20 augustus 2026
Vicevoorzitter van de Centrale Militaire Commissie van de Volksrepubliek China Zhang Youxia (L) en He Weidong wonen de vijfde plenaire vergadering van het Nationale Volkscongres bij in Peking op 12 maart 2023. Lintao Zhang/Getty Images

Bezoek van Chinees militair commandant aan Vietnam duidt op machtswissel in Peking

Het bezoek van Zhang Youxia, vicevoorzitter van de Centrale Militaire Commissie aan Vietnam, suggereert dat Xi Jinping misschien niet langer de absolute macht in handen heeft.

Nieuwsanalyse

Het bezoek van de Chinese militaire onderbevelhebber aan Vietnam heeft opnieuw vragen opgeroepen over de machtsbalans die steeds verder van Xi Jinping, het hoofd van de Chinese militaire commissie verwijderd geraakt. Zo’n bezoek is immers een typische verantwoordelijkheid van Xi.

Bovendien heeft Zhang Youxia, vicevoorzitter van de Centrale Militaire Commissie (CMC), volgens Vietnamese staatsmedia Xi’s naam niet genoemd, zelfs niet toen Vietnamese hoge functionarissen Zhang vroegen om Xi de groeten te doen.

Tegelijkertijd kreeg de reis van Zhang weinig propaganda-aandacht in China. Het bezoek zou kunnen dienen als een subtiele waarschuwing van China naar de buitenwereld dat Xi niet langer de volledige militaire macht heeft.

Als dat zo is, zou de ontmoeting van de Amerikaanse nationale veiligheidsadviseur Jake Sullivan met zowel Zhang als Xi in Peking logisch zijn, want in de Chinese communistische cultuur wordt een tweede man niet geacht de schijnwerpers te delen met de hoogste baas.

Tijdens zijn bezoek aan Vietnam van 24 tot 26 oktober had Zhang een ontmoeting met de Vietnamese leider van de Communistische Partij To Lam, die ook voorzitter is van het Centrale Militaire Commissie (CMC) in Vietnam, evenals met de Vietnamese leider Luong Cuong en verschillende hoge militaire functionarissen.

Vietnamese media meldden dat Lam weliswaar aan Zhang vroeg om Xi de groeten alsook de beste wensen over te brengen, maar dat Zhang in hun gesprek niet over Xi sprak. In plaats daarvan sprak Zhang zijn genoegen uit over zijn eerste bezoek aan Vietnam als vicevoorzitter van de CMC. Hij feliciteerde Luong met zijn nieuwe positie als voorzitter, aldus Vietnamese media.

Chen Pokong, een in de VS gevestigde China-expert, vertelde The Epoch Times dat sommige invloedrijke partijkaderleden Xi wellicht hebben aangespoord om een deel van zijn macht af te staan; dit vanwege zijn mislukkingen op het gebied van economisch en buitenlands beleid.

De sterke bocht naar links in het politieke en economische beleid van Xi, in combinatie met de strenge Zero-COVID-maatregelen, heeft de Chinese economie een zware klap toegebracht, die tot uiting komt in de afbrokkelende vastgoedsector, de kelderende aandelenmarkt en de hoge werkloosheid. Bovendien heeft de “wolf warrior” diplomatie tijdens zijn ambtstermijn de diplomatieke relaties onder druk gezet en de invloed van China op het wereldtoneel verminderd.

Commentator op actuele zaken Jiang Feng zei op 26 oktober op zijn YouTube-kanaal dat de Vietnamese ambtenaar die in het verleden de vicevoorzitter van de Chinese CMC ontving, de minister van Defensie was, een rang lager dan de voorzitter van de CMC van de partij. Toen He Weidong, die dezelfde positie bekleedde als Zhang, vorig jaar Vietnam bezocht, werd hij bijvoorbeeld ontvangen door de Vietnamese minister van Defensie Phan Van Giang, in afwezigheid van To Lam.

“De leiders van zowel Vietnam als Rusland zijn bijzonder gevoelig voor verschuivingen in de machtsdynamiek van de Chinese Communistische Partij. Deze keer maakten zowel het Vietnamese partijhoofd als de president er een punt van om Zhang persoonlijk te begroeten. Ze wilden een band opbouwen met de nieuwe sterke man van China” zei Jiang.

Van 22 tot 24 oktober woonde Xi de BRICS-top bij in Kazan, Rusland, en keerde op 24 oktober om middernacht terug naar Peking. Zijn volgende publieke optreden was op 28 oktober, toen hij een vergadering van het Politbureau bijeenriep.

Voorafgaand aan het bezoek van Zhang aan Vietnam waren er al opvallende tekenen dat Zhang de militaire macht van Xi aan het overnemen was.

Xi was afwezig bij twee belangrijke militaire evenementen in Peking op 14 en 15 oktober: een belangrijke conferentie en een ontmoeting met de Russische minister van Defensie Andrey Belousov – een ongebruikelijke gebeurtenis gezien zijn positie als voorzitter van de CMC.

Zhang zat de conferentie voor en had een ontmoeting met Belousov in afwezigheid van Xi.

Terwijl deze gebeurtenissen plaatsvonden, was Xi op inspectiereis in de provincie Fujian en had hij geen dringende zaken bij te wonen.

De leider van de Chinese Communistische Partij, Xi Jinping, spreekt tijdens een receptie in Peking op 30 september 2024. Adek Berry/AFP via Getty Images

Terwijl de Vietnamese media uitgebreid verslag deden van het bezoek van Zhang, heeft het Chinese propaganda-apparaat, onder leiding van Cai Qi, een nauwe bondgenoot van Xi, tot op 26 oktober gezwegen over de reis. Daarentegen kregen andere functionarissen van dezelfde of lagere rang veel aandacht.

In een recent interview met The Epoch Times zei Tang Jingyuan, een Amerikaanse commentator, dat het bezoek van Zhang aan Vietnam een belangrijke verschuiving in de machtsstructuur van het Chinese leger impliceert. Tang ziet het bezoek als een berekende zet van de Chinese Communistische Partij om de internationale wereld een subtiele waarschuwing te geven.

“Het verlies van de absolute macht van Xi zou een politiek vacuüm kunnen creëren dat zou kunnen leiden tot onenigheid tussen de topleiders,” zei Tang. “Om dergelijke risico’s te beperken, hebben de hoogste leiders van China, die Xi Jinping dwongen om een deel van zijn macht af te staan, misschien eerst de reis van Zhang strategisch georkestreerd om een boodschap naar het buitenland te sturen die uiteindelijk het Chinese volk zal bereiken.”

Olivia Li en Xin Ning hebben bijgedragen aan dit verslag.

Gepubliceerd door The Epoch Times (1 november 2024): Chinese Military Second-in-Command’s Visit to Vietnam Signals Power Change in Beijing