,” aldus dr. Sindhu Srinivas, voorzitter van de Society for Maternal-Fetal Medicine, in een recente verklaring. De organisatie verklaarde op 22 september dat zij achter haar aanbeveling blijft staan dat paracetamol veilig is voor de behandeling van pijn en koorts bij zwangere vrouwen.
Een woordvoerder van Kenvue, het moederbedrijf van de fabrikant van Tylenol, verklaarde op 22 september in een e-mail aan The Epoch Times dat “meer dan tien jaar rigoureus onderzoek, onderschreven door vooraanstaande medische professionals en wereldwijde gezondheidsinstanties, bevestigt dat er geen geloofwaardig bewijs is dat paracetamol in verband kan worden gebracht met autisme.”
Tylenol-capsules worden tentoongesteld in San Anselmo, Californië, op 22 september 2025. Amerikaanse gezondheidsfunctionarissen hebben op 22 september 2025 een nieuwe waarschuwing afgegeven over het gebruik van paracetamol tijdens de zwangerschap. Justin Sullivan/Getty Images
Aantal gevallen van autisme neemt toe
Autisme is een stoornis met symptomen zoals moeite met communiceren en het houden van oogcontact. Volgens een onderzoek naar autisme uit 2018 kan ongeveer een kwart van de mensen met autisme niet praten of is ‘minimaal verbaal.’
De afgelopen decennia is het aantal gevallen van autisme in de Verenigde Staten sterk gestegen.
De frequentie was één op de 31 kinderen in 2022, aldus de Centers for Disease Control and Prevention in het voorjaar. Dat was een stijging ten opzichte van één op de 150 kinderen in 2002.
President Donald Trump verwees op 22 september naar oudere cijfers waaruit bleek dat het percentage ooit veel lager was. “Met zo’n grote stijging weet je dat er iets kunstmatigs aan de hand is,” zei hij.
Kennedy zei in april dat genetica in sommige gevallen een rol kan spelen, maar bij zo’n grote sprong “heb je een milieutoxine nodig.”
Het CDC heeft eerder op zijn website vermeld dat een aantal factoren de kans op autisme bij kinderen kan vergroten, waaronder het feit dat ze geboren zijn uit oudere ouders en bepaalde genetische aandoeningen hebben.
Sommige groepen, zoals de Autism Society of America, zeggen dat de toename mogelijk het gevolg is van aangepaste diagnostische criteria en een grotere bekendheid van de aandoening.
“Een groter bewustzijn van autisme speelt een cruciale rol bij het voorlichten van individuen, ouders, opvoeders en zorgverleners, zodat zij autistische eigenschappen en kenmerken beter kunnen herkennen,” aldus de groep in april. “Dit feit, in combinatie met de uitgebreidere diagnostische criteria van het afgelopen decennium, leidt tot minder verkeerde diagnoses en een bredere interpretatie van wat binnen het spectrum valt.”
Zijn vaccins een oorzaak?
Kennedy heeft in het verleden gezegd dat vaccins autisme kunnen veroorzaken.
“Veel ouders hebben gemeld dat hun kind direct na de vaccinatie autisme ontwikkelde. Dat is iets waar we momenteel naar kijken,” zei hij eerder dit jaar.
Op 22 september hebben ambtenaren niet gezegd dat vaccins een oorzaak zijn. Maar ze hebben niet uitgesloten dat ze dat in de toekomst wel zullen doen.
Een man houdt zijn 14 maanden oude zoon vast terwijl hij het BMR-vaccin krijgt in een kliniek in Lubbock, Texas, op 1 maart 2025. Sommige ouders hebben gemeld dat ze denken dat vaccins autisme kunnen veroorzaken. Jan Sonnenmair/Getty Images
“Autisme is een complexe aandoening met een veelvoudige oorzaak”, aldus Kennedy. “We blijven onderzoek doen naar een veelheid aan mogelijke oorzaken, zonder taboes. Een gebied dat we nauwkeurig onderzoeken, zoals de president al zei, is vaccins. Ongeveer 40 tot 70 procent van de moeders met kinderen met autisme gelooft dat hun kind schade heeft opgelopen door een vaccin. President Trump vindt dat we naar deze moeders moeten luisteren in plaats van ze te manipuleren en te marginaliseren.”
Sommige ouders hebben gemeld dat zij geloven dat autisme kan worden veroorzaakt door vaccins, waaronder het vaccin tegen mazelen, bof en rubella. Onderzoek naar een mogelijk verband tussen dat vaccin en autisme heeft geen verband aangetoond. In het kader van een overheidsprogramma hebben sommige mensen echter een vergoeding gekregen voor claims van letsel door vaccins, waaronder autisme.
Trump heeft zijn steun uitgesproken voor het spreiden van de toediening van vaccins over een langere periode dan wat momenteel wordt aanbevolen.
“Ze pompen zoveel troep in die prachtige kleine baby’s,” zei hij op 22 september, waarna hij kritiek uitte op de aanbeveling dat baby’s kort na de geboorte een dosis hepatitis B krijgen toegediend.
Adviseurs van het CDC overwogen om de eerste dosis van het hepatitis B-vaccin uit te stellen, maar besloten op 19 september om de stemming uit te stellen om meer gegevens te verzamelen. Ze adviseerden het CDC wel om de aanbevelingen voor COVID-19-vaccins bij te werken om te benadrukken dat mensen hun zorgverlener moeten raadplegen en verschillende factoren moeten overwegen voordat ze een van de vaccinaties krijgen.
De CDC heeft deze maand ook aangekondigd dat het van plan is geld toe te kennen aan een instituut om onderzoek te doen naar het verband tussen vaccinaties en de prevalentie van autisme, als onderdeel van zijn nieuwe missie.
De National Institutes of Health kent ondertussen 50 miljoen dollar toe aan 13 projecten die zich zullen richten op de onderliggende oorzaken van autisme en op therapieën voor deze aandoening.
“Wetenschappers zullen gebruikmaken van rigoureuze, geavanceerde methoden op het gebied van causale inferentie, machine learning … en andere nieuwe benaderingen van het probleem,” zei dr. Jay Bhattacharya, directeur van de National Institutes of Health, tijdens de briefing. “De sterke stijging van het aantal gevallen van autisme verdient een dringende reactie van de wetenschappelijke gemeenschap.”
Jay Bhattacharya, directeur van de National Institutes of Health, samen met (L-R) Marty Makary, commissaris van de Food and Drug Administration, president Donald Trump en Robert F. Kennedy Jr., minister van Volksgezondheid, houdt een toespraak tijdens een bekendmaking in het Witte Huis op 22 september 2025. Andrew Harnik/Getty Images
Aanbeveling voor folinezuur
Foliumzuur is een synthetische vorm van folaat, terwijl folinezuur een natuurlijke vorm is. Op 22 september verklaarden ambtenaren dat het voorschrijven van folinezuur, of leucovorine, kan helpen bij het verlichten van de symptomen van autistische mensen. Ze willen een type leucovorine goedkeuren dat Wellcovorin heet en dat eerder uit de handel was genomen, voor mensen met een cerebrale foliumzuurtekort, waaronder sommige autistische mensen.
“Naar mijn mening zullen honderdduizenden kinderen hiervan profiteren,” zei Makary tijdens de briefing.
Verschillende gerandomiseerde, placebogecontroleerde onderzoeken hebben een verbetering van autismeverschijnselen vastgesteld bij personen die folinezuur kregen toegediend. Autistische personen in een Amerikaans onderzoek ondervonden een verbetering in verbale communicatie, zoals beschreven in een artikel uit 2016. Deelnemers aan een Frans onderzoek scoorden beter op de Autism Diagnostic Observation Schedule, een beoordeling van autismeverschijnselen. En autistische kinderen die folinezuur kregen toegediend in een onderzoek in India scoorden beter op een vergelijkbaar beoordelingssysteem.
Onderzoekers hebben bij sommige autistische personen ook een hoge prevalentie vastgesteld van auto-antilichamen tegen folatreceptoren, die het transport van foliumzuur in het lichaam verstoren.
Een kom spinaziesalade met kaki, rode biet, amandelen en gorgonzola. Foliumzuur, of vitamine B9, komt voor in voedingsmiddelen zoals spinazie en noten. Volgens officiële bronnen kan leucovorine, of folinezuur op recept, autistische mensen helpen bij hun symptomen. Kathrin Ziegler/Getty Images
“Folinezuur omzeilt die geblokkeerde receptor – het kan naar de hersenen worden getransporteerd en is al in een bruikbare vorm aanwezig,” vertelde dr. David Danish, psychiater en voorzitter van Philadelphia Integrative Psychiatry, in een e-mail aan The Epoch Times.
De meeste patiënten van Danish die folinezuur kregen toegediend, vertoonden binnen enkele dagen of weken significante verbeteringen, aldus Danish. Danish zei ook “dat leucovorine niet voor iedereen geschikt is, maar voor mensen met een verminderde foliumzuurtransport in de hersenen is het een logische, op bewijs gebaseerde optie die echte klinische verbeteringen oplevert bij autisme en andere aandoeningen.”
Autism Speaks, een groep die opkomt voor autistische personen, verklaarde in een verklaring dat “leucovorine veelbelovend is voor het verbeteren van de spraak bij kinderen die minimaal verbaal zijn, maar dat er nog grotere, goed gecontroleerde klinische proeven nodig zijn om de werkzaamheid en veiligheid ervan als therapeutische behandeling te bevestigen.”
Dr. Richard E. Frye, die enkele van de onderzoeken heeft uitgevoerd en onlangs een boek heeft geschreven met de titel “The Folate Fix”, vertelde The Epoch Times in een e-mail dat wetenschappelijk bewijs het gebruik van folinezuur ondersteunt.
“Dit is een veilige, goed verdraagbare behandeling die het leven van veel mensen met autisme kan verbeteren,” zei hij. “Het is geen genezing, maar het verbetert aanzienlijk het functioneren van veel kinderen.”
Decennialang ging Washington ervan uit dat handel en technologie China zouden integreren in een meer open, op regels gebaseerd systeem. Nu botsen de twee grootste wereldmachten echter op bijna elk gebied, waaronder chips en AI, toeleveringsketens en technische normen, cyberspace en ruimtevaart, en ideologie en invloed. Dit heeft geleid tot een hervorming van allianties en van de wereldeconomie.
Analisten noemen dit een “strijd in de stijl van de Koude Oorlog” met één cruciale twist: de twee rivalen blijven nauw verbonden door handel en financiën. In plaats van deze banden te verbreken, wedijveren beide partijen om ze te hervormen.
Washington spreekt van “risicovermindering” en “gerichte ontkoppeling”, terwijl Peking zijn eigen wettelijke, regelgevende en exportcontroles instelt die vaak afwijken van de mondiale normen. Deskundigen zeggen dat deze touwtrekwedstrijd waarschijnlijk tot ver na 2027 bepalend zal zijn voor de relatie tussen de twee landen.
Zo zijn we hier terechtgekomen
De reis van president Richard Nixon naar Peking in 1972 maakte een einde aan decennia van vijandigheid en maakte de weg vrij voor de volledige diplomatieke erkenning van de Volksrepubliek China (VRC) door de VS in 1979.
Voorheen erkende Washington de regering in Taiwan – de Republiek China (ROC – Republic of China) – als de enige legitieme regering van China.
Deze diplomatieke verschuiving maakte de weg vrij voor China om in 2001 toe te treden tot de Wereldhandelsorganisatie (WTO – World Trade Organisation), waardoor het toegang kreeg tot wereldwijde markten en zijn exportgestuurde groei een enorme impuls kreeg. Hierdoor werd China een centraal knooppunt in de wereldwijde toeleveringsketens.
Washington ging ervan uit dat een diepere integratie Peking zou aanzetten tot een meer marktgerichte, regelconforme en democratische koers.
Dat gebeurde niet.
In plaats daarvan dwong China technologieoverdrachten af, subsidieerde het royaal staatsbedrijven, blokkeerde het buitenlandse concurrenten en tolereerde het wijdverbreide diefstal van intellectueel eigendom – allemaal zaken die in strijd waren met de WTO-beginselen.
Deze strategie vergrootte de macht van China. Het nominale bbp van China steeg van ongeveer 1,3 biljoen dollar in 2001 tot ongeveer 19,2 biljoen dollar in 2025 – een verbluffende 14-voudige stijging.
Die groei ging gepaard met scherpere concurrentie.
De Amerikaanse president Richard Nixon (2e van rechts), first lady Patricia Nixon (rechts) en minister van Buitenlandse Zaken William Rogers (4e van rechts) bezoeken de Chinese Muur tijdens een officiële reis ten noorden van Peking op 24 februari 1972. Het bezoek hielp een einde te maken aan decennia van vijandigheid en maakte de weg vrij voor de diplomatieke erkenning van de Volksrepubliek China door de VS in 1979. Xinhua/AFP via Getty Images
Door de Chinese staat gesteunde hackersgroepen hebben inbraken gepleegd bij Amerikaanse overheidsinstanties, bedrijven en kritieke infrastructuren. Beïnvloedingsoperaties hebben universiteiten, denktanks en mediakanalen bereikt, waardoor het beleid en de publieke opinie in het voordeel van Peking zijn gestuurd.
Bovendien heeft een stortvloed aan fentanylprecursoren uit China de opioïdencrisis in Amerika aangewakkerd, die door sommige Amerikaanse functionarissen een vorm van “onbeperkte oorlogsvoering” wordt genoemd.
Een strategische verschuiving in Washington
In 2017 vond er een verandering plaats in het Amerikaanse denken, toen de nationale veiligheidsstrategie van de regering-Trump China bestempelde als een belangrijke concurrent en strategische tegenstander. Dat oordeel bleef de basis vormen voor het beleid van de regering-Biden en de huidige regering-Trump.
Volgens Peter C. Y. Chow, hoogleraar economie aan het City College of New York, heeft het gedrag van Peking na de toetreding tot de WTO Washington gedwongen tot een hardnekkig “tech nationalisme en handelsprotectionisme”.
Deze nieuwe houding heeft geleid tot een gestage stroom aan maatregelen.
Op 20 augustus beperkte Microsoft de Chinese toegang tot zijn systeem voor vroegtijdige waarschuwing voor kwetsbaarheden op het gebied van cyberveiligheid, waarbij het de nadruk legde op nationale veiligheidskwesties. Een week later kondigde het ministerie van Handel aan dat het een maas in de wet zou dichten waardoor sommige buitenlandse chipfabrikanten zonder vergunning Amerikaanse apparatuur naar China konden verschepen.
Vanaf 1 oktober moeten door de federale overheid gefinancierde wetenschappers die worden ondersteund door de National Science Foundation en het Amerikaanse ministerie van Landbouw een training op het gebied van onderzoeksveiligheid volgen.
Op 12 september publiceerde het ministerie van Handel een nieuwe lijst met exportbeperkingen, waarop 23 Chinese bedrijven staan die Russische of Chinese militaire programma’s ondersteunen.
