Toen de troepen Peking binnenrolden en de autoriteiten via luidsprekers iedereen vertelden thuis te blijven, deed Yuan Hongbing het tegenovergestelde en stortte hij zich midden in de actie.
Te midden van geschreeuw, geweerschoten en tanks rende Yuan heen en weer tussen de ziekenhuizen en het Plein van de Hemelse Vrede, terwijl hij de gewonden op zijn rug droeg.
Aan de rand van het plein achtervolgden militaire tanks enkele vluchtende studentbetogers en sloegen hun lichamen tegen een metalen hek bij de stoeprand.
Een van hen hield zelfs toen hij dood was nog met beide handen een vlag vast.
Het bloed dat eruit gutste klonk luider dan het gerommel van de tankmotoren, zei meneer Yuan, wiens eigen shirt doordrenkt was met het bloed van mensen die hij probeerde te redden.
“Dit is de wreedheid van de CCP,” zei hij tegen The Epoch Times, waarbij hij de afkorting gebruikte voor de Chinese Communistische Partij.
Vijfendertig jaar zijn verstreken sinds die bloedige nacht die nu bekend staat als het bloedbad op het Plein van de Hemelse Vrede, toen het regime het vuur opende op ongewapende studenten die het communistische China in de richting van openheid en democratie wilden sturen.
Het geschatte dodental varieert van honderden tot duizenden, hoewel een geheime Britse verklaring uit 2017 het aantal op 10.000 schatte.
Verdediging
Yuan, destijds professor in de rechten aan de Universiteit van Peking, is sindsdien China ontvlucht nadat hij een half jaar in hechtenis had gezeten vanwege zijn activisme.
Veel anderen die overleefden hadden te lijden onder vergeldingsacties, verloren felbegeerde carrières en werden geconfronteerd met voortdurende bewaking door de Chinese politie.
De kwestie blijft vandaag de dag een van de zwaarst gecensureerde onderwerpen in China, waarbij de autoriteiten activisten opsluiten of onder huisarrest plaatsen in de aanloop naar de herdenking om te voorkomen dat ze de gebeurtenis herdenken.
Internetcensoren zijn ook alert op trefwoorden die verband houden met het incident. In oktober 2023 werden beelden van twee omhelzende Chinese atleten van baan zes en vier na een finale van de 100 meter horden op de Aziatische Spelen verwijderd uit de Chinese media nadat de nummers per ongeluk de combinatie “6 4” vormden, een veelgebruikte verwijzing naar de datum van het bloedbad van 1989.
In Hongkong verdween de jaarlijkse wake, die op haar hoogtepunt wel 180.000 mensen trok, toen het regime haar greep verstevigde.
Maar de censuur heeft getuigen en pro-democratie activisten er niet van weerhouden om te proberen het nog steeds te herdenken.
New York is een van de vele steden wereldwijd waar aanhangers van de democratie optochten of rally’s houden om te rouwen om de slachtoffers.
“De Communistische Partij vertegenwoordigt China niet,” vertelde Wang Juntao, een andere voormalige studentenleider van Tiananmen, aan The Epoch Times tijdens het evenement in New York op 2 juni.
Hij leidde andere deelnemers aan de rally in gezangen van “neer met de CCP” voor spandoeken die de doden van het bloedbad van 1989 benadrukten en waarschuwden voor “CCP-infiltratie in de Verenigde Staten”.
Ondanks de toenemende onderdrukking van de vrijheden in Hongkong liet het lokale Chinese tijdschrift Christian Times in zijn uitgave van 2 juni de meeste delen van de voorpagina onbeschreven. Een bijgevoegd artikel van de redactie verwees naar “de overgang van lente naar zomer dat jaar”, een veelgebruikt eufemisme voor het incident.
“Het verleden eerlijk onder ogen zien,” stond er, is de enige manier om de toekomst onder ogen te zien.
Bedreigingen van Chinese actoren blijven niet beperkt tot China.
Na een bericht op sociale media X waarin ze haar deelname aankondigde aan een evenement in Los Angeles op de gedenkdag van Tiananmen, kreeg de prominente dissident Sheng Xue een overweldigend aantal reacties, waaronder veel persoonlijke aanvallen in het Chinees. Een van hen dreigde met dodelijk geweld.
“Ik vraag me af wat moeilijker is: je hoofd of de negen millimeter brede kogel?”, stond er in het bericht. “Draag geen helm, laat het me proberen. Ik ben in LA, ik zal je vanaf het podium in de gaten houden.”
Mevr. Sheng meldde de kwestie bij de plaatselijke politie, die voorstelde om het evenement af te blazen. Mevr. Sheng weigerde.
“Hun doel is om mij de mond te snoeren,” vertelde ze aan The Epoch Times. “Als ik niet zou komen opdagen vanwege deze bedreiging, zouden ze winnen, zouden ze bereiken wat ze willen, toch? En ze kunnen dezelfde tactiek gebruiken tegen iedereen die zich nog durft uit te spreken.”
‘Erfenis van het communisme’
In de Texaanse stad Austin worden voorbereidingen getroffen voor de bouw van een gedenkteken buiten de hoofdstad ter ere van de slachtoffers van het communisme, een stap die van de staat de eerste in het land zal maken die dit doet.
Het monument dat voor de locatie werd gekozen is een replica van de Godin van de Democratie, een standbeeld dat voor het eerst werd opgericht op het Plein van de Hemelse Vrede tijdens de studentenopstand van 1989.
“We hebben het niet over iets hypothetisch; we hebben het over een bestuursstijl en een manier van leven die tot wreedheid leidt en over de hele wereld tot wreedheid heeft geleid,” vertelde staatsvertegenwoordiger Tom Oliverson, wiens resolutie de weg vrijmaakte voor het project, aan het NTD, een zustermedia van The Epoch Times.
Oliverson deed inspiratie op na een bezoek aan het Monument voor Slachtoffers van het Communisme in Washington, waar ook een replica van het standbeeld staat.
“Texas heeft veel mensen uit verschillende delen van de wereld die het communisme aan den lijve hebben ondervonden of familieleden hebben die hebben geleden onder communistische regimes,” zei hij, “en het hebben van zo’n monument zal een symbool zijn voor alle onschuldige levens die werden gedood door het communisme in China en wereldwijd, zodat de toekomstige generaties van Texas de ware erfenis van het communisme nooit zullen vergeten.”
Als de geweerschoten op het Plein van de Hemelse Vrede in 1989 velen gedesillusioneerd hebben over de CCP, lijken ze er nu meer vertrouwen in te hebben dat de steun aan hun kant staat in plaats van aan de kant van de Partij.
Li Yingzhi, die net als Yuan een half jaar gevangen heeft gezeten vanwege zijn betrokkenheid bij de Tiananmen demonstraties, haalde de jongeren aan die eind 2022 in heel China protesteerden na een drie jaar durende opsluiting die China grotendeels veranderde in een “enorme gevangenis.” Het laat zien hoe extreem de controle van het regime is geworden – en ook hoe kwetsbaar die is, zei hij.
“Er moet een einde komen aan dit wrede regime, en die dag komt eraan,” vertelde hij aan The Epoch Times.
Luo Ya, Shawn Ma en Yi Ru hebben bijgedragen aan dit verslag.
Origineel gepubliceerd op The Epoch Times (4 Juni 2024): Activists Mourn Tiananmen Massacre Victims, Remind World of CCP’s ‘Brutal’ Legacy
