Dit is deel 8 van “De wijsheid van oude geneeskunde”.
De beste remedie tegen rampspoed is het voorkomen ervan; de beste remedie tegen ziekte is preventie. Beoefenaar van de traditionele Chinese geneeskunde Shu Rong deelt eeuwenoude, tijdloze, helende wijsheid die sinds lang in de vergetelheid is geraakt of over het hoofd wordt gezien.
Wanneer patiënten bij mij komen met bloedproblemen, kijk ik niet alleen naar de uitslagen van hun laboratoriumonderzoek.
Bloed is een vitale, levensondersteunende kracht die het lichaam voedt en de geest houvast geeft. Als je bloedwaarden normaal zijn, maar je je toch niet goed voelt, kan het zijn dat je bloed zijn functie niet optimaal vervult.
Vitale vloeistof
De traditionele Chinese geneeskunde (TCM: Traditional Chinese Medicine) en de moderne biomedische wetenschap bieden twee aanvullende perspectieven op de werking van bloed.
Volgens de westerse geneeskunde wordt bloed aangemaakt in het beenmerg. TCM beschouwt bloed daarentegen als iets dat voortkomt uit de levensessentie en uit het voedsel dat je eet.
De vitale energie die qi wordt genoemd, vervoert het bloed vervolgens door het hele lichaam. Zo worden de weefsels en organen gevoed en krijgt de geest houvast. Zie bloed als een voedende rivier die door het lichaam stroomt, terwijl qi de energiekracht is die deze rivier door de weefsels en organen voortstuwt.
Wanneer er een tekort aan bloed ontstaat, worden de organen niet goed gevoed en verliest de geest zijn toevluchtsoord. Daarom kunnen uiteenlopende klachten — zoals een bleke huid, vermoeidheid, duizeligheid, koude handen en voeten, concentratieproblemen, slapeloosheid of emotionele instabiliteit — worden gezien als tekenen van bloedtekort.
Waardoor ontstaat bloedtekort?
“Bloedtekort” binnen TCM is niet hetzelfde als bloedarmoede. Bij bloedarmoede is sprake van een te laag gehalte aan hemoglobine, het eiwit in het bloed, of van een tekort aan rode bloedcellen.
Een bloedtekort kan ontstaan wanneer het lichaam onvoldoende bloed kan aanmaken, of wanneer er voldoende bloed aanwezig is, maar dit het lichaam niet goed voedt. Daarom kan iemand soms klachten van bloedtekort ervaren, ondanks een normale hemoglobinewaarde.
Aanhoudende stress, slechte slaap, een zwakke spijsvertering en langdurige ziekte zijn veelvoorkomende redenen waarom het lichaam er niet in slaagt gezonde bloedwaarden in stand te houden.
Ter illustratie: een 16-jarig meisje kwam bij mij vanwege ernstige angst voor schooltoetsen. Bijna twee jaar lang voelde zelfs het maken van gewone toetsen — laat staan belangrijke examens — overweldigend voor haar.
Haar aanhoudende angst uitte zich al snel in slapeloze nachten en trillende handen. Uiteindelijk raakte ook haar menstruatiecyclus verstoord. De mentale belasting had invloed op haar hele lichaam.
Het bleek dat de langdurige emotionele stress de stroom van qi in haar lichaam had verstoord. Toen de qi verzwakte, nam ook het vermogen van het lichaam om bloed te laten circuleren af. De stress verstoorde bovendien haar slaap, waardoor haar lichaam minder goed kon herstellen en de bloedstroom kon herstellen.
Na verloop van tijd leidde dit tot een bloedtekort. Omdat bloed de geest voedt en houvast geeft, veroorzaakte het tekort een zichzelf versterkende cyclus. Emotionele stress en lichamelijke zwakte hielden elkaar daarbij in stand.
Mijn eerste doel was deze cirkel te doorbreken. Ik hielp haar om tot rust te komen en beter te slapen. Daarnaast richtte ik me op het voeden van haar bloed met Chinese kruidenmiddelen en eenvoudige recepten die ze thuis gemakkelijk kon bereiden.
Langzaam begon haar toestand te veranderen. Het trillen van haar handen nam af en haar menstruatiecyclus werd weer regelmatig. Na verloop van tijd voelde ze zich mentaal helder en zelfverzekerd. Ze kon haar examens bijwonen en succesvol afronden.
Voor een westerse arts lijken de klachten van het meisje aan haar geest en lichaam mogelijk los van elkaar te staan. Een TCM-arts ziet ze daarentegen als nauw met elkaar verbonden.
Wat voedt het bloed?
Een gezonde bloedsamenstelling is iets waaraan je dagelijks werkt. Daarom begin ik meestal met de volgende vier pijlers van gezondheid, voordat ik naar pillen of kruidenmiddelen grijp.