Het ministerie heeft ook twee Chinese tussenhandelaren bestraft voor de aankoop van Amerikaanse chipfabricage-apparatuur voor SMIC, de grootste chipfabrikant van China. Dit geeft aan dat niet alleen eindgebruikers, maar ook tussenhandelaren kunnen worden bestraft.
De Chinese premier Li Keqiang ontmoet Bill Gates, medeoprichter van Microsoft, op 3 november 2017 in het regeringscomplex Zhongnanhai in Peking. Op grond van nationale veiligheidsoverwegingen heeft Microsoft op 20 augustus de toegang van China tot zijn waarschuwingssysteem voor kwetsbaarheden op het gebied van cyberbeveiliging beperkt. Thomas Peter-Pool/Getty Images
Peking reageert
China reageert met gelijke maatregelen.
Op 22 augustus verscherpte de regering het toezicht op de winning en verwerking van zeldzame aardmetalen. Ze breidde de quotabeperkingen voor geïmporteerde materialen uit en eiste maandelijkse rapporten waarin ambtenaren toegang kregen tot alle verzendgegevens. Dit niveau van controle alarmeert buitenlandse fabrikanten.
Minder dan twee weken later kondigde Peking een onderzoek aan naar omzeiling van de invoer van Amerikaanse glasvezel en startte een onderzoek naar vermoedelijke dumping door Amerikaanse leveranciers van analoge chips en vermeende discriminatie van Chinese bedrijven.
Op 15 september verscherpten de toezichthouders hun antitrustonderzoek naar de overname van Mellanox Technologies, een leverancier van digitale netwerkproducten, door Nvidia, waardoor de greep op de Amerikaanse Tech gigant verder werd verstevigd.
Bijna elke week verscherpt de ene partij de exportcontroles, veiligheidscontroles of juridische hindernissen, en reageert de andere partij op dezelfde manier.
Een ideologische kloof
“In wezen kun je gecentraliseerd autoritair bestuur niet rijmen met modern democratisch bestuur”, zei de in de VS gevestigde econoom David J. Wong tegen The Epoch Times. “De twee waarden kunnen niet naast elkaar bestaan, dus een machtsstrijd is onvermijdelijk.”
Hij zei dat democratie transparantie en bottom-up innovatie hoog in het vaandel heeft staan, terwijl de eenpartijstaat China snelheid en cohesie belangrijk vindt.
“Die cohesie dient één doel”, aldus Shen Rongqin, hoogleraar internationale handel aan de York University in Canada.
“Voor de Chinese Communistische Partij heeft het voortbestaan van het regime absolute prioriteit, zelfs ten koste van de economie of het levensonderhoud van de bevolking”, vertelde hij aan The Epoch Times.
“De prioriteiten kunnen niet verder uit elkaar liggen”, aldus Henry Li, een in Maryland gevestigde econoom en China-analist.
“Het uitgangspunt van Washington is het nationale welzijn. Dat van Peking is macht”, vertelde Li aan The Epoch Times.
Li zei dat elk teken van zwakte door de Chinese Communistische Partij wordt gezien als een existentiële bedreiging. Daarom voelt de partij zich genoodzaakt om Washington te confronteren en kracht uit te stralen.
Als die macht wordt uitgedaagd, waarschuwde hij, “zal de partij er geen probleem mee hebben om vernietigende maatregelen te nemen, zelfs als die zelfvernietigend zijn.” Li wees op een soortgelijke mentaliteit in 1989, toen de Chinese regering tienduizenden troepen en honderden gepantserde voertuigen stuurde om vreedzame pro-democratische demonstranten op het Tiananmenplein neer te slaan.
Volgens Chow hebben Amerikaanse leiders daarentegen te maken met een heel andere beperking.
Hij zei dat als de economie hapert, Amerikaanse kiezers beleidsmakers kunnen straffen in het stemhokje, waardoor Washington beperkt wordt in hoe ver het kan gaan voordat banenverlies of inflatie politieke risico’s worden.
Een man houdt een poster vast van de beroemde ‘Tank Man’ die op 5 juni 1989 tegenover Chinese militaire tanks stond op het Tiananmenplein, tijdens een kaarslichtwake in Victoria Park in Hongkong op 4 juni 2020. In 1989 verpletterden tienduizenden troepen en honderden gepantserde voertuigen vreedzame pro-democratische demonstranten op het Tiananmenplein. Anthony/AFP via Getty Images
De strategie van Peking: toezeggen, uitstellen, heronderhandelen
Ondanks de ideologische kloof is China nog steeds afhankelijk van de Amerikaanse vraag naar zijn exportproducten, wat Washington macht geeft. Peking heeft echter geleerd hoe het dat voordeel kan afzwakken.
Volgens Wong is de strategie van Peking “toezeggen, uitstellen, heronderhandelen”: tactische concessies doen, de uitvoering vertragen en dan terugkomen met nieuwe voorwaarden.
Li ziet deze strategie opnieuw terugkomen in de huidige handelsbesprekingen, waar Chinese onderhandelaars zich coöperatief opstellen, maar weinig substantieels of verifieerbaars bieden.
Tot nu toe heeft Peking beloofd enkele vergeldingsmaatregelen terug te draaien, de beperkingen op de export van zeldzame aardmetalen te versoepelen en een “overlegmechanisme” op te zetten voor verdere dialoog. Deze stappen hebben betrekking op maatregelen die Peking onlangs zelf heeft opgelegd en die geen langdurige handhaving met zich meebrengen.
Dit patroon doet denken aan de onvervulde beloften van de fase 1-handelsovereenkomst van 2018-2020, toen de breed uitgemeten toezeggingen van Peking om meer Amerikaanse sojabonen en technologie te kopen nooit werden gerealiseerd.
Hij stelt dat Peking de zaken rekt tot na de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen van 2026, in de hoop dat een verschuiving in het Congres Trump zal beperken. Ondertussen pompt China geld in binnenlandse toeleveringsketens om de afhankelijkheid van de VS te verminderen.
Chow merkte echter op dat de manoeuvreerruimte van China afneemt.
Een ineenstorting van de vastgoedmarkt, stijgende jeugdwerkloosheid en zwakke consumentenbestedingen hebben de aantrekkingskracht van het land als magneet voor buitenlands kapitaal ondermijnd.
Uit een enquête onder leden van de US-China Business Council in juli bleek dat slechts 48 procent van de Amerikaanse bedrijven van plan is om in 2025 in China te investeren, een scherpe daling ten opzichte van 80 procent in 2024.
“Peking wil wellicht de schade van de handelsoorlog met de VS tot een minimum beperken”, waarschuwde Chow, “of het risico lopen op grotere economische problemen in eigen land.”
Mensen werken in een magazijn van het internationale bezorgbedrijf Weijiang, dat pakketten verwerkt voor de in China opgerichte online shoppinggigant Temu in Guangzhou, in de provincie Guangdong, China, op 12 augustus 2025. Adek Berry/AFP via Getty Images
Dreigende secundaire tarieven voor China
De steun van Peking aan Moskou is een ander twistpunt.
Sinds de Russische invasie van Oekraïne in 2022 hebben China en India geholpen om de Russische economie overeind te houden door meer Russische olie te kopen, zelfs toen veel landen hun import verminderden of stopzetten.
In 2025 was China uitgegroeid tot de grootste afnemer van fossiele brandstoffen uit Rusland, goed voor ongeveer 40 procent van de exportinkomsten van Moskou. Hierdoor werd een groot deel van de impact van de westerse sancties gecompenseerd.
Als reactie hierop heeft het Congres Trump de bevoegdheid gegeven om sancties en tarieven op te leggen aan landen die Rusland helpen. Dit besluit werd genomen door beide partijen.
De president heeft ook EU-functionarissen aangespoord om invoerrechten tot 100 procent op Chinese en Indiase goederen te heffen en heeft aangegeven dat Washington hierin zou meewerken.
Peking heeft met zijn eigen machtsmiddelen gereageerd. Tijdens spannende onderhandelingen in mei en juni heeft het de export van zware zeldzame aardmetalen – essentieel voor alles van raketten en voertuigen tot smartphones – aan banden gelegd om concessies af te dwingen.
“Die wurggreep werkte”, aldus Shen. Washington versoepelde enkele tarieven en bepaalde chipcontroles, waardoor Nvidia en AMD AI-chips met lagere specificaties (H20 en MI308) aan China konden verkopen, mits een bijkomende tax van 15 procent op de inkomsten van die verkoop.
Shen stelt dat de deal in het voordeel is van de Verenigde Staten, omdat Chinese ontwikkelaars hierdoor gebonden blijven aan het Compute Unified Device Architecture (CUDA)-ecosysteem van Nvidia, wat de ontwikkeling van hun eigen alternatieven vertraagt.
Of Peking zich aan de deal zal houden, blijft onzeker.
Analisten verwachten dan ook dat de spanningen opnieuw zullen oplaaien als er tegen 10 november, de verlengde deadline voor de onderhandelingen tussen de VS en China, geen concrete afspraken zijn gemaakt.
“Beide partijen zetten hun comparatieve voordelen in als wapen”, aldus Shen. “Dat patroon wordt alleen maar duidelijker.”
Ongeacht de secundaire tarieven gebruikt elke partij haar sterkste troef – technologie voor Washington en zeldzame aardmetalen voor Peking – in een escalerend patroon dat steeds meer lijkt op de Koude Oorlog.
Containers worden op elkaar gestapeld terwijl kranen vrachtschepen lossen in de haven van Los Angeles in San Pedro, Californië, op 15 april 2025. China en India hebben geholpen de Russische economie draaiende te houden sinds de invasie van Oekraïne in 2022. Als reactie hierop heeft het Congres Trump onlangs de bevoegdheid gegeven om sancties en invoerheffingen op te leggen aan landen die Rusland steunen. Patrick T. Fallon/AFP via Getty Images
Door de eeuwen heen zijn bepaalde sprookjes op wonderlijke wijze onaangetast gebleven door de tand des tijds. Ze zijn een vast onderdeel geworden van de opvoeding van een kind. Zelfs nu, in een tijd waarin lezen minder vanzelfsprekend is dan vroeger, kennen de meeste kinderen Assepoester, Jaap en de Bonenstaak, en Sint-Joris en de Draak. Natuurlijk zijn veel sprookjes herschreven en aangepast, en kennen kinderen vaak de Disney-versie beter dan de versie van de gebroeders Grimm, maar de kern en aantrekkingskracht van sprookjes zijn opvallend goed bewaard gebleven. Sommige sprookjes gaan zelfs terug tot de Bronstijd, en worden nog altijd verteld.
Het is duidelijk dat sprookjes een bijzondere kracht hebben die de verbeelding van kinderen, én van veel volwassenen, blijft voeden.
Hoewel sommigen beweren dat sprookjes verouderd zijn en terzijde gelegd moeten worden, ben ik ervan overtuigd dat onze kinderen er juist méér van zouden moeten lezen, niet minder. In de lijn van drie grote pleitbezorgers van mythen en sprookjes—C.S. Lewis, J.R.R. Tolkien en G.K. Chesterton—zie ik in sprookjes een rijkdom die kinderen nergens anders zo gemakkelijk kunnen vinden.
Sprookjes spreken tot de verbeelding van kinderen en leren hen tegelijkertijd lessen over goed en kwaad. Biba Kayewich
Moraal en Goedheid
Om te beginnen laten sprookjes morele lessen zien op een manier die niet alleen het verstand, maar ook het hart en de verbeelding van kinderen aanspreekt. Assepoester leert ons dat nederigheid en geduld beloond worden. Belle en het Beest laat zien dat liefde voor iemand die onbeminnelijk lijkt, de verborgen schoonheid in hem of haar kan onthullen. Talloze andere verhalen leren lessen over eerlijkheid, vindingrijkheid, moed en meer—én over de pijn die volgt op slechte keuzes. Die lessen worden bovendien verteld in levendige beelden die nog lang na het omslaan van de laatste bladzijde in hoofd en hart van een kind blijven hangen.
Sprookjes hebben de zeldzame kracht om de werkelijkheid samen te vatten in glasheldere beelden van goed en kwaad, schoonheid en lelijkheid, waarheid en leugen, edelmoedigheid en kleinzieligheid. Doordat ze zo krachtig geconcentreerd zijn en belichaamd in tastbare beelden en symbolen, hebben deze voorstellingen de werking van een sterk medicijn. Of, om een ander beeld te gebruiken: zoals een flesje etherische olie de intense geur van zijn essentie verspreidt, zo brengen de oerbeelden in sprookjes de essenties van de dingen veel helderder over dan menig ander soort verhaal. Via sprookjes ademen kinderen een diep begrip in van het morele universum.
De draak uit de mythen geeft het kwaad een gezicht—en poten, klauwen en een staart—waardoor kinderen iets van de aard van het kwaad kunnen begrijpen op een manier die voor hen tastbaar is: het is egoïstisch, destructief, verslindend en wreed. Natuurlijk zou de opvoedende kracht van sprookjes beperkt blijven als het daarbij ophield. Belangrijker dan de draken en monsters zijn de helden, de groene valleien, de kastelen en de andere beelden van schoonheid, goedheid en beschaving die sprookjes er tegenover stellen.
Voorbereiding op het Leven
Een van de belangrijkste redenen waarom kinderen sprookjes zouden moeten lezen, is dat ze een cruciale levensles bevatten. Ik bedoel dat letterlijk—in de zin dat sprookjes kinderen leren dat obstakels en kwaad overwonnen kunnen worden door goedheid.
C.S. Lewis legde uit dat kinderen sprookjes moeten lezen om te leren hoe ze het kwaad dat ze in hun leven zullen tegenkomen, kunnen onder ogen zien en overwinnen: “Omdat het zo waarschijnlijk is dat [kinderen] wrede vijanden zullen ontmoeten, laat ze dan in elk geval gehoord hebben van dappere ridders en heldhaftige moed,” betoogt Lewis. Hij zegt dit als antwoord op degenen die vinden dat sprookjes kinderen onnodig bang maken. Lewis wijst erop dat kinderen op een leeftijdsgerichte manier kennis moeten maken met het concept van het kwaad (iets wat hoe dan ook zal gebeuren), en dat ze tegelijkertijd vertrouwd moeten raken met de krachten van het goede die het kwaad kunnen overwinnen.
Dit diepe geloof in de uiteindelijke triomf van het goede is niet zomaar een mooi extraatje. Je zou kunnen zeggen dat het een van de belangrijkste overtuigingen is die je een kind kunt meegeven, juist omdat het een van de meest noodzakelijke zekerheden is voor volwassenen die hun weg zoeken door het donkere woud van deze wereld (om bij het passende sprookjesbeeld te blijven). Dat vertrouwen leren we via de plaatsvervangende ervaring die verhalen ons bieden.
