Dit is deel 8 in “De kracht van de nervus vagus activeren”.
De nervus vagus werkt als een snelweg die de vitale organen met de hersenen verbindt. Als je weet hoe je de nervus vagus kunt stimuleren, kan dat verlichting geven bij hardnekkige aandoeningen en tegelijkertijd meer kalmte en veerkracht bevorderen.
Veel mensen worstelen met de slopende symptomen van inflammatoire darmziekten (Inflammatory Bowel Disease, IBD) en proberen allerlei methoden om de aandoening te verlichten. Toch zien ze vaak een belangrijke factor over het hoofd om de cyclus van IBD te doorbreken: namelijk, de nervus vagus.
De nervus vagus is de belangrijkste zenuw van het parasympathische zenuwstelsel, dat de “rust-en-verteer”-toestand regelt. Wanneer de nervus vagus wordt geactiveerd, wordt de rust hersteld, nemen ontstekingen af en verbetert de spijsvertering. Dit creëert een omgeving die bevorderlijk is voor de genezing van IBD.
IBD en de nervus vagus
IBD, waaronder de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa vallen, wordt gekenmerkt door overmatige darmontsteking en pijnlijke zweren. Artsen behandelen IBD meestal met een combinatie van ontstekingsremmende medicijnen, immunosuppressiva, aanpassing van het dieet en chirurgie. Recentelijk is de aandacht in sommige kringen echter verschoven naar de nervus vagus.
Ontsteking kan het darmslijmvlies en de spijsverteringsprocessen verstoren. De nervus vagus heeft ontstekingsremmende effecten. Als hij optimaal functioneert, creëert hij een gunstigere omgeving voor de spijsvertering, waardoor het darmslijmvlies intact en gezond blijft. Dit betekent dat het lichaam voedingsstoffen beter kan opnemen en zich kan beschermen tegen darmgerelateerde problemen zoals “lekkende darmen” of het prikkelbaredarmsyndroom. Aan de andere kant kan een zwakke activiteit van de nervus vagus ontstekingen verhogen en de darmfunctie verstoren, vertelde Nasha Winters, een natuurgeneeskundige gespecialiseerd in metabole gezondheid, aan The Epoch Times.
Uit een drie jaar durend onderzoek bij patiënten met colitis ulcerosa is gebleken dat een grotere parasympathische (inclusief vagale) activiteit tijdens opflakkeringen van de ziekte geassocieerd is met een verminderde systemische ontsteking. Bovendien vertonen patiënten met de ziekte van Crohn volgens een klein prospectief onderzoek een lagere vagale tonus – gedefinieerd als de functie van de nervus vagus – dan gezonde mensen.
In de prospectieve studie kregen patiënten met matige tot ernstige ziekte van Crohn, die niet reageerden op biologische geneesmiddelen (een soort medicatie die de ziekte van Crohn behandelt), gedurende 16 weken nervus vagus stimulatie (NVS), gevolgd door 24 maanden nabehandeling. De behandeling verbeterde de symptomen van de ziekte van Crohn aanzienlijk, verminderde ontstekingsmarkers en verbeterde de kwaliteit van leven. De niveaus van TNF (tumor necrose factor) en interferon-gamma – eiwitten die betrokken zijn bij de immuunrespons en belangrijke ontstekingsmarkers – werden met 46 tot 52 procent verlaagd.
Daarnaast suggereren de auteurs van een proefonderzoek naar NVS bij patiënten met de ziekte van Crohn dat NVS een nieuwe behandelmethode voor IBD zou kunnen zijn vanwege de relatie tussen de nervus vagus met de darm-hersenas.
Twee levensstijlbenaderingen voor NVS
Twee benaderingen van de levensstijl kunnen de nervus vagus activeren en IBD verbeteren: het dieet aanpassen en stress verminderen. Velen richten zich echter op het eerste en negeren het tweede. Chris Robert was een van hen.
Robert, een gecertificeerde gezondheidscoach, ook wel bekend als de Gut Coach (darmcoach), besloot om op natuurlijke wijze zijn IBD te genezen. Hij boekte veel vooruitgang door zijn dieet te verbeteren, maar hoe perfect zijn dieet ook werd, zijn symptomen verminderden met slechts ongeveer 50 procent. Toen wist hij dat hij zich ook moest richten op het beheersen van zijn stressniveau. Zijn stressreactie overheerste, waardoor de vagale activiteit werd onderdrukt.
Hij begon te mediteren en ging proactiever om met zijn stress. Binnen een maand namen zijn symptomen nog verder af en kon hij zonder bijwerkingen stoppen met medicatie.
