Commentaar
Vijftien jaar geleden verloor ik mijn baan. De timing was slecht. Mijn vrouw en ik hadden net ons eerste huis gekocht en we verwachtten ons eerste kind. Als redacteur van een klein nieuwsmedium had ik geweigerd een artikel te schrappen dat we zouden publiceren (het ging over dubieuze politieke transacties van een prominente politicus). Het artikel schrappen zou gemakkelijk zijn geweest, maar ik kon mezelf er niet toe brengen. Het voelde verkeerd. Dus schreef ik mijn ontslagbrief, in de hoop dat het niet zover zou komen. (Mijn hoop bleek vergeefs.)
Je baan verliezen is zelden een prettige gebeurtenis. Maar voor mij was het dat wel. Ten eerste bleek de verandering professioneel gezien heel goed voor me te zijn. Maar wat nog belangrijker was, was dat ik voor iets was opgekomen. Daar was ik trots op – nadat de pijn was weggeëbd.
- Doe het juiste
Hoewel ik me dat toen niet realiseerde, was deze episode cruciaal voor mijn karakterontwikkeling. De grote Romeinse denker Cicero geloofde dat het juiste doen, ongeacht de gevolgen, een essentieel onderdeel is van deugdzaamheid.
“Wie zijn plicht opoffert aan opportunisme, is als iemand die de mast van een schip omzaagt om aan een storm te ontsnappen”, schreef Cicero (106–43 v.Chr.) in “Over plichten”. “Hij is op dat moment gered, maar lijdt voor altijd schipbreuk.”
De moraal is simpel: blijf bij belangrijke zaken vasthouden aan je principes, ook al kost het je iets.
Hier zijn nog zes strategieën van grote filosofen die je kunnen helpen een beter leven op te bouwen.
- Heers over je innerlijke leven, niet over andere mensen
Plato (428–347 v.Chr.) zei ooit dat “de eerste en grootste overwinning is om jezelf te overwinnen”. De Griekse filosoof zei dat het het meest “beschamende en verachtelijke” was om je innerlijke verlangens over jou te laten heersen.
Epictetus, 500 jaar later, spoorde mensen aan om hun energie naar binnen te richten. Hij geloofde dat geluk voortkomt uit het matigen van verlangens en het kiezen van genoegens die niet verslavend zijn. Hij zag dit wijselijk als een weg naar vrijheid, zowel innerlijk als uiterlijk. Immers, iemand die zichzelf beheerst, kan niet gemakkelijk door anderen worden beheerst.
Veel mensen richten hun energie tegenwoordig op het verbeteren van de wereld, terwijl ze hun eigen innerlijke leven verwaarlozen. Dat is dwaasheid. Overwin eerst jezelf. Onthoud wel dat dit niet zo eenvoudig is als het klinkt.
C.S. Lewis schreef in ‘Mere Christianity’: “Niemand weet hoe slecht hij is, totdat hij heel hard heeft geprobeerd om goed te zijn.”
- Waardeer werk en haal er plezier uit
Veel postmoderne denkers zien werk als vernederend, dwingend en vervreemdend.
Dat is niet alleen een somber beeld van werk, het is ook een verkeerd beeld. Velen van ons hebben niet alleen de materiële vruchten van werk (een salaris) ervaren, maar ook de minder tastbare voldoening die het biedt. Als jongeman werkte ik als ober, dakdekker en vuilnisman – banen die sommigen vernederend of “uitbuitend” noemen. Ik wil die banen niet romantiseren – ze waren zwaar – maar ik heb er meer dan alleen geld mee verdiend. Werk, met de juiste instelling, is een van de zekerste wegen naar zelfverbetering. Het maakt ook deel uit van de menselijke natuur, wanneer het vrijwillig wordt gedaan.
“Het is de natuurlijke wens van elke mens om zijn situatie te verbeteren wanneer hij de zekerheid heeft dat hij de vruchten van zijn eigen arbeid kan plukken,” merkte filosoof Adam Smith op in “The Wealth of Nations”.
Smith zag de waardigheid en onafhankelijkheid die werk biedt. Het creëren van waarde bouwt zowel karakter als gemeenschap op, en het is een van de meest authentieke uitingen van menselijke vrijheid.
- Streef je eigen geluk na
Oscar Wilde merkte ooit op: “Onzelfzuchtigheid is het leven van anderen met rust laten, je er niet mee bemoeien.”
Dit citaat plaatst het individu op zijn juiste plaats en herinnert ons aan iets belangrijks: jij bent degene die de leiding heeft over je leven. Niet de stam. Niet de staat. In een vrije samenleving beslissen individuen zelf wat ze willen en wat ze belangrijk vinden. Dit is geen “egoïsme”. Het is een maatschappelijk goed. De filosoof John Stuart Mill merkte op dat de samenleving floreert wanneer mensen vrij zijn om hun eigen acties te kiezen en hun eigen dromen na te streven.