G.K. Chesterton raakte hetzelfde punt aan en merkte op dat kinderen al op jonge leeftijd een besef hebben van draken en monsters, voortgebracht door hun eigen verbeelding. Juist daarom hebben ze sprookjes nodig. In Tremendous Triflesschrijft Chesterton: “Sprookjes zijn er niet verantwoordelijk voor dat kinderen angst voelen, of dat angst een gedaante krijgt. … De baby kent de draak al vanaf het moment dat hij een verbeelding heeft. Wat het sprookje hem geeft, is een Sint-Joris die de draak verslaat.” Sprookjes worden zo een middel om angst te overwinnen en moed en hoop te ontwikkelen—iets wat ieder kind nodig heeft, nu en later in het leven. Chesterton vervolgt: “Precies dit is wat het sprookje doet: het went hem [via] een reeks duidelijke beelden aan het idee dat deze grenzeloze angsten een grens hebben, dat deze vormloze vijanden zelf vijanden hebben in de ridders van God, dat er in het universum iets is dat mystieker is dan duisternis, en sterker dan de sterkste angst.”
Een Gevoel van Verwondering
Tot slot voeden sprookjes bij kinderen een geest van verwondering. Ze openen hun ogen voor het idee dat ook deze wereld, in zekere zin, betoverd is. “Gewone” dingen krijgen een nieuwe glans van mysterie en schoonheid voor het kind dat is ondergedompeld in sprookjes. Denk aan deze woorden van de grote fantasyschrijver J.R.R. Tolkien in zijn essay On Fairy Stories:
“Eigenlijk gaan sprookjes grotendeels, of (de betere) vooral, over eenvoudige of fundamentele dingen, onaangetast door Fantasie, maar juist door hun omgeving worden die eenvoudigheden des te stralender. … Het was in sprookjes dat ik voor het eerst de kracht van woorden ontdekte, en de verwondering over de dingen, zoals steen en hout en ijzer; boom en gras; huis en vuur; brood en wijn.”
Ook Chesterton haakte in op dit idee. In zijn boek Orthodoxy schrijft hij: “Sprookjes zeggen dat appels goud waren, enkel om ons dat vergeten moment terug te geven waarin we ontdekten dat ze groen zijn. Ze laten rivieren van wijn stromen alleen om ons, voor één wild ogenblik, te laten herinneren dat ze stromen met water.” Het kind dat door sprookjes wordt getraind om de wereld met verwondering te bekijken, zal meer zien en meer liefhebben dan het kind dat deze verhalen nooit heeft gelezen. Deze prikkel tot verwondering is belangrijker dan het op het eerste gezicht lijkt, niet alleen om dankbaarheid en vreugde te vormen, maar ook voor de opbouw van de beschaving zelf. Zoals ik eerder schreef, vormt verwondering de basis van alle wijsheid en filosofie.
Het kind dat door sprookjes is gevormd en ingewijd in verwondering, zal opgroeien met een woordeloos verlangen naar schone velden, bomen die fonkelen van dauw, watervallen helderder dan de lucht en kastelen met vele torens die als opgeheven zwaarden naar de hemel wijzen. Dat dit verlangen naar een sprookjesland, net als andere interesses van de kindertijd, moet rijpen en groeien over de tijd, maakt het niet minder belangrijk. De precieze vorm die dit verlangen in de volwassenheid zal aannemen, valt buiten het bestek van dit artikel, maar ik wil wel zeggen dat iemand met zo’n verlangen een soort innerlijk kompas bezit dat hem of haar goed van pas zal komen in het leven. Hij of zij zal “hiraeth” voelen, het oude Welshe woord voor een verlangen naar een thuisland.
Ik sluit af met C.S. Lewis, die in The Weight of Glory precies dat mysterieuze heimwee verwoordt dat ik hier probeer te beschrijven—een heimwee dat goede sprookjes op bijzondere wijze weten op te roepen: “Deze dingen—de schoonheid, de herinnering aan ons eigen verleden—zijn goede beelden van wat we werkelijk verlangen. … Want zij zijn niet het ding zelf; ze zijn slechts de geur van een bloem die we nog niet hebben gevonden, de echo van een melodie die we nog niet hebben gehoord, het nieuws uit een land dat we nog nooit hebben bezocht.” Een door sprookjes gevoed verlangen en heimwee helpt ons blijven zoeken naar het beste en mooiste dat de wereld te bieden heeft.
President Donald Trump hekelde op 23 september in een toespraak tot de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties massamigratie en klimaatagenda’s, die hij omschreef als globalistische beleidslijnen die “een groot deel van de vrije wereld vernietigen.”
In een bijna een uur durende speech stelde Trump dat illegale immigratie, vooral in Europa, het sociale weefsel verscheurt en de nationale veiligheid in gevaar brengt.
Tegelijkertijd zei hij dat beleid dat zogenoemde klimaatverandering moet tegengaan, in de praktijk landen als China verrijkt ten koste van ontwikkelde staten.
De president verweet de VN bovendien dat de organisatie haar vredestichtende rol niet waarmaakt.
Na zijn toespraak voerde Trump enkele bilaterale gesprekken, onder meer met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Na die ontmoeting kondigde hij een grote koerswijziging aan in zijn houding tegenover de oorlog tussen Rusland en Oekraïne.
Hier zijn zeven kernpunten uit Trumps toespraak en zijn bilaterale ontmoetingen.
1. VN droeg niet bij aan vredesakkoorden
Trump schreef zichzelf de eer toe dit jaar al zeven conflicten te hebben beëindigd, met weinig tot geen hulp van de VN. Zijn regering zou akkoorden hebben gesloten tussen onder meer Cambodja en Thailand, Kosovo en Servië, Rwanda en Congo, Pakistan en India, Israël en Iran, Egypte en Ethiopië, en Armenië en Azerbeidzjan.
“Ik heb zeven oorlogen beëindigd, onderhandeld met de leiders van al deze landen, en nooit ook maar één telefoontje van de Verenigde Naties gekregen om te helpen,” zei hij. “Voorlopig lijkt het erop dat ze alleen maar een zeer krachtig geformuleerde brief schrijven en daar vervolgens nooit iets mee doen,” zei hij. “Het zijn loze woorden, en loze woorden lossen geen oorlog op.”
President Donald Trump spreekt tijdens de 80e Algemene Vergadering van de VN in het hoofdkwartier van de Verenigde Naties in New York City op 23 september 2025. Trump zei dat hij dit jaar tot nu toe een einde heeft gemaakt aan zeven conflicten, met weinig tot geen hulp van de Verenigde Naties. Spencer Platt/Getty Images
2. Illegale immigratie ‘vernietigt’ landen
Trump waarschuwde dat het niet inperken van illegale immigratie de sociale en economische veiligheid bedreigt. “Zowel de immigratie als hun zelfvernietigende ideeën over energie zullen het einde betekenen van West-Europa als er niet onmiddellijk iets gebeurt,” zei hij.
Hij betoogde dat het culturele erfgoed van landen onder druk staat door een open grenzenbeleid waardoor verschillende religies en tradities ongecontroleerd kunnen binnenstromen. “Wat de wereld zo mooi maakt, is dat elk land uniek is. Maar om dat zo te houden, moet elke soevereine natie haar grenzen kunnen bewaken.”
Recente gevallen van massale migratie overspoelen sommige landen, en valse asielaanvragen zijn problematisch, zei hij.
“Hoewel we altijd een groot hart zullen hebben voor plaatsen en mensen die het moeilijk hebben en we oprecht medeleven tonen … moeten zij het probleem oplossen, en dat moeten ze in hun eigen landen doen, zonder nieuwe problemen in onze landen te creëren,” aldus Trump.
Trump citeerde statistieken van de Europese Raad waaruit zou blijken dat in 2024 minstens de helft van alle gevangenen in Oostenrijk, Duitsland, Griekenland en Zwitserland immigrant of buitenlander was.
Personeel van het vluchtelingenagentschap van de Verenigde Naties arriveert op 20 februari 2024 in het migrantenkamp San Vicente in de Darien Gap, Panama. De VN en haar partners geven honderden miljoenen dollars aan financiering en hulp aan migranten die uiteindelijk illegaal de zuidgrens van de VS oversteken. Bobby Sanchez voor The Epoch Times
“Wanneer je gevangenissen vol zitten met zogenoemde asielzoekers die vriendelijkheid terugbetalen … met misdaad, is het tijd om het mislukte experiment van open grenzen te beëindigen,” zei hij.
De president hekelde ook de VN omdat die “een aanval op westerse landen financiert” door geld, voedsel, onderdak en andere hulp te bieden aan migranten, ook aan migranten die naar de Verenigde Staten reizen.
3. Trump richt zich op globalistisch klimaatbeleid
Trump haalde ook uit naar wat hij omschreef als een globalistisch klimaatbeleid dat succesvolle, ontwikkelde landen verplicht zichzelf schade te berokkenen.
Op een gegeven moment zei Trump dat Europa zijn CO2-voetafdruk collectief met ongeveer 37 procent had verminderd, maar dat de inspanningen van Europa teniet werden gedaan door een toename van 54 procent van de wereldwijde CO2-voetafdruk, die sterk werd aangedreven door China.
“Gefeliciteerd, Europa, goed gedaan. Het heeft jullie veel banen gekost, veel fabrieken zijn gesloten, maar jullie hebben de CO2-voetafdruk met 37 procent verminderd. Maar al die offers en nog veel meer zijn volledig tenietgedaan, en nog veel meer,” zei hij.
Nieuw geïmporteerde auto’s staan geparkeerd naast windturbines bij de Peel Ports London Medway-faciliteit in Sheerness, Verenigd Koninkrijk, op 26 september 2023. President Donald Trump zei dat Europa zijn CO2-voetafdruk met ongeveer 37 procent had verminderd, maar dat dit “veel banen” had gekost. Dan Kitwood/Getty Images
Trump wees erop dat energierekeningen in Europa vier tot vijf keer hoger zijn dan in China.
Op een ander moment vergeleek Trump het aantal sterfgevallen als gevolg van hitte in de Verenigde Staten, waar airconditioningsystemen veel voorkomen, met dat in Europa, waar dergelijke systemen minder gangbaar zijn. Terwijl er in de Verenigde Staten jaarlijks ongeveer 1.300 sterfgevallen zijn als gevolg van hitte, zijn dat er in Europa ongeveer 175.000 per jaar.
“Het hele globalistische concept om succesvolle geïndustrialiseerde landen te vragen zichzelf pijn te doen en hun hele samenleving radicaal te ontwrichten, moet volledig en totaal worden verworpen, en dat moet onmiddellijk gebeuren,” zei hij.
4. Optimisme over herovering van grondgebied door Oekraïne
Na zijn gesprek met Zelensky liet Trump blijken Oekraïne te steunen in de ambitie om al het sinds 2014 verloren gebied terug te veroveren.
“Nadat ik de militaire en economische situatie van Oekraïne en Rusland heb leren kennen en volledig begrijp, en nadat ik heb gezien welke economische problemen dit voor Rusland veroorzaakt, denk ik dat Oekraïne, met de steun van de Europese Unie, in staat is om te vechten.”
“Volgens mij zijn ze in staat om heel Oekraïne in zijn oorspronkelijke vorm terug te winnen,” schreef Trump dinsdag in een bericht op zijn Truth Social-platform.
Dat markeert een koerswijziging: eerder had Trump gesuggereerd dat Oekraïne mogelijk grondgebied moest afstaan om een akkoord met Rusland te bereiken.
De Oekraïense president Volodymyr Zelenskyy spreekt tijdens een bilaterale ontmoeting met de Amerikaanse president Donald Trump tijdens de 80e zitting van de Algemene Vergadering van de VN in New York City op 23 september 2025. Chip Somodevilla/Getty Images
Minister van Defensie Pete Hegseth sprak in februari nog over de “realiteit op het slagveld” en dat grenzen waarschijnlijk niet zouden terugkeren naar de situatie van 2014.
Het is geen concessie aan Vladimir Poetin. Het is een erkenning van de harde realiteit ter plaatse”, zei Hegseth destijds.
Trump klonk nu optimistischer: “Rusland vecht al drieënhalf jaar doelloos, een oorlog die een echte militaire macht in minder dan een week had moeten winnen. Het maakt hen tot een ‘papieren tijger’,” schreef Trump.
5. Oproep aan de NAVO om luchtinvasies neer te schieten
Tijdens zijn bilaterale ontmoeting met Zelenskyy kreeg Trump een directe vraag voorgelegd, namelijk of NAVO-leden Russische vliegtuigen die hun luchtruim binnenkomen moeten neerschieten.
“Ja, dat vind ik”, antwoordde Trump.
Zijn uitspraak volgde kort nadat Polen meldde meerdere vermoedelijk Russische drones te hebben neergehaald tijdens een Russische luchtbombardement op het naburige Oekraïne, met hulp van Nederlandse F-35-straaljagers.
Op de vraag hoe ver de VS zouden gaan in steun aan bondgenoten, zei Trump: “Dat hangt van de omstandigheden af. Maar u weet: we staan heel sterk achter de NAVO.”
6. Druk op Europa om Russische energie af te zweren
In zijn toespraak bij de VN uitte Trump zijn frustratie over het feit dat Rusland zijn oorlogsmachine draaiende kan houden dankzij energie-export. Volgens hem blijven China en India de belangrijkste financiers van de Russische oorlogsinspanning, door hun voortdurende aankopen van Russische fossiele brandstoffen.
Toch, zei hij, blijven zelfs lidstaten van de NAVO, die gezamenlijk Oekraïne van wapens en steun voorzien, Russische energie inkopen. “Onvergeeflijk is dat zelfs NAVO-landen nog altijd veel Russische energie en energieproducten blijven aankopen,” aldus Trump.
Een rapport van augustus van het Centre for Research on Energy and Clean Air wees uit dat de Europese Unie sinds eind 2022 de vierde grootste afnemer was van Russische olie-export.
De Poolse president Karol Nawrocki (C) spreekt terwijl leden van zijn kabinet (v.l.n.r.) Pawe Szefernaker, Zbigniew Bogucki, Slawomir Cenckiewicz en de chef van de generale staf van de Poolse strijdkrachten Wieslaw Kukula luisteren tijdens de vergadering van de Nationale Veiligheidsraad in het presidentieel paleis in Warschau op 11 september 2025, een dag nadat Warschau Moskou beschuldigde van een drone-aanval op zijn grondgebied. Wojtek Radwanski/AFP via Getty Images
In diezelfde periode, zo stelde het rapport, was de EU de grootste afnemer van Russisch vloeibaar aardgas.
Trump zei bereid te zijn de economische druk op Rusland verder op te voeren om Moskou naar de onderhandelingstafel te dwingen, maar dat Europa’s voortdurende aankopen van Russische energie dit kunnen ondermijnen.
“Ze moeten onmiddellijk stoppen met alle energieaankopen uit Rusland. Anders verspillen we met z’n allen veel tijd,” zei hij.
“Dus ik ben er klaar voor om dit te bespreken. We gaan het vandaag bespreken met de Europese landen die hier bijeen zijn.”
