We denken vaak aan suiker als de witte kristallen die we in onze koffie roeren of over desserts strooien. Maar suiker komt in veel verschillende vormen voor—en sommige van de meest schadelijke soorten zitten verborgen in alledaagse voedingsmiddelen waarvan je het niet zou verwachten.
Dr. Jason Fung, arts en nierspecialist, legde in het programma “Vital Signs” van Epoch TV uit dat het echte gevaar van suiker niet zit in hoe zoet iets smaakt, maar in hoe het zich in het lichaam gedraagt. Hij zei dat fructose, een suiker die voorkomt in fruit en bewerkte voedingsmiddelen, stilletjes kan bijdragen aan een vervette lever, obesitas en type 2 diabetes, zelfs als het geen merkbare piek in de bloedsuikerspiegel veroorzaakt.
Verschillende soorten suiker
Elke soort suiker beïnvloedt ons lichaam op een andere manier. Door de verschillende soorten suikers te kennen, kunnen we slimme voedingskeuzes maken, onze bloedsuikerspiegel beter beheersen en optimale gezondheidsvoordelen behalen.
Glucose
Glucose komt voor in zetmeel en koolhydraten zoals brood, rijst en aardappelen. Je lichaam gebruikt glucose als energiebron. Glucose verhoogt de bloedsuikerspiegel sneller dan andere suikers, stimuleert de afgifte van insuline en wordt naar je cellen gebracht om te worden gebruikt. Overtollige glucose wordt echter omgezet in glycogeen en opgeslagen in de spieren of de lever totdat het lichaam het nodig heeft.
Glucose is een enkelvoudige suiker, ook wel een monosacharide genoemd, wat betekent dat het uit slechts één suikereenheid bestaat en niet verder kan worden afgebroken. Omdat glucose al in zijn eenvoudigste vorm is, kan het via de dunne darm in de bloedbaan worden opgenomen en direct door het lichaam worden gebruikt als energiebron.
Fructose
Fructose is ook een monosacharide. Het is de suiker die voorkomt in fruit, honing, agave en wortelgroenten. Denk echter niet dat het altijd gezond is, want fructose wordt vaak toegevoegd aan bewerkte voedingsmiddelen, zoals via glucose-fructosestroop (maïssiroop met een hoog fructosegehalte).
Hoewel fructose direct in de bloedbaan wordt opgenomen, verhoogt het de bloedsuikerspiegel geleidelijker en zorgt het niet voor een snelle piek in insulineniveaus. Volgens Fung heeft fructose ernstigere, langdurige gevolgen voor de gezondheid vanwege de manier waarop het in de lever wordt gemetaboliseerd.
Fung zei dat de lever fructose moet omzetten in glucose om als energie te kunnen gebruiken. Als het lichaam op dat moment geen energie nodig heeft, wordt de fructose opgeslagen als vet. Te veel fructose kan leiden tot overmatige vetopslag, wat de lever onder druk zet en kan leiden tot gezondheidsproblemen zoals leververvetting, hartziekten en type 2 diabetes.
Sucrose
Sucrose is een natuurlijke koolhydraat die voorkomt in fruit en groenten. Het is echter ook te vinden in tafelsuiker, de meeste bewerkte voedingsmiddelen en gezoete dranken, waaronder frisdrank, snoep, ontbijtgranen, ijs en meer.
Het grootste verschil tussen sucrose en andere suikers is dat sucrose bestaat uit zowel fructose als glucose. Dit maakt het een disacharide, wat betekent dat het is opgebouwd uit twee gekoppelde monosachariden. Daarom moet sucrose tijdens de spijsvertering worden afgebroken tot fructose en glucose. Zodra sucrose is afgebroken, moet je lichaam zowel glucose als fructose gebruiken of opslaan, aldus Fung.
Onthoud dat glucose als eerste wordt gebruikt voor energie – daarom wordt fructose waarschijnlijk als vet opgeslagen. De kern van de zaak is dat als je probeert minder fructose binnen te krijgen, je je bewust moet zijn van sucrose, omdat je na de vertering mogelijk met meer fructose blijft zitten dan je eigenlijk zou moeten consumeren, aldus Fung.
Is alle suiker slecht? Maakt de bron uit?
Niet alle suikers hoeven vermeden te worden. Fung, auteur van “The Diabetes Code,” zegt dat de bron van suiker belangrijk is. Hoewel fructose in fruit hetzelfde is als die in maïssiroop, verschillen de hoeveelheden enorm. Bijvoorbeeld, een appel bevat veel minder fructose dan een Coca-Cola. Fung wijst ook op het feit dat mensen vaak te veel ongezonde voedingsmiddelen en dranken zoals frisdrank en snoep consumeren, die weinig tot geen voedingswaarde bieden. Maar zelden eten mensen te veel fruit en groenten, die juist rijk zijn aan essentiële voedingsstoffen, de algehele gezondheid ondersteunen en meer verzadigend zijn.
