Gewoonten zijn de bouwstenen van het leven.
Veel van wat we elke dag doen, gebeurt automatisch als gevolg van onze gewoonten. En als ons karakter wordt gevormd door onze dagelijkse handelingen, dan wordt wie we zijn voor een groot deel bepaald door onze gewoonten.
Deugdzaamheid kan worden gedefinieerd als een goede gewoonte die wordt opgebouwd door herhaaldelijk goede handelingen te verrichten, terwijl ondeugd een slechte gewoonte is die wordt versterkt door herhaaldelijk slecht te handelen. Deugden en ondeugden vormen ons karakter beetje bij beetje, zoals de slagen van een beitel op steen een beeldhouwwerk onthullen.
Het is een ontnuchterende gedachte, maar tot op zekere hoogte wordt het verhaal van ons leven geschreven door de kleine handelingen die we elke dag verrichten (of niet verrichten). En we hebben het vaak niet in de gaten terwijl het gebeurt. Gewoonte-expert James Clear merkt in zijn boek “Atomic Habits” op dat “gewoonten de samengestelde rente van zelfverbetering zijn… Ze lijken weinig verschil te maken op een willekeurige dag en toch kan de impact die ze leveren over de maanden en jaren enorm zijn. Het is pas wanneer we twee, vijf of misschien tien jaar later terugkijken dat de waarde van goede gewoonten en de kosten van slechte gewoonten opvallend duidelijk worden.”
Op dezelfde manier schrijft Jeff Olson in “The Slight Edge”: “De dingen die je uit de mislukking halen en je naar overleving en succes brengen zijn eenvoudig. Zo eenvoudig zelfs dat je ze gemakkelijk over het hoofd ziet… Dingen zoals een paar dollar van je salaris afhalen, het opzij zetten om te sparen en het daar laten… Of elke dag tien pagina’s lezen van een inspirerend, leerzaam, levensveranderend boek.”
“Elke dag” – ja, daar wringt het schoentje. De meesten van ons beseffen de immense kracht van gewoonten, maar worstelen om er consequent mee om te gaan. We maken nieuwjaarsvoornemens in de hoop goede gewoontes aan te leren of slechte gewoontes achterwege te laten, zodat we onszelf en ons leven ten goede kunnen veranderen. Maar volgens sommige onderzoeken laat 88 procent van de mensen hun nieuwjaarsvoornemen binnen de eerste paar weken varen. We slagen er vaak niet in om consequent te blijven.
Dus hier zijn vier tips die je helpen om die cruciale volharding te bereiken en van een voornemen een stabiele, blijvende gewoonte te maken.
Word niet ongeduldig voor resultaten
Een van de belangrijkste redenen waarom mensen nieuwe gewoonten opgeven, is dat ze beginnen te denken dat de nieuwe gewoonte niets uithaalt. Ze zien de gewenste resultaten niet. Zoals Clear het zegt: “We maken een paar veranderingen, maar de resultaten lijken nooit snel te komen en dus glijden we terug in onze oude routines.”
Maar de waarheid is dat we vaak niet realistisch zijn over hoe lang het duurt om echte verandering teweeg te brengen. Clear schrijft: “We verwachten vaak dat vooruitgang lineair is. We hopen op zijn minst dat het snel gaat. In werkelijkheid laten de resultaten van onze inspanningen vaak op zich wachten. Pas maanden of jaren later realiseren we ons de werkelijke waarde van het werk dat we eerder hebben gedaan. Dit kan resulteren in een ‘dal van teleurstelling’ waarbij mensen zich ontmoedigd voelen nadat ze weken of maanden hard hebben gewerkt zonder enig resultaat te zien. Dit werk is echter niet verspild. Het werd gewoon opgeslagen. Het is pas veel later dat de volledige waarde van eerdere inspanningen wordt onthuld.”
We moeten dus geduld hebben en onthouden dat de tijd ons beloont voor wat we nu doen. Tijd is onze vriend, niet onze vijand. In plaats van ons te richten op een gebrek aan directe resultaten, kunnen we moed putten uit het besef dat we op weg zijn naar een immense verandering, zolang we maar volhouden. Olson herinnert ons eraan: “Tijd is de kracht die de kleine, bijna onmerkbare, schijnbaar onbelangrijke dingen die je elke dag doet uitvergroot tot iets titanisch en het kan niet gestopt worden.”
Vorm 1 gewoonte per keer
Te veel dingen tegelijk aanpakken is mijn achilleshiel als het op gewoontevorming aankomt. Toen ik James Clear’s “Atomic Habits” voor het eerst las, stond ik in vuur en vlam van enthousiasme. Ik had eindelijk een systeem om gewoontes te vormen! Gretig om de principes in het boek te testen, begon ik aan een ambitieus plan van zelfhervorming, met ten minste een half dozijn gewoonten tegelijk op de agenda.
Zoals te verwachten, faalde ik bijna over de hele lijn. Ik heb geprobeerd verandering haastig door te voeren. Gewoonten hebben zoals hierboven vermeld tijd nodig. Het is niet nodig – of zelfs onmogelijk – voor de meesten van ons om meerdere nieuwe gewoonten in een keer te ontwikkelen.