7. Stop biologische en nucleaire wapens
Trump riep wereldleiders ook op om diplomatie voorrang te geven en te stoppen met de ontwikkeling van biologische en nucleaire wapens.
“Ik zie wapens die zó krachtig zijn dat we ze simpelweg nooit kunnen gebruiken,” zei Trump in zijn toespraak. “Als we ze ooit inzetten, zou de wereld letterlijk ten einde kunnen komen.”
Hij drong aan op een pad naar vrede en stelde dat de toekomst van de organisatie en van de mensheid mogelijk op het spel staat.
“Er zou geen Verenigde Naties meer zijn om over te praten,” zei Trump. “Er zou helemaal niets meer zijn.”
De president verwees ook naar het coronavirus en de oorsprong van de pandemie als een waarschuwend verhaal, maar noemde China daarbij niet expliciet.
Een werknemer voert onderhoudswerkzaamheden uit bij de Eustream-gasinstallatie in Velke Kapusany, Slowakije, op 25 februari 2025. De installatie, de grootste in Europa, vormt het toegangspunt voor gas uit Oekraïne, waarvan het pijpleidingnetwerk al lange tijd Russisch gas naar Slowakije en andere delen van Europa transporteert. Op 1 januari heeft Oekraïne de doorvoer van Russisch gas stopgezet, omdat het volgens het land de voortdurende oorlog van Rusland tegen Oekraïne financiert. Robert Nemeti/Getty Images
“Slechts een paar jaar geleden leverden roekeloze experimenten in het buitenland ons een verwoestende wereldwijde pandemie op,” zei Trump.
“Toch zetten veel landen, ondanks die wereldwijde ramp, extreem riskant onderzoek voort naar biologische wapens en door mensen gemaakte ziekteverwekkers.”
De president kondigde aan dat zijn regering met andere landen zal samenwerken aan de ontwikkeling van een nieuw AI-controlesysteem om het Verdrag inzake biologische wapens te handhaven, een verdrag dat landen verbiedt dergelijke wapens te ontwikkelen.
Jack Phillips, Tom Ozimek en Travis Gillmore droegen bij aan dit verslag.
Tijdens zijn toespraak bij de Verenigde Naties, waarin hij uithaalde naar wat hij noemde “globalistische agenda’s” rond migratie en groene energie, beschuldigde president Donald Trump NAVO-landen ervan nog steeds Russisch gas en olie te gebruiken en daarmee “een oorlog tegen zichzelf te financieren.”
Sinds het begin van de oorlog tussen Oekraïne en Rusland is het de Europese Unie, grotendeels bestaande uit NAVO-lidstaten, wel gelukt haar afhankelijkheid van Russische energie terug te dringen, maar de kraan is nog altijd niet dichtgedraaid.
Dit is wat u moet weten over het voortdurende gebruik van Russische olie en gas door NAVO-landen, en waarom er nog altijd achterdeurtjes bestaan.
Europa’s afhankelijkheid van Rusland
Decennialang was het Europese energiesysteem gebouwd op Russische leveringen. Vóór de oorlog tussen Oekraïne en Rusland in 2022 leverde Moskou zo’n 40 procent van de aardgasimport van de EU, naast grote hoeveelheden ruwe olie en steenkool.
Pijpleidingen zoals Nord Stream 1 voedden de Duitse industriële motor, terwijl landen als Hongarije, Slowakije en Tsjechië sterk afhankelijk werden van Russische leveringen. Maar ook na twee jaar oorlog blijven Russische brandstoffen naar NAVO-economieën stromen, zowel via directe als indirecte routes.
Hoeveel stroomt er nog?
De EU heeft beloofd de aankoop van Russische energie uiterlijk in 2028 volledig af te bouwen, al dringt Washington aan op een snellere afbouw, mede om ruimte te maken voor Amerikaanse export.
Uit cijfers van Eurostat blijkt dat Rusland in het tweede kwartaal van 2025 nog altijd 12,9 procent van de LNG-import van de EU leverde, terwijl pijplijngas goed was voor 12 procent. Noorwegen, de Verenigde Staten en Algerije hebben intussen een groot deel van de Russische leveringen overgenomen.
Na het EU-verbod op ruwe olie per schip in december 2022 komen de enige resterende legale stromen Russische olie de EU binnen via de zuidelijke tak van de Druzjba-pijplijn, die Hongarije, Slowakije en Tsjechië voorziet dankzij uitzonderingen.
Het LNG-achterdeurtje
Hoewel de EU grotendeels een verbod heeft ingesteld op de import van Russische olie en steenkool, zijn er nog geen sancties die de aankoop van Russisch gas verbieden. De Europese Commissie heeft de lidstaten wel opgeroepen de import terug te schroeven om te voorkomen dat zij de oorlogskas van het Kremlin spekken.
Dit jaar nam de EU bovendien maatregelen aan die het overladen van Russisch LNG tussen schepen in Europese havens voor verdere levering verbieden.
Welke NAVO-landen gebruiken nog Russische energie?
Trumps boodschap was gericht aan de NAVO, niet aan de EU en omvat dus ook landen buiten de EU, zoals Turkije, een grote afnemer van Russische olie. Vorig jaar haalde Turkije 41 procent van zijn gasimport uit Rusland, schreef Aura Sabadus, senior energieanalist bij adviesbureau ICIS, op LinkedIn.
België, Frankrijk en Nederland blijven Russisch LNG kopen, volgens een rapport van april van het Centre for Research on Energy and Clean Air (CREA).
Op 24 september verklaarde de Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken Péter Szijjártó—een belangrijke bondgenoot van premier Viktor Orbán—dat Hongarije Russische olie blijft kopen. “Wij zijn een land zonder kustlijn”, zei Szijjarto dinsdagavond in een interview met ATV-televisie vanuit New York, waar hij ook de Algemene Vergadering van de VN bijwoonde. “Het zou geweldig zijn als we toegang tot zee hadden; dan konden we een raffinaderij of een LNG-terminal bouwen en de wereldmarkt bedienen. Maar dat is nu eenmaal niet zo.”
Trumps opmerkingen
In zijn VN-toespraak hekelde Trump NAVO-landen omdat zij door te blijven kopen van Russische energie “de oorlog tegen zichzelf financieren.”
“Het is onvergeeflijk dat zelfs NAVO-landen niet veel Russische energie en Russische energieproducten hebben afgeschaft”, zei hij. “Bedenk het eens: ze financieren een oorlog tegen zichzelf.”
Versnelde tijdslijn
De EU wil haar loskoppeling van Russische energie versnellen. Aanvankelijk was het plan om per 1 januari 2028 volledig te stoppen, maar Trump heeft de EU herhaaldelijk opgeroepen sneller te handelen, nog voordat hij verdere druk op Moskou zet.
Kaja Kallas, hoofd buitenlandse zaken van de EU, schreef op 19 september op X dat het nieuwe voorstel erop gericht is “het afbouwen van Russisch vloeibaar aardgas te versnellen en uiterlijk 1 januari 2027 volledig te stoppen.”
Op dezelfde dag liet EU-Commissievoorzitter Ursula von der Leyen weten dat de EU “voor altijd” een einde wil maken aan de afhankelijkheid van Russische brandstoffen. “Daarom verbieden we de import van Russisch LNG op de Europese markten. Het is tijd om de kraan dicht te draaien. We zijn hierop voorbereid,” zei ze.
“We pakken nu degenen aan die de oorlog van Rusland financieren door olie te kopen in strijd met de sancties. We richten ons op raffinaderijen, oliehandelaren en petrochemische bedrijven in derde landen, inclusief China.”
Emel Akan en Reutershebben bijgedragen aan dit verslag.
In een spionagezaak rond een voormalige Chinese assistent van een Duitse parlementariër zeggen aanklagers dat de verdachte informatie over Falun Gong verzamelde en doorspeelde aan China. Dat bleek tijdens een recente zitting in Dresden, Duitsland.
Op 16 september eiste het Duitse federaal parket 7,5 jaar cel voor Guo Jian en 2 jaar en 9 maanden voor zijn medeverdachte, een vrouw genaamd Yaqi Xiao, tijdens een zitting bij het Oberlandesgericht in Dresden.
Volgens de aanklagers traden beide verdachten op als agenten voor de Chinese inlichtingendienst, waarbij Guo als hoofd van het complot zou hebben gefungeerd.
Volgens aanklagers was Guo een veelzijdige agent die altijd paraat stond en er trots op was jarenlang actief spion te zijn geweest.
Fabian Schellhaas van het parket vertelde aan de Duitse editie van The Epoch Times dat Guo, die in 2011 afstand deed van zijn Chinese nationaliteit en het Duitse staatsburgerschap aannam, een aanhanger was van de Chinese Communistische Partij (CCP). “Hij gaf de indruk van mee te werken aan oppositieactiviteiten om hier onderzoek te kunnen doen binnen oppositiekringen.”
De advocaat van Guo verklaarde tegenover dezelfde krant dat de door de aanklagers geëiste straf buitensporig was.
Volgens de aanklagers bespraken Guo en een Chinese officier Falun Gong tijdens minstens één telefoongesprek dat door de Duitse inlichtingendienst werd onderschept. Daarbij zou Guo hebben gesproken over een motie in het Europees Parlement ter ondersteuning van Falun Gong. De aanklagers gingen niet in op de specifieke details van het gesprek.
De resolutie, die in januari 2024 werd aangenomen, veroordeelde de vervolging van Falun Gong door de CCP en riep op tot een internationaal onderzoek naar de onderdrukkingscampagne tegen de geloofsgroep. Ook werd de vrijlating geëist van een in China gevangen Falun Gong-beoefenaar, Ding Yuande, de vader van een Duitse inwoner. De Chinese autoriteiten hebben Ding sinds 2023 gevangengezet omdat hij Falun Gong beoefende.
Guo besprak tijdens het telefoongesprek de beraadslagingen rond de resolutie. Het is onduidelijk wat de Chinese functionaris daarop antwoordde, aldus de aanklagers.
Volgens de aanklagers had Guo honderden documenten van het Europees Parlement opgeslagen, waaronder stukken die als “gevoelig” waren geclassificeerd, met de bedoeling die door te spelen aan de Chinese inlichtingendienst. Ook zou hij voor Chinese officieren Chinese dissidenten in Duitsland hebben bespioneerd.
Falun Gong, ook bekend als Falun Dafa, is een spirituele discipline die gebaseerd is op de principes waarachtigheid, mededogen en verdraagzaamheid. De praktijk kreeg in de jaren negentig grote populariteit in China; volgens officiële schattingen beoefenden tegen het einde van dat decennium minstens 70 miljoen mensen Falun Gong. In 1999 beschouwde de CCP de populariteit als een bedreiging voor haar macht en startte ze een landelijke campagne om de beweging uit te roeien.
Sindsdien zijn miljoenen beoefenaars opgepakt, honderden duizenden in detentie gemarteld en een onbekend aantal gedood—sommigen daarvan werden slachtoffer van de door de staat goedgekeurde praktijk van gedwongen orgaanoogst, aldus het Falun Dafa Information Center.
Het complot
Volgens het Duitse federaal parket wordt Guo ervan beschuldigd sinds 2002 als medewerker van de Chinese inlichtingendienst te hebben gefungeerd. Dat verklaarde het parket in april bij de aankondiging van de aanklacht tegen de twee verdachten.
Van september 2019 tot zijn arrestatie in april 2024 zou Guo zijn positie als assistent van een politicus van de partij Alternative für Deutschland (AfD) hebben gebruikt om “informatie te verzamelen over debatten en besluiten van het Europees Parlement” voor de Chinese inlichtingendienst. Daarbij zou hij meer dan 500 documenten hebben bemachtigd, waaronder stukken die door het Europees Parlement als “zeer gevoelig” waren aangemerkt.
Tussen 2023 en 2024 zou Guo ook Chinese dissidenten in Duitsland hebben bespioneerd, terwijl hij zich op sociale media voordeed als criticus van het Chinese regime, aldus het parket.
Yaqi Xiao, een Chinese staatsburger, werkte bij PortGround GmbH, een dochterbedrijf van Mitteldeutsche Flughafen AG dat diensten levert op het gebied van passagiersafhandeling, vliegtuigen en vrachtoperaties op de luchthavens Leipzig/Halle en Dresden. Zij was daar werkzaam als customer care manager tot haar arrestatie in september 2024.
De luchthaven Leipzig/Halle is een belangrijk logistiek knooppunt voor militair vrachtvervoer en bedient de Duitse strijdkrachten, NAVO-troepen en defensiebedrijven. De Amerikaanse luchtmacht gebruikt de luchthaven voor operaties die worden gecoördineerd via Ramstein Air Base, een sleutelinstallatie in het zuidwesten van Duitsland.
Tussen augustus 2023 en februari 2024 zou Xiao volgens aanklagers “Guo herhaaldelijk hebben geholpen door hem vlucht-, vracht- en passagiersinformatie van haar werkplek te verstrekken,” waarna de gegevens werden doorgespeeld aan de Chinese inlichtingendienst. In het bijzonder zou Xiao informatie hebben doorgegeven aan Guo over het transport van wapens en munitie, evenals details over werknemers van de Duitse wapenproducent Rheinmetall.
Op meerdere dagen—waaronder 16 augustus 2023, 8 september 2023, 1 november 2023, 4 november 2023, 15 november 2023 en 19 februari 2024—zou Xiao foto’s hebben doorgestuurd naar Guo van vliegtuigen en militaire voertuigen op de luchthaven, aldus de aanklagers.
Volgens aanklagers was het Guo die de spionage op de luchthaven initieerde en misbruik maakte van de volgzaamheid van Xiao. Zij zou bang zijn geweest voor wat ze deed en soms hebben geweigerd aan Guo’s eisen te voldoen.
De twee hadden een romantische relatie, hoewel Guo getrouwd was, aldus de aanklagers.
In augustus verschenen Guo en Xiao voor de rechter. Een woordvoerder van de rechtbank verklaarde dat de Duitse politicus waarvan sprake in deze zaak Maximilian Krah is, voormalig Europarlementariër en inmiddels vertegenwoordiger van de AfD in de Bondsdag.
Erik Rusch, Eva Fu en Reutershebben bijgedragen aan dit verslag.
Het blijkt dat gitaar spelen of een lied zingen meer is dan zomaar een ontspannende bezigheid.
Bij muzikale activiteit is bijna elk deel van het brein actief. Dat heeft brede, positieve effecten op lichaam en geest. Patiënten met neurocognitieve aandoeningen zoals dementie worden door artsen soms aangeraden om een nieuw instrument te leren bespelen, om zo de achteruitgang van de hersenfunctie af te remmen.
Net zoals een goede fysieke training de spieren sterk houdt, houdt een mentale training het brein in vorm. En dat wordt steeds belangrijker naarmate mensen ouder worden. Dr. Jonathan Burdette, hoogleraar neuroradiologie aan de Wake Forest University School of Medicine, ziet muziek als de perfecte set van metaforische gewichten.