“Naarmate zijn individualiteit zich ontwikkelt, wordt elke persoon waardevoller voor zichzelf en kan hij daardoor ook waardevoller worden voor anderen”, schreef Mill in “On Liberty”.
Het kiezen van je eigen pad – “het nastreven van geluk”, in de onsterfelijke woorden van Thomas Jefferson – staat centraal in de menselijke waardigheid en bloei. Laat niemand anders jouw pad kiezen, maar kies verstandig en aanvaard de verantwoordelijkheid die bij die vrijheid hoort.
- Cultiveer deugdzaamheid als een gewoonte (vooral nederigheid)
Aristoteles geloofde dat deugdzaamheid niet iets was dat heersers konden opleggen. Deugdzaamheid vereist namelijk een keuze. Hij zei ook dat deugdzaamheid tot uiting komt en zich ontwikkelt door onze daden.
“We worden rechtvaardig door rechtvaardige daden te verrichten, gematigd door gematigde daden te verrichten, moedig door moedige daden te verrichten,” schreef de filosoof in “Nicomachean Ethics”.
Er bestaat tegenwoordig veel verwarring over deugdzaamheid. Velen willen je doen geloven dat je overtuigingen je een deugdzaam persoon maken. Onzin. Deugdzaamheid wordt verworven. We worden niet deugdzaam door onze overtuigingen, maar door onze daden. Wijd je dus aan de vier kardinale deugden – voorzichtigheid, rechtvaardigheid, standvastigheid en matigheid – en vergeet niet om daar ook nederigheid aan toe te voegen, wat Sint-Augustinus ‘het fundament van alle andere deugden’ noemde.
- Zie de dood onder ogen om ten volle te leven
De Romeinse filosoof Seneca (4 v.Chr.–65 n.Chr.) zei ooit dat de tragedie van het leven niet is dat het kort is, maar “dat we er veel van verspillen. … Daarom moeten we ons elke dag op de dood voorbereiden”.
Deze woorden klinken misschien macaber, maar het is een goed advies. We vergeten het gemakkelijk, maar de dood maakt deel uit van het leven. We verliezen niet alleen dierbaren onderweg, maar ook wij zullen deze aarde verlaten. In het tijdschrift First Things schreef filmmaker Caylan Ford dat het onder ogen zien van deze realiteit voordelen heeft.
“Het besef van de dood maakt ons nederig in onze ijdelheid, onze hoogmoed en onze minachting voor anderen, en het verdrijft elke illusie dat we controle hebben over ons lot,” schreef ze.
Net als veel Griekse denkers geloofde de Romeinse keizer Marcus Aurelius dat het irrationeel is om bang te zijn voor de dood, die het meest natuurlijke van alles is. Plato vertelt ons op zijn beurt dat Socrates ondanks zijn onrechtvaardige doodvonnis vrolijk naar zijn graf ging.
“Ik denk dat een man die zijn leven echt aan filosofie heeft gewijd, waarschijnlijk gelijk heeft om vrolijk te zijn in het aangezicht van de dood,” zegt Socrates in Plato’s “Phaedo”.
Door de dood onder ogen te zien en je sterfelijkheid te accepteren, leer je hoe je écht en wijs kunt leven.
- Word op de juiste manier wakker
Mijn pastoor zegt dat het eerste wat hij ’s ochtends doet, is op zijn knieën gaan zitten en bidden. Ik heb geprobeerd die gewoonte over te nemen, maar zonder veel succes. Ik deel deze anekdote met een reden: iedereen kent het gezegde “met het verkeerde been uit bed stappen”. Het blijkt dat hoe (en wanneer) we uit bed komen, ertoe doet.
Het is een cliché, maar vroeg opstaan is belangrijk. Vroeg opstaan heeft duidelijke voordelen, waaronder een lager risico op depressie. Maar hoe we opstaan is bijna net zo belangrijk als wanneer. Marcus Aurelius vond het zo belangrijk dat hij zich er dagelijks op voorbereidde.
“Als je ’s ochtends wakker wordt, zeg dan tegen jezelf: de mensen met wie ik vandaag te maken heb, zullen bemoeizuchtig, ondankbaar, arrogant, oneerlijk, jaloers en nors zijn. Ze zijn zo omdat ze geen onderscheid kunnen maken tussen goed en kwaad,” schreef hij in “Meditaties”.
Mensen hebben slaap nodig, maar het is belangrijk om de discipline te hebben om elke ochtend op te staan en je met hart en ziel in te zetten. Als vader van drie kinderen kan ik bevestigen dat het essentieel is voor een goed functionerend gezin om ’s ochtends bij je kinderen te zijn, hun ontbijt te maken, ze aan te kleden en ze voor te bereiden op hun dag.
De standpunten in dit artikel zijn de mening van de auteur en geven niet noodzakelijkerwijs de mening van The Epoch Times weer
Gepubliceerd door The Epoch Times (26 oktober 2025): 7 Powerful Strategies From the Great Philosophers for a Better Life