Dit jaar kies ik voor een nieuwe aanpak: Ik houd een lijst bij van alle gewoonten die ik op een bepaald moment wil ontwikkelen, maar ik sta mezelf niet toe om ze allemaal tegelijk te proberen. Ik kan troost putten uit de wetenschap dat ze op me wachten.
Stel dat je je gedurende een hele maand concentreert op één gewoonte – dat je geen enkele dag overslaat, maar je ook geen zorgen maakt over alle andere gewoonten die je wilt vormen. Je zou waarschijnlijk genoeg herhalingen hebben om een vrij goede gewoonte te ontwikkelen. Met die maand onder je riem, zou je je vervolgens kunnen richten op de volgende gewoonte op je lijst.
Dit klinkt misschien als langzame vooruitgang, maar bedenk eens hoeveel er bereikt kan worden als je één gewoonte per maand introduceert – dat zijn 12 nieuwe gewoontes in een jaar! Hoeveel zou uw leven veranderen als je op een jaar 10 tot 12 nieuwe gewoonten aanneemt?
In plaats van te vertrouwen op wilskracht, verander je best de situatie
Wilskracht kun je opbouwen door herhaling, net als bij elke andere gewoonte. Maar soms is een betere strategie om een omgeving te creëren die de kans minimaliseert om een goede gewoonte te doorbreken of in een slechte gewoonte te vervallen. In een artikel van Time Magazine schrijven professoren in de psychologie Jay van Bavel en Dominic Packer: “Psychologen die zelfcontrole bestuderen hebben advies over hoe we ons het beste aan onze doelen kunnen houden. De slechtste aanpak is … de verleiding trotseren. Goede oude wilskracht.”
Volgens een overzicht van 102 onderzoeken is de beste strategie om verleidingen helemaal te vermijden. Dit wordt “situatieverandering” genoemd. Van Bavel en Packer schrijven: “In plaats van onszelf bloot te stellen aan verleidingen en te hopen dat we de wilskracht hebben om ze te weerstaan, is het beter om de confrontatie überhaupt te vermijden.”
Concreet betekent dit dat je van tevoren acties onderneemt die je gewoontes ondersteunen. Je zou bijvoorbeeld socialemedia-apps van je telefoon kunnen verwijderen om te voorkomen dat je er tijd aan verspilt – op die manier heb je niet eens de optie om dat te doen. Of als je meer wilt sporten, kun je dat in je agenda inplannen en een fitnessabonnement of -les vooruitbetalen, zodat je zowel tijd als geld hebt.
Soms is het zo simpel als onszelf voortdurend herinneren aan ons doel door middel van visuele aanwijzingen. Clear adviseert om je omgeving zo in te richten dat de signalen van goede gewoonten zichtbaar en duidelijk zijn. Hij geeft een eenvoudig voorbeeld: Als je meer gitaar wilt spelen, moet je je gitaarstandaard in het midden van de woonkamer zetten.
Vind gelijkgestemde mensen
Een van de beste manieren om een gewoonte vol te houden is om mensen te vinden die je verantwoordelijk houden. Van Bavel en Packer verwijzen naar onderzoek waaruit bleek dat sociale normen een krachtige motivator zijn als het gaat om het volhouden van goede gewoonten of het doorbreken van slechte gewoonten. Uit één onderzoek bleek dat het effectiever was om leerlingen in een klaslokaal te plaatsen waar sociale normen gelden die het gebruik van technologie ontmoedigen, dan om ze zelf resoluties te laten maken om technologie te vermijden.
Clear zegt hetzelfde. Een van zijn regels voor het ontwikkelen van gewoontes is om “je aan te sluiten bij een cultuur waar je gewenste gedrag het normale gedrag is”.
Op dezelfde manier schrijft Olson over de “wet van vereniging”. Hij stelt dat je inkomensniveau meestal het gemiddelde is van je vijf beste vrienden. Deze associatiewet is ook van toepassing op veel andere levensgebieden dan financiën; je gezondheidsniveau zal bijvoorbeeld waarschijnlijk ongeveer het gemiddelde zijn van je vijf beste vrienden. Hetzelfde geldt voor het succes van je carrière.
Dit vloeit voort uit de sociale aard van mensen – we neigen naar het gedrag waar we getuige van zijn in de groep waartoe we behoren. Dus als je een goede gewoonte wilt aanleren of een slechte wilt afleren, zoek dan gelijkgestemden die zich reeds gedragen zoals jij je wilt gedragen. Creëer of sluit je aan bij een positieve cultuur.
Ik hoop dat deze tips je zullen helpen om de valkuilen te vermijden waar 88 procent van de mensen in trapt in de eerste dagen van een nieuw voornemen en je op weg helpen naar een beter leven in 2025. Gewoontes effenen het pad naar elk doel dat we willen bereiken. Ik sluit af met de woorden van historicus Will Durant, die Aristoteles samenvatte: “We zijn wat we herhaaldelijk doen… daarom is uitmuntendheid geen daad, maar een gewoonte.”
Gepubliceerd door The Epoch Times (7 januari 2025): 4 Tips to Form Rock-Solid New Habits