“Er is niets dat je brein meer prikkelt dan muziek maken,” zei hij in een gesprek met de non-profitorganisatie AARP.
Voordelen naarmate we ouder worden
Een artikel in BBC Science Focusdeelde onlangs de resultaten van twee wetenschappelijke studies naar muziek en cognitieve gezondheid.
“Oudere volwassenen die een instrument bespelen, hebben gezondere hersenen.”
De ene studie richtte zich op de hersenen van mensen die decennialang muziek hadden geleerd. De andere verzamelde gegevens van senioren die op latere leeftijd begonnen met het leren van een nieuw instrument.
De resultaten van beide studies lieten hetzelfde beeld zien. “In beide gevallen ging muziek maken samen met een betere hersengezondheid en minder leeftijdsgebonden cognitieve achteruitgang,” meldde het nieuwsmedium.
Onze hersenen krijgen een cognitieve oppepper door muziek te beoefenen, deels omdat dit de cognitieve reserve vergroot. Die reserve gaat over de veerkracht en het aanpassingsvermogen van het brein. Naarmate we ouder worden, helpt die reserve onze hersenen om jong te blijven.
“Een oudere man en vrouw die snaarinstrumenten bespelen”, circa 1494–1533, door een onbekende kunstenaar naar Lucas van Leyden. Olieverf op koper. National Trust, Dorneywood, Verenigd Koninkrijk. Publiek domein.
Muziek als geheugensteun
Eén studie vergeleek het cognitieve vermogen van oudere muzikanten met dat van jonge niet-muzikanten en oudere niet-muzikanten. De deelnemers luisterden naar een opname met achtergrondlawaai, waarin iemand net iets harder sprak dan een menigte van zo’n vijftig mensen. Vervolgens moesten ze herhalen wat de spreker had gezegd.
De resultaten lieten zien dat de oudere muzikanten vergelijkbare scores haalden als de jonge niet-muzikanten. De oudere niet-muzikanten daarentegen “lieten tekenen zien van leeftijdsgebonden cognitieve achteruitgang,” aldus het artikel.
Zelfs wie pas later in het leven een instrument leert, kan nog steeds de vruchten plukken. Dat komt door de neuroplasticiteit, een krachtige eigenschap van het brein die het mogelijk maakt om een leven lang nieuwe dingen te leren, zoals talen of instrumenten.
Onderzoekers van de Universiteit van Kyoto in Japan voerden een vervolgstudie uit met deelnemers die in het eerdere onderzoek een nieuw instrument hadden leren bespelen. Hoewel de eerste resultaten weinig lieten zien, bracht het vervolg vier jaar later een verrassende wending.
“Degenen die waren gestopt met het spelen van hun nieuw geleerde instrument, scoorden slechter op geheugentests. Sterker nog, hun putamen—het hersengebied dat motoriek, leren en geheugen aanstuurt—was daadwerkelijk in volume gekrompen,” schreef Hatty Willmoth, redacteur bij BBC Science Focus.
“Maar de deelnemers die vier jaar lang waren blijven spelen sinds het eerste onderzoek, vertoonden geen tekenen van cognitieve achteruitgang.”
Een oppepper in melodische vorm
De gitarist, 1908, door Joseph Rodefer DeCamp. Museum voor Schone Kunsten, Boston. Olieverf op doek. Publiek domein.
Mensen ervaren op elke leeftijd subtiele, positieve effecten wanneer ze een instrument leren bespelen en dat jarenlang blijven oefenen.
Net als een middagkopje thee kan muziek maken een flinke opkikker geven. Het is een oppepper in melodische vorm. Muziek voegt betekenis toe aan waardevolle ervaringen en helpt om ze te veranderen in dierbare herinneringen. Artsen zien het bovendien als een hulpmiddel bij het omgaan met angst en depressie.
Zelfs simpelweg de radio aanzetten kan al positieve fysieke veranderingen teweegbrengen.
“Onderzoek heeft aangetoond dat naar muziek luisteren angst, bloeddruk en pijn kan verminderen, én de slaapkwaliteit, stemming, mentale alertheid en het geheugen kan verbeteren,” aldusJohns Hopkins Medicine, het onderzoeksplatform van de vooraanstaande Johns Hopkins University.
Ook het sociale aspect van muziek biedt voordelen voor ouderen. Privélessen geven niet alleen de kans om te blijven leren, maar ook om de kunstvorm beter te begrijpen, wat bijdraagt aan een actief brein. Groepslessen of gezamenlijke jamsessies in de buurt zorgen daarnaast voor sociale contacten en een gevoel van verbondenheid.
De Oud-Griekse filosoof Plato zag al de waarde van deze kunstvorm in.
“Muzikale scholing is een krachtiger instrument dan welk ander ook, omdat ritme en harmonie hun weg vinden naar de diepste plekken van de ziel,” schreef hij in zijn invloedrijke werk De Republiek.
De intensiteit die je voelt bij het leren en spelen van muziek komt doordat het brein moet multitasken om het werk—of het lied—te volbrengen. Hoewel multitasken vaak wordt afgeraden, kan het juist goed zijn voor je hersenen als alles samenwerkt naar één doel.
“Muziek maken vraagt om lezen, luisteren, bewegen, geheugen, zelfs emotie. Al die hersengebieden die daarvoor verantwoordelijk zijn, komen tegelijk in actie—van de frontale kwab tot het cerebellum en alles ertussenin,” schrijft Rachel Nania, gezondheidsredacteur bij AARP.
Dr. Burdette schetst een krachtig beeld dat duidelijk maakt welk nuttig, intens werk je brein verricht tijdens muziekonderwijs.
“Je brein staat in brand … [Muziek maken] zet het volledig in lichterlaaie.”
Muzikale patronen
Door de tijd heen heeft het menselijk brein geleerd zich te verbinden met patronen, ook muzikale. Onze hersenen houden van de subtiele structuren in het refrein van een lied en de manier waarop die samenhangen met de lichte verschuivingen in het tweede couplet of de plotselinge, weidse wending van de brug. Hoe vaker we deze patronen aangaan via pianotoetsen, gitaarsnaren of een vioolstok—ongeacht de leeftijd—hoe meer we groeien.
Het gezegde luidt: “Oefening baart kunst.” Perfectie bereiken we misschien niet met een nieuw instrument, maar we krijgen er onmiskenbaar een gezonder brein voor in de plaats.
De extremistische anarchistisch-communistische groepering Antifa staat in de schijnwerpers omdat president Donald Trump heeft aangekondigd dat hij haar zal aanmerken als terroristische organisatie.
De organisatie maakte aanvankelijk deel uit van de frontoperaties van de Sovjet-Unie om een communistische dictatuur in Duitsland te vestigen en probeerde actief om alle rivaliserende partijen als “fascistisch” te bestempelen.
De oorsprong van Antifa gaat terug tot het “verenigd front” van de Communistische Internationale (Comintern) tijdens het Derde Wereldcongres in Moskou in juni en juli 1921. Dat blijkt uit het boekje80 jaar Antifascistische Actie van Bernd Langer, uitgegeven door de Vereniging ter Bevordering van Antifascistische Cultuur. Langer is een voormalig lid van de Autonome Antifa, ooit een van de grootste Antifa-organisaties in Duitsland, die in 2004 werd ontbonden.
De Sovjet-Unie was een van de gewelddadigste dictaturen ter wereld en maakte naar schatting 20 miljoen slachtoffers, aldus Het Zwarte Boek van het Communisme, uitgegeven door Harvard University Press. Alleen het Chinese communistische regime onder Mao Zedong overtrof dit, met naar schatting 65 miljoen doden.
Het idee achter de strategie van het verenigd front was om linkse organisaties samen te brengen met het doel een communistische revolutie uit te lokken. De Sovjets geloofden dat het communisme, na de Russische revolutie van 1917, vervolgens naar Duitsland zou overslaan, aangezien daar de op een na grootste communistische partij ter wereld bestond: de KPD (Kommunistische Partei Deutschlands).
Tijdens het Vierde Wereldcongres van de Comintern in 1922 kreeg het plan vorm. Moskou bedacht de leus “Naar de massa” en probeerde de verschillende communistische en arbeiderspartijen in Duitsland te verenigen onder één ideologisch vaandel dat het zelf controleerde.
“Het ‘verenigd front’ betekende dus geen gelijkwaardige samenwerking tussen verschillende organisaties, maar de overheersing van de arbeidersbeweging door de communisten,” schrijft Langer.
Benito Mussolini, een marxist en socialist die in 1914 uit de Italiaanse Socialistische Partij was gezet vanwege zijn steun aan de Eerste Wereldoorlog, richtte later de fascistische beweging op als eigen politieke partij. Hij greep de macht met zijn “Mars op Rome” in oktober 1922.
In Duitsland werd Adolf Hitler in 1921 leider van de Nationaalsocialistische Duitse Arbeiderspartij (de nazi’s) en ondernam hij in 1923 een couppoging.
De KPD besloot de vlag van het antifascisme te gebruiken om een beweging te vormen. Langer merkt echter op dat voor de KPD de begrippen “fascisme” en “antifascisme” nauwelijks van elkaar verschilden, en dat de term “fascisme” slechts diende als retoriek om hun felle oppositie te rechtvaardigen.
Zowel het communistische als het fascistische systeem waren gebaseerd op collectivisme en een door de staat geleide economie. Beide stelden bovendien een systeem voor waarin het individu zwaar werd gecontroleerd door een machtige staat, en beide waren verantwoordelijk voor grootschalige wreedheden en genocide.
Het jaarverslag 2016 van het Federaal Bureau voor de Bescherming van de Grondwet (Bundesamt für Verfassungsschutz, BfV) wijst op hetzelfde punt: vanuit het perspectief van de linkse extremist verwijst het etiket “fascisme” zoals Antifa het gebruikt vaak niet naar werkelijk fascisme, maar is het slechts een label voor “kapitalisme.”
Hoewel linkse extremisten beweren tegen “fascisme” te strijden wanneer ze andere groepen aanvallen, stelt het rapport dat de term binnen de extreemlinkse ideologie in feite staat voor de strijd tegen het kapitalistische systeem.
Volgens Langer gold dit vanaf het begin. Voor de communisten in Duitsland betekende “antifascisme” simpelweg “antikapitalisme.” De labels dienden slechts als strijdbegrippen binnen een politiek vocabulaire.
Een beschrijving van Antifa op de website van de BfV vermeldt dat de organisatie nog steeds dezelfde basisdefinitie van kapitalisme hanteert, namelijk als “fascisme”.
“Zij stellen dat de kapitalistische staat fascisme voortbrengt, of het op zijn minst tolereert. Daarom richt het antifascisme zich niet alleen tegen werkelijke of vermeende rechtsextremisten, maar ook altijd tegen de staat en zijn vertegenwoordigers, in het bijzonder leden van de veiligheidsdiensten,” aldus het rapport.
Langer merkt op dat de KPD door de antikapitalistische belangen van de communistische beweging als ‘antifascisme’ te bestempelen, deze retoriek kon gebruiken om alle andere politieke partijen als fascistisch te bestempelen. Langer stelt: “Volgens deze redenering waren de andere partijen die zich tegen de KPD verzetten fascistisch, met name de SPD [Sociaal-Democratische Partij van Duitsland].”
Wat vandaag de dag als ironisch zou worden beschouwd, was dat de groep die door de communistische ‘antifascisten’ het meest werd aangevallen onder hun nieuwe label ‘fascisme’, de sociaaldemocraten waren.
Op 23 augustus 1923 hield het Politbureau van de Communistische Partij van Rusland een geheime bijeenkomst, waarbij volgens Langer “alle belangrijke functionarissen zich uitspraken voor een gewapende opstand in Duitsland”.
De KPD stond aan het hoofd van deze oproep en lanceerde een beweging onder de vlag van United Front Action. De gewapende ‘antifascistische’ vleugel kreeg de naam Antifaschistische Aktion (‘Antifascistische Actie’), die Antifa in Duitsland nog steeds draagt en waaruit de Antifa-organisaties in andere landen zijn voortgekomen.
Het Eenheidscongres van Antifa, gehouden in het Filharmonisch Operahuis in Berlijn, op 10 juli 1932. Het congres werd georganiseerd door de Communistische Partij van Duitsland als een verzamelpunt om de Sociaal-Democratische Partij en de Nazipartij te verslaan. Antifa bestempelde beide partijen als “fascistisch”, een politiek label dat ze gebruikten voor alle rivaliserende partijen. Publiek domein
Op dat moment begonnen Hitler en zijn nazipartij op het wereldtoneel te verschijnen, en de nazipartij maakte gebruik van een groep die vergelijkbaar was met Antifaschistische Aktion voor politiek geweld en intimidatie, genaamd de ‘bruinhemden’.
Antifaschistische Aktion trok ondertussen ook leden aan die zich verzetten tegen de komst van het werkelijke fascisme in Duitsland, die niet achter de banden van de organisatie met de Sovjet-Unie stonden of zich daar mogelijk niet bewust van waren.
Het geweld dat door Antifaschistische Aktion werd ontketend, had echter vaak een averechts effect. De voortdurende tactieken van geweld en intimidatie van alle rivaliserende systemen binnen de Antifa-beweging, samen met de gewelddadige ideologie, dreven veel mensen juist richting het fascisme.
“De gewelddadige revolutionaire retoriek van de communisten, die de vernietiging van het kapitalisme en de oprichting van een Sovjet-Duitsland beloofden, joeg de middenklasse van het land angst aan. Ze wisten maar al te goed wat er na 1918 met hun tegenhangers in Rusland was gebeurd,” schrijft Richard J. Evans in The Third Reich in Power.
“Geschokt door het onvermogen van de regering om de crisis op te lossen, en tot wanhoop gedreven door de opkomst van de communisten, begonnen zij de kleine kibbelende facties van de traditionele rechterzijde de rug toe te keren en in plaats daarvan naar de nazi’s over te lopen.”
Langer merkt op dat de KPD vanaf het begin lid was van de Comintern en “binnen enkele jaren een stalinistische partij werd”, zowel ideologisch als organisatorisch. Hij stelt dat het zelfs “financieel afhankelijk werd van het hoofdkantoor in Moskou.”
De leiders van de KPD, met Antifa als straatbeweging voor geweld en intimidatie, kwamen onder bevel van het Sovjetapparaat. Veel leiders van de KPD zouden later belangrijke posities bekleden in de communistische Duitse Democratische Republiek (Deutsche Demokratische Republik, DDR), waaronder het beruchte Ministerie voor Staatsveiligheid, de Stasi.
Zoals Langer stelt: “Antifascisme is eerder een strategie dan een ideologie.”
“Het werd in de jaren twintig in Duitsland door de KPD in praktijk gebracht”, niet als een legitieme beweging tegen het fascisme dat later in Duitsland zou opkomen, maar als “een antikapitalistisch strijdconcept,” schrijft hij.
