Activisten hielden in Washington op de avond van 4 juni een herdenkingswake om eer te bewijzen aan de pro-democratische demonstranten die 36 jaar geleden op het Tiananmenplein in China omkwamen, en om de wereld op te roepen het regime dat verantwoordelijk is voor de moorden ter verantwoording te roepen.
Die gebeurtenis, waarbij de Chinese autoriteiten tanks en geweren gebruikten om duizenden ongewapende burgers die om politieke hervormingen riepen, te verpletteren en te doden, staat nu bekend als het bloedbad op het Tiananmenplein in 1989, een onderwerp dat in China zwaar gecensureerd wordt door de Chinese Communistische Partij (CCP).
De gelegenheid biedt een kans om de slachtoffers van deze “gruwelijke” gebeurtenis te herdenken, aldus Eric Patterson, voorzitter en CEO van de Victims of Communism Memorial Foundation, die de wake organiseerde. Maar meer nog, zei hij, is het een kans om stil te staan bij redenen tot hoop.
“We herinneren ons dat in Roemenië, Hongarije, Polen en vele andere landen de leugens en wetteloosheid van het communisme ten val zijn gekomen,” zei hij. Hij merkte op dat wat er met deze communistische regimes is gebeurd, hem hoopvol stemt dat “er op een bepaald moment in de toekomst een nieuwe dag zal aanbreken in China.”
Rushan Abbas, uitvoerend directeur van de in Washington gevestigde belangenorganisatie Campaign for Uyghurs, zei dat het incident van 1989 liet zien waartoe het Chinese regime “in staat was”.
“Vandaag de dag heerst er neerslachtigheid in de zwarte cellen van Tibet, in de straten van Hongkong en in de concentratiekampen in Xinjiang”, zei Abbas tijdens de wake.
“De lange zwarte arm van China reikt zelfs tot hier – in het land van de vrijheid en de thuisbasis van de dapperen – door middel van dreigementen en grensoverschrijdende onderdrukking.
”De methoden van de CCP veranderen, de doelwitten verschuiven, maar het doel blijft hetzelfde: gehoorzaamheid zonder waarheid, stilte zonder vrede, vervolging zonder verantwoording. Terwijl de CCP stilletjes werkt aan het vervangen van vrijheid en democratie door autoritair bewind, is de wereld getraind om haar misstanden als achtergrondruis te beschouwen.”
Als vergelding voor Abbas’ pleidooi tegen de slechte behandeling van Oeigoeren door Peking hebben de Chinese autoriteiten haar zus, Gulshan Abbas, in september 2018 in China vastgezet en haar in maart 2019 veroordeeld tot 20 jaar gevangenisstraf.
“Laten we degenen – met een visie op een betere wereld – die [hun leven] hebben verloren eren. Een betere wereld waarin verantwoording wordt afgelegd voor de tragedie op het Tiananmenplein en waar er gerechtigheid is voor Oeigoeren, Tibetanen, Chinese dissidenten, Hongkongers, Falun Gong-beoefenaars en al diegenen aan wie vrijheid wordt ontzegd,” aldus Abbas.
Afgevaardigde Chris Smith (R-N.J.) heeft ter gelegenheid van deze dag een wetsvoorstel ingediend om sancties en juridische middelen in te zetten tegen de censuur van het Chinese regime en om Amerikaanse burgers en legale inwoners te beschermen tegen intimidatie door Chinese agenten.
‘Overleef de CCP’
Rowena He, historica en auteur van het boek “Tiananmen Exiles: Voices of the Struggle for Democracy in China”, was studente in de zuidoostelijke Chinese stad Guangzhou ten tijde van het bloedbad. Ze vertelde dat ze de volgende dag met een zwarte rouwband om haar arm naar de campus terugkeerde en door de docent te horen kreeg dat als ze die niet afdeed, “niemand” haar zou beschermen.
Hongkong hield elk jaar een grootschalige wake om de verjaardag te herdenken. In 2019 verscherpte Peking de controle over de stad en op grond van de door Peking opgelegde nationale veiligheidswet verboden de autoriteiten van Hongkong de organisatie van dergelijke bijeenkomsten. Meerdere organisatoren van de wake hebben gevangenisstraffen uitgezeten.