Dieet als eerste stap
De helft van de symptomen van Robert verminderden toen hij zijn dieet veranderde, een cruciale eerste stap in het reguleren van zijn zenuwstelsel. De nervus vagus voelt ontstekingen en microbiële metabolieten (verbindingen die door darmmicroben worden gemaakt wanneer ze voedsel afbreken). Wanneer deze veranderingen in de darmen worden gedetecteerd, activeert de nervus vagus een reactie om ontstekingen te helpen reguleren en het evenwicht in het lichaam te bewaren. Deze activering kan processen zoals immuunrespons, spijsvertering en zelfs stemmingsregulatie beïnvloeden.
Door zijn dieet te veranderen, verminderde Robert waarschijnlijk ontstekingen en verbeterde het microbiële evenwicht, waardoor de nervus vagus effectiever kon reageren en bijdragen aan verlichting van de symptomen. Voedingsmiddelen die ontstekingen verminderen en de darmgezondheid ondersteunen, kunnen daarom de vagale tonus verbeteren.
Volgens Robert is tryptofaanrijk voedsel nuttig om ontstekingen te helpen beheersen en serotonine te stimuleren (zoals spinazie, zaden, noten, bananen en gevogelte) en probiotisch en prebiotisch voedsel (zoals zuurkool, kimchi en ongezoete yoghurt) dat het darmmicrobioom voedt en samenwerkt met de nervus vagus.
Een ontstekingsremmend dieet rijk aan volwaardige, onbewerkte voedingsmiddelen is de sleutel, voegde Winters eraan toe. Ze gaf de volgende suggesties:
- Omega 3-vetzuren in vette vis, lijnzaad en walnoten ondersteunen de gezondheid van zenuwen en verminderen ontstekingen.
- Polyfenolen in bessen, groene thee en kurkuma ondersteunen zowel de vagale tonus als de darmgezondheid.
- Darmhelende voedingsstoffen in bottenbouillon, collageen en aloë vera helpen het darmslijmvlies te herstellen en verminderen de last van ontstekingen.
Aan de andere kant is het vermijden van ontstekingsbevorderende triggers zoals geraffineerde suikers, bewerkte voedingsmiddelen en kunstmatige toevoegingen net zo belangrijk voor het ondersteunen van de vagale functie en het beheersen van IBD, aldus Winters.
Adaptogenen, natuurlijke stoffen zoals kruiden of paddenstoelen die het lichaam helpen om stress te beheersen en het evenwicht te herstellen, en magnesium (uit voeding of supplementen) kunnen ook helpen om de stressrespons en cortisolniveaus te reguleren en ontspanning te bevorderen, vertelde dr. Priyal Modi, een integratieve gezondheidswerker en ademhalingsdeskundige, aan The Epoch Times.
Stress beheersen
“Het genezen van de darmen begint met het kalmeren van de geest,” zei Winters.
Toen Robert zich bewust werd van hoe gespannen en verkrampt hij was, merkte hij de schade op die zijn angst had aangericht. “Ik ben altijd al een angstig persoon geweest en deze chronische stress eiste zijn tol op mijn lichaam,” zei hij. Hij had ditzelfde patroon vastgesteld bij veel van zijn IBD-cliënten.
Na verloop van tijd was hij in staat om zijn stress te beheersen en zijn vagale tonus weer op te bouwen tot een gezond niveau. Praktijken als meditatie, diep ademhalen en blootstelling aan koude hielpen zijn nervus vagus te stimuleren en de balans te herstellen.
“Chronische stress en emotionele trauma’s, vooral in de kindertijd, kunnen het zenuwstelsel in de war brengen en de werking van de nervus vagus beïnvloeden,” zei Robert.
Als de nervus vagus niet goed functioneert, kun je vast komen te zitten in de vecht-of-vluchtmodus met een verminderde vagale tonus. Voor mensen met IBD kan dit leiden tot meer ontstekingen en ernstigere symptomen, zegt hij.
Bepaalde oefeningen kunnen de immuunrespons kalmeren en een minder stressvolle omgeving creëren zodat genezing kan plaatsvinden. Winters stelde de volgende oefeningen voor:
- Diafragmatisch ademen of diep ademhalen waarbij het middenrif wordt gebruikt.
- Geleide visualisatie, een ontspanningstechniek waarbij je in gedachten kalmerende beelden of scenario’s visualiseert.
- Progressieve spierontspanning, een techniek waarbij je verschillende spiergroepen aanspant en vervolgens ontspant om stress te verminderen.
“Ik zeg altijd: Als je darmen gezond zijn, ben jij dat ook,” aldus Winters. “Als je darmen uit balans zijn, zijn je hersenen dat ook en andersom. Ze zijn volledig met elkaar verbonden. Concentreer je op voedingsmiddelen en gewoonten die zowel je darmen als je geest ondersteunen, en je zult zien dat deze verbinding werkt zoals het hoort.”
Gepubliceerd door The Epoch Times (5 maart 2025): Find Freedom From IBD by Activating the Vagus Nerve