Een versie van dit artikel werd voor het eerst gepubliceerd op 18 augustus 2017.
De Chinese Communistische Partij (CCP) heeft nieuwe regels uitgevaardigd die gericht zijn op de online activiteiten van religieuze leiders, waarmee zij haar controle over geloofsgroepen verder aanscherpt. Analisten zeggen dat de maatregelen deel uitmaken van een bredere poging van de CCP om uitingen van religieuze overtuigingen te onderdrukken en gewone burgers te controleren.
Op 16 september heeft de Chinese Nationale Administratie voor Religieuze Zaken een nieuwe gedragscode voor het online gedrag van geestelijken gepubliceerd.
De nieuwe code verbiedt religieuze personen om betrokken te zijn bij “buitenlandse religieuze infiltratie, extremistische ideologieën, sekten en pseudoreligies.” Ook wordt benadrukt dat religieuze personen in China “patriottisme, socialisme en het leiderschap van de CCP” moeten steunen.
Nieuwe regels na schandaal rond Shaolin-tempel
Analisten suggereren dat deze stap mogelijk verband houdt met de recente val van Shi Yongxin, de voormalige abt van de beroemde Shaolin-tempel. Shi werd in juli uit de boeddhistische geestelijkheid gezet en onderzocht wegens vermeende verduistering, corruptie en het onderhouden van romantische relaties die resulteerden in meerdere buitenechtelijke kinderen, wat verboden is in het Chinese boeddhisme. Hij werd er ook van beschuldigd de tempel te veranderen in een geldmachine door middel van attracties waarvoor kaartjes moesten worden gekocht en commerciële ondernemingen.
De Chinese commentator Li Linyi vertelde The Epoch Times dat hoewel het schandaal Peking waarschijnlijk tot actie heeft aangezet, de nieuwe regels veel verder gaan dan één persoon.
“De zogenaamde wetten en voorschriften die eerder door de CCP waren uitgevaardigd, hadden geen effect op machtige figuren als Shi Yongxin, die politieke steun genoten,” zei hij. “Nu Shi ten val is gekomen, hebben ze een nieuwe verordening ingevoerd. De autoriteiten zullen dit ook als voorwendsel gebruiken om normale religieuze activiteiten aan te pakken, als een manier om de mensenrechten te onderdrukken en nieuwe excuses te creëren om overal boetes voor te innen.”
Breder controle-netwerk
De nieuwe gedragscode verbiedt geestelijken om online platforms, waaronder livestreams, korte video’s, onlinevergaderingen, WeChat-groepen en zelfs persoonlijke sociale media-accounts te gebruiken om te prediken, online diensten te leiden of deel te nemen aan activiteiten zoals gebeden, doopdiensten of inwijdingen. De code benadrukt ook dat onlineactiviteiten het leiderschap van de CCP moeten ondersteunen en geen inhoud mogen bevatten die wordt beschouwd als “ondermijning van de staatsmacht” of een uitdaging van het gezag van de Partij.
De regels gelden niet alleen binnen China, maar ook voor religieuze functionarissen uit Hongkong, Macau en Taiwan en buitenlanders in China.
Critici hebben gezegd dat het beleid minder gericht is op het reguleren van religieuze leiders dan op het controleren van publieke communicatie.
“Op het eerste gezicht lijkt het gericht tegen geestelijken, maar in werkelijkheid treft het gewone burgers,” aldus Lin Bin, die een doctoraat in politieke wetenschappen heeft behaald aan de Universiteit van New South Wales in Australië. “Voor veel Chinezen is WeChat ook een manier om in contact te blijven met de buitenwereld. Nu de CCP de controle nog verder verscherpt, heeft dit ook gevolgen voor het vermogen van mensen in China om te communiceren met Chinese gemeenschappen in het buitenland.”
Een onafhankelijke wetenschapper uit China, die om veiligheidsredenen anoniem wenst te blijven, vertelde The Epoch Times dat de timing een weerspiegeling is van de onzekerheid van het regime.
“De ideologie van de CCP is ingestort en nu de economie verslechtert, zoeken mensen spirituele troost,” zei hij. “De CCP vreest een snel ontwaken onder het publiek en verbiedt daarom dit soort uitingen.”
Een bredere campagne tegen godsdienstvrijheid
Waarnemers merken op dat de nieuwe maatregelen deel uitmaken van een bredere campagne tegen religieuze vrijheid onder leiding van CCP-leider Xi Jinping.
Meer dan drie jaar geleden, in maart 2022, introduceerde Peking de ‘Maatregelen voor het beheer van religieuze informatiediensten op internet’. Die regelgeving vereiste officiële goedkeuring voor iedereen die religieuze leerstellingen, diensten of activiteiten online verspreidde via websites, apps, blogs, livestreams of instant messaging-platforms.
Tijdens een hoorzitting van het Amerikaanse Congres in Washington in 2022 waarschuwde Nury Turkel, voormalig voorzitter van de Amerikaanse Commissie voor Internationale Religieuze Vrijheid, dat de regelgeving een “afschrikkend effect” creëerde op geloofsgemeenschappen in China, met name op niet-geregistreerde religieuze groeperingen, door een groot deel van hun online aanwezigheid strafbaar te stellen.
Nu, met de nieuwste gedragscode, gebruikt Peking religie als een nieuw terrein voor surveillance en censuur, aldus deskundigen.
Ning Haizhong en Luo Ya hebben bijgedragen aan dit verslag.
De finale van de NTD International Classical Chinese Dance Competition 2025 vierde uitmuntende prestaties in zowel de junioren- als de volwassenenklasse, met prijzen waaronder zeven gouden, tien zilveren en elf bronzen medailles, samen met 23 eervolle vermeldingen.
De dansers betoverden het publiek met hun beheersing van klassieke Chinese technieken, waaronder een zeldzame en nauwelijks nog toegepaste methode waarbij het lichaam de handen leidt en de heupen de benen leiden. Daarmee toonden ze niet alleen hun technische vaardigheid, maar ook hun diepe culturele verbondenheid.
De winnaars van de gouden medailles deelden hun ervaringen en benadrukten hoe eervol het was om deel te nemen, hoe belangrijk het is om contact te maken met het publiek en hoe inspirerend het is om hun vakmanschap te blijven verfijnen.
“Ik beschouw het als een eer om überhaupt aan de wedstrijd te mogen deelnemen. Het is een geweldige ervaring, omdat je van iedereen iets kunt leren — alsof ieder persoon iets unieks te bieden heeft,” zegt Grace Rubacek, winnares van de gouden medaille in de juniorenklasse voor vrouwen. “Toen ik op het podium stond, probeerde ik me volledig op de muziek te richten en te voelen wat die me meegaf. Ik liet het door me heen stromen en liet mijn bewegingen erdoor leiden. En ik probeer ook met mijn hart tot het publiek te spreken.”
Lionel Wang won de gouden medaille in de volwassenenklasse mannen.
“Ik probeer gewoon alles wat ik heb aan het publiek te geven en het publiek te laten zien wat ik te bieden heb,” aldus Wang. “Ik zie deze prijs als een enorme stimulans om me in elk aspect te perfectioneren. Als professional in klassieke Chinese dans.”
De opleiding klassieke Chinese dans omvat drie hoofdonderdelen: houding, vorm en techniek. Deze expressieve dansvorm is diep geworteld in 5000 jaar traditionele Chinese cultuur en geldt als een van de meest uitgebreide danssystemen ter wereld.
Elke deelnemer moet een korte dansroutine uitvoeren, samen met een reeks verplichte technieken en bewegingen, waarbij sprongen, draaiingen en klassieke technieken worden getoond.
Zowel juryleden als toeschouwers prezen het artistieke talent van de deelnemers. Ze wezen op het uitzonderlijke niveau van technische complexiteit, de krachtige emotionele expressie en het vermogen om via beweging indrukwekkende verhalen over te brengen.
“De deelnemers zijn dit jaar echt uitmuntend, vooral wat betreft hun technische bewegingen. De moeilijkheidsgraad wordt steeds hoger, en vooral dit jaar,” aldus jurylid William Li. “De sprongen, draaiingen en salto’s — alle deelnemers voerden technieken uit van grote technische complexiteit. Bovendien waren het geen losse elementen, maar combinaties: na een salto volgde bijvoorbeeld nog een draaiing. Dat maakt het niveau van uitvoering bijzonder hoog.”
De wedstrijd bracht een danstechniek die dreigde verloren te gaan onder de aandacht. De techniek staat bekend als ‘het lichaam leidt de handen en de heupen leiden de benen’. De uitvoeringen legden ook de nadruk op houding, die de innerlijke geest, traditionele waarden en culturele diepgang van een danser weerspiegelt.
“Terwijl ik toekeek, waren sommige dansers zó fenomenaal dat het voelde alsof ik samen met hen op het podium stond. Het raakte me diep; mijn hart ging open en mijn ademhaling werd op een ontspannen manier dieper. Ik werd gewoon meegevoerd door de dansstukken,” aldus toeschouwer Tysan Lerner.
Een andere toeschouwer, Maria Centurion, zei: “Er waren veel dansers die mij diep hebben geraakt. Bij één dansstuk moest ik huilen. Ik zag dat ze een boodschap aan het publiek wilden overbrengen, en dat is heel goed gelukt.”
Miss NTD 2023 Cynthia Sun zei: “Er was een meisje dat eerder optrad en danste alsof ze met haar man op het podium stond, terwijl ze helemaal alleen was. Een ander danste alsof ze door de politie werd meegesleurd. Je kon haar emoties echt voelen — de angst, het gevecht, het moment waarop er aan haar kleding werd getrokken.”
“Het is gewoon een ongelooflijke prestatie. Ik heb al heel wat toneelstukken gezien. Ik heb opera’s gezien in Italië. Ik ben naar Zwitserland geweest. Ik heb het Houston Ballet mijn hele leven zien uitbreiden, maar ik heb nog nooit zoiets gezien als deze wedstrijd vandaag. Het is echt een wereldkampioenschap.”
De wedstrijd klassieke Chinese dans maakt deel uit van een reeks internationale culturele en artistieke evenementen die worden georganiseerd door NTD, met als doel de traditionele Chinese cultuur te promoten. In China is deze cultuur de afgelopen decennia vrijwel volledig vernietigd door de Chinese Communistische Partij.
De Verenigde Naties hebben opnieuw persaccreditaties geweigerd aan verschillende verslaggevers van twee Amerikaanse mediabedrijven—The Epoch Times en zusterkanaal NTD—een patroon dat al twee decennia speelt en zorgen oproept over Chinese invloed achter de schermen.
Correspondent van The Epoch Times bij het Witte Huis Emel Akan, reisde met het persgezelschap van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken naar New York om verslag te doen van activiteiten van president Donald Trump en minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio tijdens de Algemene Vergadering van de VN op 22 september.
Akan diende haar aanvraag voor VN-persaccreditatie in via het ministerie van Buitenlandse Zaken en kreeg per e-mail te horen dat ze haar perspas kon ophalen in New York.
Toen ze op 22 september arriveerde, liet een functionaris haar weten dat de VN de aanvraag had afgewezen, met als reden dat The Epoch Times wordt erkend als een niet-gouvernementele organisatie en niet als nieuwsorganisatie.
“The Epoch Times is de op drie na grootste krant van Amerika. Het is onaanvaardbaar dat de Verenigde Naties buigen voor de censuurpogingen van de Chinese Communistische Partij op Amerikaanse bodem,” zei hoofdredacteur Jasper Fakkert in een verklaring op 23 september.
“We roepen de Verenigde Naties op The Epoch Times de persaccreditatie te geven die het nodig heeft om zijn werk te doen: namelijk onze lezers voorzien van feitelijke en onpartijdige informatie.”
Twee medewerkers die het kantoor van NTD in Washington vertegenwoordigen—Witte Huis-correspondent Mari Otsu en videograaf Chen Lei—kregen geen enkele bevestiging nadat zij hun aanvragen hadden ingediend. Een VN-vertegenwoordiger liet Otsu telefonisch weten dat ze niet aan de eisen voldeed, maar weigerde dit nader toe te lichten.
Escalerende campagne in de VS
The Epoch Times werd in 2000 in de Verenigde Staten opgericht door Chinese Amerikanen als reactie op censuur en mensenrechtenschendingen in China. Het is een onafhankelijke nieuwsorganisatie die inmiddels in 22 talen verschijnt in 33 landen.
De eerste groep medewerkers van The Epoch Times in China werd gearresteerd en gemarteld; meerdere kregen gevangenisstraffen van tien jaar. In de loop der jaren werd de krant voortdurend geconfronteerd met pogingen van het Chinese regime en zijn agenten om haar de mond te snoeren. Daarbij ging het onder meer om aanvallen op journalisten en drukkerijen in Hongkong, evenals om regelmatige cyberaanvallen.
Epoch Times-kranten gedrukt in een drukkerij in New Jersey op 23 januari 2024. Samira Bouaou/The Epoch Times
De leider van de Chinese Communistische Partij (CCP), Xi Jinping, gaf in 2022 persoonlijk opdracht aan de Chinese veiligheidsdiensten om hun aanvallen op The Epoch Times en NTD te intensiveren als onderdeel van een bredere campagne van transnationale repressie, zo onthulden klokkenluiders in 2024.
In maart 2024 klaagden de Amerikaanse autoriteiten een dozijn Chinese ingehuurde hackers en politiefunctionarissen aan wegens hun rol in een jarenlange hackcampagne, waarbij onder meer The Epoch Times doelwit was.
Meer recentelijk deden Chinese cyberaanvallers zich voor als The Epoch Times om Amerikaanse federale instanties te intimideren.
Al jaren oefenen Chinese autoriteiten druk uit op de VN om de verslaggeving van The Epoch Times te dwarsbomen.
In 2019 wees de VN ook de aanvraag van Akan af om verslag te doen van hooggeplaatste VN-bijeenkomsten, zonder enige toelichting. Toen zij via meerdere e-mails om opheldering vroeg, bleef antwoord twee weken uit; uiteindelijk reageerde de afdeling Global Communications van de VN vanaf een anoniem e-mailadres zonder naam. Daarin stond: “Het medium waarmee u de aanvraag deed, voldoet niet aan de criteria voor nieuwsorganisaties.” Nadere uitleg werd geweigerd, en verzoeken om in beroep te gaan werden genegeerd.
In 2003, na dagenlang vergeefs navragen, zei een VN-persfunctionaris in New York tegen NTD dat de “druk uit China” complicaties had veroorzaakt rond hun aanvraag om verslag te doen van zittingen van de Mensenrechtencommissie in Genève. Hetzelfde gebeurde opnieuw in juni 2004, toen een VN-functionaris erkende dat het agentschap telefoontjes had ontvangen van Chinese officials over de persaccreditatie van de zender. Na aanvankelijk te hebben geweigerd, verstrekte de VN uiteindelijk toch de accreditatie.