Het is niet alleen voor de slachtoffers en deelnemers aan de protesten belangrijk om te herdenken wat er in 1989 is gebeurd, zei ze tegen The Epoch Times.
“De waarheid is nog steeds niet onthuld en gerechtigheid is nog niet geschied,” zei ze.
Het regime heeft het incident op het Tiananmenplein in de doofpot gestopt, en iets soortgelijks gebeurde opnieuw tijdens de COVID-19-pandemie, toen artsen wilden waarschuwen voor het gevaar van het virus, zei ze in haar toespraak.
“Het werd een schending van de mensenrechten van ieder mens op aarde,” zei ze. “Zeg me dus niet dat mensenrechten en Tiananmen alleen over hen gaan, over China. Het gaat hier om ons. Het gaat om nu.”
Piero Tozzi, stafdirecteur van de Congressional-Executive Commission on China, zei dat het bloedbad een les is over wat de wereld had kunnen doen.
“De aard van het regime heeft zich 36 jaar geleden openbaar gemaakt – het is hetzelfde regime dat vandaag aan de macht is,” zei Tozzi tegen The Epoch Times. “Het verschil is echter dat ze nu veel machtiger zijn, zowel economisch als militair.”
In 2000 keurde het Congres wetgeving goed om China de permanente status van meest begunstigde natie te verlenen, nu bekend als permanente normale handelsbetrekkingen. Dit maakte de weg vrij voor de toetreding van China tot de Wereldhandelsorganisatie. De status opende de Amerikaanse markt voor Chinese producten met handelsvoordelen, waaronder verlaagde tarieven.
“Er was een kans om het regime echt te doorbreken, maar we hebben hen gered,” zei Tozzi. “Dat monster is gegroeid.
“Op dit moment is het een existentiële bedreiging, niet alleen voor de Verenigde Staten, maar voor de hele wereld.”
Frances Hui, die in september 2021 asiel kreeg in de VS, zei dat ze de propaganda van de CCP over “de nationale trots van China” geloofde voordat ze op 10-jarige leeftijd hoorde over het bloedbad.
Toen ze over de gebeurtenis hoorde, gingen haar ogen open, vertelde Hui aan The Epoch Times.
“Ik realiseerde me: wauw, in China verlangden mensen zoveel jaren geleden al naar een democratisch China, net als wij, net als Hongkongers die daar al die tijd voor vechten,” zei ze.
Hui is nu coördinator van het Comité voor Vrijheid van de Hongkong Foundation.
Hongkongers probeerden de gebeurtenissen op het Tiananmenplein te herdenken door middel van herdenkingen, maar nu die verboden zijn, moeten anderen in de vrije wereld “die verantwoordelijkheid overnemen en deze dag blijven herdenken,” aldus Hui.
“Want zolang we het onthouden, zal er op een dag gerechtigheid komen, hoewel het duidelijk een vertraagde gerechtigheid is,” vertelde ze aan The Epoch Times.
David Yu, bestuursvoorzitter van de June 4th Massacre Memorial Association, merkte op dat hoewel het Chinese regime machtig lijkt, het momenteel te maken heeft met veel interne problemen die “onoverkomelijk” zijn.
“Ze worden weggedrukt en je ziet ze niet,” vertelde hij aan The Epoch Times. Het is slechts een kwestie van tijd voordat deze kwesties exploderen, zei hij, en “de dag waarop ze exploderen is niet zo ver weg”.
Aan het eind van zijn toespraak zei Yu dat hij erop vertrouwt dat de CCP uiteindelijk zal ineenstorten, en Hui sloot zich daarbij aan en zei dat zij gelooft dat zij “de CCP zal overleven”.
“Geen enkel bestuur is eeuwig, en ik geloof dat autoritaire regimes slechts één einde kennen, namelijk hun eigen ondergang,” aldus Hui. “Daar moeten we ons dus op voorbereiden.”
Frank Fang heeft bijgedragen aan dit verslag.
Gepubliceerd door The Epoch Times (5 juni 2025): Remembering Tiananmen Massacre, Activists Look Toward the Day of CCP’s Fall