1. Spijsvertering: Door warme maaltijden goed te kauwen en in een ontspannen toestand te eten, versterk je je spijsvertering en de opname van voedingsstoffen. Hierdoor kan het lichaam effectiever bloed aanmaken en voeden.
2. Rust: Wanneer je ’s nachts gaat liggen om te rusten, schakelt je lichaam over op herstel. Dit is het belangrijkste moment waarop het lichaam bloed kan herstellen en aanvullen. Ik vertel mijn patiënten dan ook vaak dat slaap geen luxe is, maar een noodzaak.
3. Emoties: Negatieve emoties en stress belasten het lichaam. Emotioneel welzijn is daarom essentieel voor een gezonde bloedaanmaak. Wanneer je geest vrij is van stress en tot rust komt, kan je lichaam voedingsstoffen beter verteren, herstellen en benutten.
4. Gezonde levensstijl: De levensessentie vormt je diepe reserve en helpt bij het aanmaken en vernieuwen van bloed. Door natuurlijker te leven, goede gewoonten te ontwikkelen en stimulerende middelen te vermijden, help je je levensessentie te beschermen en te behouden.
Voedingsmiddelen die het bloed voeden
Voor algemene gezondheid raad ik vaak voedingsmiddelen aan die zijn geïnspireerd op de principes van TCM. Om het bloed te voeden, kun je gekookte peulvruchten, bieten, donkergroene bladgroenten, zwarte sesam, volkorenproducten, paddenstoelen en bepaalde vruchten, zoals rode dadels en gojibessen, aan je voeding toevoegen.
Deze voedingsmiddelen bevatten ijzer, eiwitten, foliumzuur, zink en vitamine B6. Binnen de traditionele voedingsleer worden ze gebruikt om het bloed en de levensessentie te voeden en aan te vullen. Een kleine hoeveelheid verse gember en knoflook ondersteunt de spijsvertering, waardoor het lichaam voedingsstoffen uit voedsel beter kan opnemen en benutten.
Binnen de voedingsleer van TCM worden dierlijke voedingsmiddelen zoals orgaanvlees, rood vlees, eieren en vis beschouwd als goede bronnen voor het voeden van het bloed. Ook volgens de moderne voedingswetenschap leveren deze voedingsmiddelen goed opneembaar heemijzer, vitamine B12, hoogwaardige eiwitten en foliumzuur — belangrijke bouwstoffen voor de aanmaak van bloed.
Soep van rode dadels en kip
Voorbereiding (10 minuten) en bereidingstijd (2 uur)
Een eenvoudige soep met kip, gember, een kleine handvol gojibessen en enkele rode dadels is geschikt om het bloed te voeden.
Porties: 3 tot 4
Ingrediënten
- 500 tot 510 gram kip, in blokjes gesneden (bij voorkeur scharrelkip, met bot als dat mogelijk is)
- 8 tot 10 hele rode dadels (jujubes)
- 2 tot 3 eetlepels gedroogde gojibessen
- 3 tot 5 dunne plakjes verse gember, geschild
- 2 liter water
Bereiding:
- Doe alle ingrediënten in een soeppan.
- Breng het geheel aan de kook, zet het vuur lager en laat de soep vervolgens 1,5 tot 2 uur zachtjes sudderen.
Eén kom (ongeveer 300 tot 400 milliliter) één of twee keer per week is voor de meeste mensen doorgaans voldoende als onderdeel van een evenwichtige voeding.
Voorzorgsmaatregelen
- Soep van rode dadels en kip is bedoeld als voedzaam voedingsmiddel en niet als behandeling van een ziekte.
- Hoewel de soep over het algemeen geschikt is voor mensen met een patroon van bloedtekort, kunnen mensen met een acute infectie of koorts, actieve ontstekingsaandoeningen of mensen die gevoelig zijn voor overmatige interne hitte — bijvoorbeeld bij terugkerende aften, acne, steenpuisten of andere ontstekingsgerelateerde huidaandoeningen — dit recept beter vermijden totdat de klachten verdwenen zijn.
- Mensen die medicijnen gebruiken waarvoor specifieke voedingsbeperkingen gelden, of mensen met ernstige medische aandoeningen, wordt aangeraden eerst hun arts te raadplegen.
Elke maaltijd, elke nacht slaap en elke onverwerkte emotie beïnvloeden stilletjes de kwaliteit van je bloed. Je kunt werken aan gezond bloed door de manier waarop je leeft, de zorg voor je innerlijke wereld en de mate waarin je werkelijk tot rust komt.
Gepubliceerd door The Epoch Times (14 augustus 2026): Blood Carries Nutrients and More. Here’s How to Nourish It