De redactie van The Epoch Times in het hoofdkantoor in New York City. The Epoch Times
Desondanks had de VN meerdere pogingen van de omroep om meer reporters naar het agentschap te sturen, tegengehouden en afgewezen. De twee journalisten die bij de VN waren gestationeerd, merkten dat hun werk steeds verder werd ingeperkt. VN-persfunctionarissen beperkten hun toegang tot evenementen waar Chinese delegaties aanwezig waren, daarbij verwijzend naar klachten van de Chinese vertegenwoordiging.
De invloed van het Chinese regime op de VN blijkt ook uit andere kwesties. Al jaren weigert de VN Taiwan deel te laten nemen aan haar fora, waaronder de Algemene Vergadering en de Wereldgezondheidsorganisatie, ondanks herhaalde oproepen van de Verenigde Staten en andere landen.
Ook Taiwanese journalisten worden door de VN niet geaccrediteerd.
Afgevaardigde Chris Smith (R-N.J.) zei in april 2024 tegen The Epoch Times dat het Chinese regime “wegkomt met moord” terwijl het het VN-systeem manipuleert.
“Waar je ook kijkt, het is slecht en wordt erger, en ze zetten alles op alles bij de Verenigde Naties om dat te verdoezelen,” aldus Smith.
De VN reageerde niet op herhaalde oproepen van The Epoch Times over de invloed van de CCP op de beslissing om Akan geen accreditatie te verlenen. Een VN-woordvoerder verwees de krant naar het bureau voor mediatoegang, dat tot het moment van publicatie niet had gereageerd.
“The Epoch Times is al decennia doelwit van een nietsontziende campagne van de CCP, gericht op onze verslaggevers, adverteerders en drukkerijen. Wij blijven ons inzetten voor persvrijheid,” zei hoofdredacteur Fakkert.
Politieke leiders in Nederland en Hongarije steunen voorstellen om Antifa als terreurgroep aan te merken, nadat de Amerikaanse president Donald Trump suggereerde dat hij in de Verenigde Staten een soortgelijke stap zou zetten.
“De Tweede Kamer stemt in met het voorstel van mijn partij om Antifa tot terreurorganisatie te verklaren,” schreef Thierry Baudet, oprichter van Forum voor Democratie (FvD), op 19 september in een bericht op X. “Genoeg is genoeg! De gewelddadige en criminele terreurorganisatie Antifa, met afdelingen over de hele wereld, wordt eindelijk VERBODEN in Nederland. Dit is nog maar het begin.”
Ook Geert Wilders deelde een bericht op X op 19 september dat een verzoek in de Tweede Kamer was ingediend om Antifa in Nederland officieel als terreurorganisatie aan te merken.
In dat verzoek werd verwezen naar de Verenigde Staten, die volgens de indieners al tot een dergelijke aanwijzing hebben besloten. Er werd gewaarschuwd dat de cellen van Antifa “ook in ons land actief zijn, waar ze geregeld grof taalgebruik hanteren, bedreigingen uiten, stadsbewoners en journalisten intimideren en niet terugschrikken voor geweld.”
Zoltan Kovacs, staatssecretaris voor Internationale Communicatie en Betrekkingen in Hongarije, plaatste op 19 september een videofragment op X waarin premier Viktor Orbán zei dat hij wil dat Antifa in zijn land wordt aangemerkt als terreurgroep.
“Ik was verheugd over de beslissing van de Amerikaanse president en ik zal het initiatief nemen om hier in Hongarije hetzelfde te doen,” zei Orbán. “Antifa is een terreurorganisatie. Ze zijn naar Hongarije gekomen, hebben vreedzame mensen op straat in elkaar geslagen, sommigen halfdood, en zijn daarna Europarlementariër geworden, van waaruit ze Hongarije de les lezen over de rechtsstaat.” Hij heeft in de video niet expliciet vermeld dat er leden van het Europees Parlement bij Antifa betrokken zijn.
“Ook in Hongarije is de tijd gekomen om organisaties als Antifa als terreurorganisaties te bestempelen, naar Amerikaans voorbeeld,” aldus Orbán.
Trump houdt druk op de ketel
Tijdens een persconferentie in het Witte Huis op 15 september werd Trump gevraagd naar de moord op de Amerikaanse conservatieve commentator Charlie Kirk en of hij Antifa als terreurorganisatie zou aanwijzen.
“Het is iets wat ik zou doen, ja, als ik steun krijg van de mensen hier achter mij,” zei Trump, verwijzend naar de aanwezige functionarissen, onder wie minister van Justitie Pam Bondi. “Dat zou ik voor honderd procent doen. Antifa is verschrikkelijk.”
FVD-fractievoorzitter Thierry Baudet woont een debat bij in de Tweede Kamer in Den Haag, Nederland, op 4 juni 2025. Pierre Crom/Getty Images
De verdachte van de moord, Tyler Robinson, zou de afgelopen jaren linkse ideologieën hebben gevolgd, aldus de gouverneur van Utah, Spencer Cox, en FBI-directeur Kash Patel.
In een bericht op Truth Social van 18 september herhaalde Trump zijn standpunt.
“Ik ben verheugd onze vele Amerikaanse patriotten te kunnen melden dat ik Antifa, een zieke, gevaarlijke, radicaal-linkse ramp, aanwijs als een grote terreurorganisatie. Ook zal ik krachtig aanbevelen dat de financiers van Antifa grondig worden onderzocht, volgens de hoogste juridische normen en procedures,” schreef hij gedeeltelijk in hoofdletters.
Toen Trump op 17 september het Britse koningshuis ontmoette in Windsor Castle, verzamelden Antifa-leden zich buiten het kasteel en scandeerden: “Charlie’s in a box (Charlie ligt in een kist).”
Tegenreactie in Washington
Ondertussen kondigden Democratische congresleden plannen aan voor de invoering van de No Political Enemies (NOPE) Act om wat zij zagen als een aanval van de regering op de vrijheid van meningsuiting tegen te gaan, volgens een verklaring van 18 september van het kantoor van afgevaardigde Chrissy Houlahan (D-Pa.).
“De aankondiging volgt op dreigementen van president Trump, vicepresident JD Vance, minister van Justitie Pam Bondi en Stephen Miller, plaatsvervangend stafchef in het Witte Huis, om de tragische moord op Charlie Kirk te gebruiken als rechtvaardiging om de federale overheid in te zetten tegen linkse individuen en organisaties die niet in lijn liggen met Trumps politieke agenda.”
“Dit wetsvoorstel zou het grondwettelijk beschermde recht op vrije meningsuiting opnieuw bevestigen en duidelijke, afdwingbare waarborgen vastleggen om misbruik te voorkomen, individuen en organisaties in staat te stellen zich te verdedigen en echte verantwoording mogelijk te maken.”
In januari diende afgevaardigde Marjorie Taylor Greene (R-Ga.) een resolutie in om Antifa als binnenlandse terreurorganisatie aan te merken.
Het wetsvoorstel roept het ministerie van Justitie op “alle beschikbare middelen en instrumenten” in te zetten om de verspreiding van binnenlands terrorisme door Antifa tegen te gaan. Het wetsvoorstel is doorverwezen naar de Judiciary Committee van het Huis van Afgevaardigden.
Historische wortels
Trump had eerder, in 2020, al geopperd om Antifa als terreurorganisatie te bestempelen. Volgens voormalig minister van Justitie William Barr was Antifa aanwezig bij sommige van de gewelddadige protesten na de dood van George Floyd.
Historisch gezien ontstond Antifa als onderdeel van de frontorganisaties van de Sovjet-Unie, bedoeld om in Duitsland een communistische dictatuur te vestigen.
Een van de kenmerkende werkwijzen van de organisatie was toen al, net als nu, om alle rivaliserende partijen als “fascistisch” te bestempelen.
De groep opereert in een gedecentraliseerd en geheimzinnig verband en pleit vaak voor extreem geweld en anarchie.
President Donald Trump tekende op 22 september een decreet waarin hij Antifa uitriep tot binnenlandse terreurorganisatie.
In het besluit omschreef Trump Antifa als een “militaristische, anarchistische onderneming die openlijk oproept tot de omverwerping van de Amerikaanse regering, de politieautoriteiten en ons rechtssysteem”.
In een repost van het decreet op X beloofde Stephen Miller, plaatsvervangend stafchef voor beleid in het Witte Huis, dat de regering Antifa zou “ontmantelen”.
De president zei dat de los georganiseerde groep “illegale middelen inzet om een campagne van geweld en terreur in het hele land te organiseren en uit te voeren”, waaronder “gecoördineerde pogingen om de handhaving van federale wetten te dwarsbomen via gewapende confrontaties met de politie, georganiseerde rellen, gewelddadige aanvallen op medewerkers van Immigratie en Douane en andere ordehandhavers, en het routinematig doxen en bedreigen van politici en activisten.”
Het decreet koppelt de beslissing om de groep als terreurorganisatie aan te merken aan het genoemde patroon van politiek geweld dat erop gericht is wettige politieke activiteiten te onderdrukken en de rechtsstaat te ondermijnen.
Trump gaf zijn medewerkers bovendien opdracht om “alle illegale activiteiten—vooral die met een terroristisch karakter—uitgevoerd door Antifa of door personen die zeggen namens Antifa te handelen, te onderzoeken, te verstoren en te ontmantelen”.
Daaronder vallen ook “noodzakelijke onderzoeks- en vervolgingsmaatregelen tegen degenen die dergelijke operaties financieren,” schreef Trump.
Wat is Antifa?
Antifa, een afkorting van “antifascistisch”, was de afgelopen tien jaar betrokken bij tal van gewelddadige incidenten tijdens protesten en rellen. Aanhangers hebben doorgaans extreme politieke opvattingen, waaronder communistische of anarchistische overtuigingen.
De leden en sympathisanten van de groep zijn meestal georganiseerd in gedecentraliseerde cellen en geven vaak de voorkeur aan “directe actie” boven politieke deelname.
Hoewel de groep geen formele leiderschapsstructuur kent, zijn leden vaak herkenbaar aan hun pogingen hun identiteit te verhullen met maskers en andere gezichtsbedekking, evenals donkere kleding. In meerdere gevallen pleegden leden geweld tijdens demonstraties, zoals bij de onrust die in de zomer van 2020 uitbrak na de dood van George Floyd.
In het decreet beschuldigde Trump de groep ervan jonge Amerikanen te ronselen, trainen en radicaliseren “om dit geweld en de onderdrukking van politieke activiteiten te plegen”. Vervolgens, zo stelde hij, zet Antifa “geavanceerde middelen en mechanismen in om de identiteit van hun leden te verbergen, hun financieringsbronnen en activiteiten af te schermen om de politie te dwarsbomen, en nieuwe leden te werven.”
Tijdens rellen waarbij de groep aanwezig was, raakten vermoedelijke leden betrokken bij gewelddadige confrontaties met de politie, waaronder het gooien van stenen en molotovcocktails, naast andere strafbare feiten.
“Personen die verbonden zijn aan en handelen namens Antifa werken bovendien samen met andere organisaties en groeperingen met als doel politiek geweld te verspreiden, aan te wakkeren en te bevorderen, en wettige politieke uitingen te onderdrukken. Deze georganiseerde inspanning, bedoeld om beleidsdoelen te bereiken door dwang en intimidatie, is binnenlands terrorisme,” schreef Trump.
Reacties uit het Congres
Democraten reageerden niet direct op de stap, terwijl Republikeinen de beslissing toejuichten.
“President @realDonaldTrump heeft terecht besloten deze radicale linkse groep als terreurorganisatie aan te merken!” schreef afgevaardigde Lance Gooden (R-Texas) in een bericht op X. Bij de post zat een video waarin mensen Antifa-vlaggen dragen en scanderen: “No border, no wall, no USA at all.”
Afgevaardigde Eli Crane (R-Ariz.) schreef simpelweg “Good” in een repost van de verklaring van het Witte Huis over het decreet.
Trump hintte vorige week al op de maatregel, na de moord op 10 september op de conservatieve commentator Charlie Kirk. Autoriteiten meldden dat de verdachte van de moord antifascistische leuzen had gegraveerd op de kogels die door onderzoekers werden aangetroffen.
Tijdens een gesprek met verslaggevers in het Oval Office zei Trump dat hij de groep officieel als binnenlandse terreurorganisatie zou bestempelen als dat de steun kreeg van minister van Justitie Pam Bondi en andere kabinetsleden.
“Het is iets wat ik zou doen, ja,” zei Trump. “Dat zou ik voor honderd procent doen. Antifa is verschrikkelijk.”
Sommige Republikeinen hadden Trump al opgeroepen zijn uitspraak waar te maken.
“Elke geldstroom en elke organisator die hen ondersteunt moet ter verantwoording worden geroepen,” schreef afgevaardigde Andy Ogles (R-Tenn.) in een bericht op X. “Ze zijn binnenlandse terroristen en ze moeten gestraft worden.”
Juridische uitdagingen
Hoewel veel conservatieve politici en mediapersonen positief reageerden op de stap van de regering, kan het decreet in federale rechtbanken op tegenstand stuiten.
Omdat Antifa een binnenlandse groepering is, komt het niet in aanmerking om op de lijst van buitenlandse terreurorganisaties van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken te worden geplaatst. Op die lijst staan groepen als terreurorganisatie ISIS en al-Qaeda, die de aanslagen van 11 september 2001 beraamde.
Toch zijn eerdere oproepen om een vergelijkbaar systeem voor binnenlandse terreurorganisaties op te zetten—vooral na massaschietpartijen door politieke extremisten—gestrand vanwege zorgen over het Eerste Amendement.
De bescherming door het Eerste Amendement beperkt de federale overheid namelijk sterk in haar mogelijkheden om zelfs de activiteiten van extremistische organisaties aan banden te leggen. Daarom mogen groepen als de American Nazi Party, de Ku Klux Klan en de American Communist Party legaal opereren in de Verenigde Staten, ook al worden ze door de meeste Amerikanen scherp veroordeeld.
Federale wetgeving richt zich vaak op specifieke strafbare feiten die door binnenlandse extremistische groeperingen worden gepleegd. Zo nam de federale regering in 1870 en 1871 wetten aan tegen de meest voorkomende racistische misdrijven van de Ku Klux Klan, maar bleef het lidmaatschap van de groep legaal.
Het is de tweede keer dat Trump stappen zet om de groep als terreurbedreiging aan te merken. Na de landelijke protesten en rellen van Black Lives Matter in 2020—waarbij veel deelnemers zich verbonden met Antifa—verklaarde Trump dat de federale regering “ANTIFA als terreurorganisatie zou aanwijzen.”
In 2021, enkele dagen voor het einde van zijn eerste ambtstermijn, tekende Trump een memorandum waarin hij ambtenaren opdroeg buitenlanders die banden hebben met Antifa de toegang tot de VS te weigeren.
Jack Phillips en The Associated Press droegen bij aan dit verslag.
FBI-directeur Kash Patel getuigde 16 september tijdens een soms gespannen hoorzitting op Capitol Hill.
Tijdens de hoorzitting van de Senaatscommissie voor Justitie beantwoordde Patel vragen over de moord op politiek commentator Charlie Kirk, het budget van de FBI, het personeel en het onderzoek naar de overleden veroordeelde zedendelinquent Jeffrey Epstein. Er ontstond een heftige discussie tussen de directeur van de FBI en de Democratische senatoren, die Patel uitdaagden over zijn functioneren.
Hier zijn vijf belangrijke punten uit de getuigenis van Patel voor de Senaat.
Binnenlandse terreur, AI-zaken worden onderzocht
Patel bevestigde dat de FBI meer dan 1700 binnenlandse terrorismezaken onderzoekt. Hij zei dat een groot deel daarvan bestaat uit “nihilistisch gewelddadig extremisme … mensen die gewelddadige acties ondernemen vanuit een diepe haat tegen de samenleving”.
Hij zei dat de stijging neerkomt op een “toename van 300 procent” in het aantal zaken dat alleen al dit jaar is geopend, vergeleken met dezelfde periode in 2024.
Senator Josh Hawley (R-Mo.) vroeg Patel of het bureau onderzoek doet naar gevallen waarin generatieve kunstmatige intelligentie (AI) chatbots ‘synthetisch materiaal van seksueel misbruik van kinderen’ creëren, waarbij de technologie pornografische inhoud genereert op basis van foto’s van echte kinderen.
Patel zei dat de FBI alle door AI gegenereerde kinderpornografie “op dezelfde manier behandelt als echte kinderpornografie”.
Patel kwam nogmaals terug op het onderwerp ‘nihilistisch gewelddadig extremisme’ en wees daarbij op groeperingen zoals 764, een wereldwijd online extremistisch netwerk dat kinderen rekruteert voor criminele activiteiten.
Patel zei dat de FBI meer dan 1000 onderzoeken naar deze zaken heeft uitgevoerd.
“En deze chatbots en generatieve AI worden gekoppeld aan echte mensen die ze gebruiken en vrijgeven omdat ze het werk sneller en vlotter kunnen doen dan mensen,” zei hij.
Patel ontkent vermeende politisering van FBI
Meerdere Democratische wetgevers beweerden dat de FBI tijdens de tweede regering-Trump gepolitiseerd is en vroegen Patel of er agenten of functionarissen van de FBI zijn ontslagen omdat ze werkten aan zaken tegen Trump of met betrekking tot de gebeurtenissen in het Capitool op 6 januari 2021.
Patel ontkende dat de ontslagen verband hielden met specifieke zaken of waren aanbevolen door iemand van het Witte Huis.
De directeur van de FBI werd ook gevraagd of hij door het Witte Huis of anderen was opgedragen om “hard op te treden tegen politieke groeperingen of organisaties en non-profitorganisaties” na de moord op Kirk vorige week.
“Nee, mijn leidinggevenden hebben mij gevraagd om criminele activiteiten waar dan ook, in welk onderzoek we ook uitvoeren, grondig uit te roeien, en dat is wat we doen,” aldus Patel.
Op de vraag of het Witte Huis enig ‘onderscheid’ had gemaakt met betrekking tot de personen waarop Patel zich zou richten, antwoordde de directeur van de FBI: “Niemand geeft mij een lijst met personen waarop ik mij moet richten.”
“Mijn lijst met doelwitten is afkomstig van de mannen en vrouwen van de FBI.”
Kash Patel (C), directeur van het Federaal Onderzoeksbureau, loopt samen met voorzitter senator Chuck Grassley (R-IA) naar binnen om te getuigen voor de Senaatscommissie voor Justitie in de Hart Senate Office Building op Capitol Hill op 16 september 2025. Andrew Harnik/Getty Images
De prioriteiten van de FBI op het gebied van immigratie
Patel kreeg ook vragen over het feit dat de FBI personeel had ingezet om te helpen bij de handhaving van de federale immigratiewetgeving.
“U hebt een groot aantal agenten overgeplaatst om zich bezig te houden met immigratie en straatcriminaliteit – kwesties die andere wetshandhavingsinstanties kunnen afhandelen, misschien zelfs effectiever dan de FBI,” zei senator Chris Coons (D-Del.) tegen Patel. “Ik ben bang dat dit ten koste gaat van het vermogen van de FBI om nationale veiligheidsrisico’s aan te pakken.”
Coons stelde ook vragen bij het verzoek van Patel om een bezuiniging op de begroting van het Congres. Patel antwoordde dat zelfs als het agentschap extra geld zou hebben, het niet in staat zou zijn om van de ene op de andere dag mensen aan te nemen.
“We zoeken naar waar de behoefte het grootst is, waar in het land we ze naartoe moeten sturen en hoe we de opleidingseisen kunnen aanpassen,” aldus Patel.
Senator Lindsey Graham (R-S.C.) zei dat het inzetten van FBI-agenten voor immigratiehandhaving “goed” is, maar vroeg zich af of Patel meer hulp nodig heeft.
“Je hebt hier de kans om ons te vertellen of je meer mensen nodig hebt,” zei Graham. “Het lijkt mij dat het dreigingsniveau van dit land op dit moment behoorlijk hoog is.”
Patel zei dat hij zich “comfortabel” voelt met de herverdeling van agenten, waarbij hij opmerkte dat hij staten zoals South Carolina “een boost geeft”.
Confrontaties met democratische senatoren
Senatoren Cory Booker (D-N.J.) en Adam Schiff (D-Calif.) waren twee van de Democratische senatoren die tijdens de hoorzitting met Patel in conflict kwamen, wat soms uitmondde in een schreeuwpartij.
Booker beschuldigde Patel ervan de prioriteiten van de FBI “voornamelijk te hebben verschoven naar het nastreven van Donald Trumps immigratiebeleid,” waarmee hij suggereerde dat de directeur van de FBI binnenkort zou worden ontslagen.
“Die tirade van valse informatie brengt dit land niet dichter bij elkaar,” zei Patel.
De twee begonnen door elkaar heen te praten nadat Booker zich in het gesprek mengde, waardoor senator Chuck Grassley (R-Iowa), de voorzitter van de commissie, met zijn hamer sloeg in een poging de orde te herstellen.
Schiff, die vaak korte discussies voert met functionarissen van de regering-Trump, vroeg Patel eerst of er ontslagen bij de FBI waren geweest die politiek gemotiveerd waren, wat de directeur ontkende.
De senator uit Californië ging vervolgens in op het interview dat adjunct-procureur-generaal Todd Blanche had gehouden met Ghislaine Maxwell, de veroordeelde medewerkster van Epstein, en hoe zij vervolgens onmiddellijk werd overgebracht naar een gevangenis met minimale beveiliging.
Patel zei dat het Bureau of Prisons die beslissing had genomen, waarop Schiff vroeg hoe die stap “volledig los kon staan van dit interview”.
“Wil je dat het Amerikaanse volk dat gelooft? Denk je dat ze dom zijn?” vroeg Schiff.
Patel antwoordde: “Nee, ik denk dat het Amerikaanse volk gelooft dat ik niet betrokken ben bij de dagelijkse gang van zaken rond gevangenen.”
Het Epstein-onderzoek
Patel beantwoordde verschillende vragen over hoe de federale overheid de onderzoeken naar de misdaden van Epstein heeft aangepakt.
Patel zei dat de “erfzonde” in de Epstein-zaak was hoe Alex Acosta, die in de eerste regering-Trump als minister van Arbeid diende, de zaak in 2006 als federaal aanklager had behandeld. Meer specifiek zei hij dat de huiszoekingsbevelen te beperkt waren, terwijl de overeenkomst om geen vervolging in te stellen ertoe leidde dat rechtbanken bepaalde bewijzen voor het publiek blokkeerden.
De zaak Epstein heeft geleid tot onderzoek door het Congres en veel media-aandacht voor de vraag wie er nog meer betrokken was bij de overleden zedendelinquent. Op een gegeven moment vroeg Grassley aan Patel of Epstein een informant was voor de Amerikaanse regering of voor een buitenlandse regering.
Patel antwoordde dat hij alleen over de FBI kon spreken.
“Dhr. Epstein was geen informant voor de FBI,” zei hij.
Senator John Kennedy (R-La.) vroeg Patel ook aan wie Epstein jonge vrouwen verhandelde, afgezien van aan zichzelf.
“Er is geen geloofwaardige informatie, helemaal niets,” antwoordde Patel. “Als dat wel zo was, zou ik al veel eerder een zaak hebben aangespannen wegens mensenhandel, maar de informatie waarover we beschikken is, nogmaals, beperkt.”
Nathan Worcester en Jack Phillips hebben bijgedragen aan dit verslag.
De Europese Unie heeft een ingrijpend nieuw sanctiepakket tegen Rusland bekendgemaakt, dat tot doel heeft de inkomsten van het Kremlin uit fossiele brandstoffen aan banden te leggen. Ook worden de beperkingen voor banken, technologie-export en buitenlandse bedrijven die ervan worden beschuldigd Moskou te helpen eerdere sancties te omzeilen, aangescherpt.
Op 19 september kondigde Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, tijdens een persconferentie in Brussel het 19e pakket sancties van de EU tegen Rusland aan. Ze beschreef de maatregel als een noodzakelijk antwoord op de militaire escalatie van Moskou in Oekraïne.
Von der Leyen zei dat de EU haar verbod op Russisch vloeibaar aardgas (LNG) zal versnellen, transacties met extra Russische banken zal verbieden en zich voor het eerst zal richten op cryptoplatforms die worden gebruikt om financiële beperkingen te omzeilen.
“Helaas heeft Rusland de afgelopen maand laten zien hoezeer het diplomatie en internationaal recht minacht,” zei Von der Leyen, verwijzend naar de grootschalige drone- en raketaanvallen op Oekraïense steden, waarbij het diplomatieke kantoor van de EU in Kiev werd beschadigd. “Dit zijn niet de acties van iemand die vrede wil. Poetin heeft keer op keer de situatie geëscaleerd. Als reactie daarop voert Europa de druk op.”
Eerder voorstel voor een verbod op LNG
Het belangrijkste onderdeel van het voorstel is een verbod op de invoer van Russisch LNG vanaf 1 januari 2027, een jaar eerder dan in het vorige tijdschema. Von der Leyen zei dat de maatregel het resultaat is van de inspanningen van Europa om de energiebanden met Moskou te verbreken. Dit initiatief werd door de EU gelanceerd na de Russische invasie van Oekraïne in 2022 om de leveranciers te diversifiëren en de overstap naar hernieuwbare energiebronnen te versnellen.
“Het is tijd om de kraan dicht te draaien,” zei ze. “We zijn hierop voorbereid. We hebben energie bespaard, onze leveranciers gediversifieerd en als nooit tevoren geïnvesteerd in koolstofarme energiebronnen. Vandaag werpen deze inspanningen hun vruchten af.”
Sinds het begin van de Russische invasie is het aandeel van Russisch gas in de EU-importen sterk gedaald, van ongeveer 45 procent in 2021 tot 19 procent in 2024.
Het nieuwste sanctiepakket verlaagt de G7-olieprijslimiet voor Russische ruwe olie tot 47,60 dollar per vat en voegt nog eens 118 Russische schepen toe aan de zwarte lijst van de EU, waarmee het totaal op meer dan 560 komt. De staatsbedrijven Rosneft en Gazpromneft krijgen te maken met een volledig transactieverbod, terwijl andere energiebedrijven worden geconfronteerd met bevriezing van hun activa.
Banken, crypto en Chinese entiteiten
Von der Leyen zei dat de EU ook haar campagne tegen financiële mazen in de wetgeving opvoert. De EU zal transacties met nog meer Russische banken verbieden, transacties met buitenlandse kredietverstrekkers die banden hebben met Russische alternatieve betalingssystemen beperken en transacties op cryptoplatforms verbieden.
“Naarmate ontwijkingstactieken steeds geavanceerder worden, zullen onze sancties zich aanpassen om hen voor te blijven,” zei ze. “Daarom zullen onze restrictieve maatregelen voor het eerst gericht zijn tegen cryptoplatforms en transacties in cryptovaluta verbieden.”
Minister van Buitenlandse Zaken Kaja Kallas voegde eraan toe dat de nieuwe maatregelen ook gelden voor “grote economische actoren die betrokken zijn bij het omzeilen van sancties, het genereren van inkomsten en het ondersteunen van de Russische militaire industrie, evenals de Russische creditcard- en snelle betalingssystemen”. Ze zei dat het voorstel ook tot doel heeft investeringen in Russische speciale economische zones te verbieden en verdere maatregelen op te leggen aan Chinese entiteiten die de Russische militaire industrie ondersteunen.
Een belangrijk aandachtspunt van het pakket is de export van fossiele brandstoffen door Rusland, die de belangrijkste bron van inkomsten is voor de financiering van zijn militaire operaties in Oekraïne.
“We richten ons op raffinaderijen, oliehandelaren en petrochemische bedrijven in derde landen, waaronder China,” aldus Von der Leyen. “In drie jaar tijd zijn de olie-inkomsten van Rusland in Europa met 90 procent gedaald. We slaan nu voorgoed een nieuwe bladzijde om.”
Economische druk
Von der Leyen wees op tekenen dat de sancties de financiën van Moskou onder druk zetten. De Russische rente bedraagt 17 procent en de inflatie blijft hoog. “De oververhitte oorlogseconomie van Rusland bereikt zijn grenzen,” zei ze. Ze voegde eraan toe dat het eerste verzoek dat Rusland in gesprekken met partners doet, het opheffen van sancties is. Volgens haar is dit het bewijs dat “onze sancties een effectief instrument zijn om economische druk uit te oefenen”.
Het pakket maakt de weg vrij voor een herstelbetalingslening aan Oekraïne, gefinancierd met de rente op bevroren Russische activa. Von der Leyen zei dat Kiev de lening pas zal terugbetalen als Rusland herstelbetalingen voor de oorlog heeft gedaan.
Het sanctiepakket moet nu unaniem worden goedgekeurd door alle 27 EU-lidstaten, wat een omstreden proces zou kunnen worden. Eerder blokkeerde Slowakije de 18e sanctieronde van de EU, waarbij premier Robert Fico de uitfasering van fossiele brandstoffen “idioot” noemde. Ook Hongarije heeft zich verzet tegen strengere energiebeperkingen.
Von der Leyen zei dat de nieuwe maatregelen in overeenstemming zijn met die van de G7, waaronder de Verenigde Staten. Er zijn gesprekken gaande met Washington, waar president Donald Trump zijn steun voor “ingrijpende” nieuwe sancties heeft gekoppeld aan het stopzetten van de invoer van Russische olie door NAVO-landen.
Tijdens zijn staatsbezoek aan het Verenigd Koninkrijk deze week zei Trump dat Poetin hem “teleurgesteld” heeft door de oorlog voort te zetten. Hij voegde eraan toe: “Als de olieprijs daalt, zal Poetin afhaken … Hij zal geen keuze hebben.”