Bloedglucose meten: wat je moet weten
Hoe weet je of je bloedsuikerspiegel binnen het goede bereik ligt? Hoogstwaarschijnlijk zal je arts je bloedsuiker meten met behulp van de glycemische index methode. Fung legt echter uit waarom deze methode beperkingen kan hebben.
De glycemische index meet de bloedsuikerspiegel na het eten. Elk voedingsmiddel krijgt een score tussen nul en 100 — hoe hoger het getal, hoe meer het de bloedsuikerspiegel verhoogt. Fung wijst er echter op dat de glycemische index alleen het glucosegehalte meet, niet andere soorten suiker zoals fructose. Dranken zoals Coca-Cola bevatten vooral fructose in plaats van glucose.
“Als je de bloedsuikerspiegel meet, zal die meer stijgen als je een snee brood eet dan wanneer je Coca-Cola drinkt. Maar dat betekent niet dat Coca-Cola beter voor je is,” zei Fung.
Alleen het bijhouden van je bloedsuikerspiegel kan leiden tot een overmatige suikerinname uit andere bronnen, zoals fructose en sucrose, en een teveel aan fructose belast de lever.
“De lever moet deze fructose omzetten in glucose of in vetten, wat kan leiden tot een vervette lever en vervolgens tot een soort kettingreactie van insulineresistentie,” zei Fung. Hij voegde daaraan toe dat insulineresistentie — een aandoening die voorkomt bij mensen met type 2 diabetes — een toestand is waarin je cellen overbelast zijn met glucose en geen extra glucose meer kunnen opnemen.
Bovendien kan het uitsluitend monitoren van je bloedsuikerspiegel ertoe leiden dat je je glucose-inname te veel beperkt, wat negatieve gevolgen voor de gezondheid kan hebben.
Dit komt doordat glucose in sommige gevallen juist goed voor je is, aangezien het lichaam glucose gebruikt als energiebron.
“Alle cellen in je lichaam kunnen die glucose metaboliseren,” zei Fung. “Dus je hersenen kunnen het gebruiken, je hart kan het gebruiken, je lever kan het gebruiken en je nieren kunnen het gebruiken.”
Fructose daarentegen — hoewel het de bloedsuikerspiegel niet verhoogt zoals glucose — kan niet zo gemakkelijk of direct door het lichaam als energie worden gebruikt als glucose (zoals de glucose die afkomstig is van een sneetje brood).
Suikerpieken en -crashes
Hoewel glucose bepaalde voordelen voor het lichaam biedt, kan te veel van het goede schadelijk zijn voor je gezondheid, zoals te zien is bij insulineresistentie. Als het gaat om het beheren van de bloedsuikerspiegel, zegt Fung dat je voorzichtig moet zijn met koolhydraten. Hij legde uit dat sterk bewerkte koolhydraten zoals witbrood de bloedsuikerspiegel veel sneller laten stijgen dan onbewerkte bronnen zoals groenten, omdat voedingsmiddelen zoals brood of koekjes vaak zo zijn bewerkt dat ze sneller verteerbaar zijn.
“Wanneer je voedsel eet, moet het via het spijsverteringskanaal worden opgenomen om in het bloed te komen,” zei Fung. “Als je het op de een of andere manier ‘voorverteert’, bijvoorbeeld door het tot een heel fijn poeder te malen of het ultra-bewerkt, maak je het voor het lichaam makkelijker om het op te nemen, en daardoor krijg je een heel snelle piek.”
Fung zegt dat enorme, snelle suikerpieken je gezondheid kunnen schaden en kunnen leiden tot suikercrashes. Nadat je bloedsuikerspiegel piekt, daalt deze weer snel, maar niet terug naar het oorspronkelijke niveau. In plaats daarvan zakt je suikerwaarde zelfs nog verder dan waar het begon. Lage bloedglucosewaarden worden hypoglycemie genoemd en gaan vaak gepaard met vervelende symptomen.
“Dus als je bloedsuiker laag is, ga je je trillerig voelen, krijg je honger en ga je zweten. Die enorme glucosepieken zijn dus eigenlijk heel slecht voor je,” zei Fung.
Pas op voor verslavende voedingsmiddelen
Bewerkte voedingsmiddelen kunnen verslavend zijn, wat kan leiden tot overeten en een te hoge suikerinname. De reden dat sterk bewerkte koolhydraten verslavend zijn, is omdat ze de afgifte van dopamine in de hersenen stimuleren. Deze frequente dopamineboosts trainen je hersenen om meer te willen, wat kan leiden tot overeten van ongezonde voedingsmiddelen.
Fung waarschuwt tegen het eten van verslavende voedingsmiddelen, zelfs met mate, en zegt dat je ze het beste helemaal kunt schrappen.
Controlelijst koolhydraten
Hoe weet je welke koolhydraten je het beste kunt eten en welke je beter kan vermijden? Bij het kiezen van koolhydraten zegt Fung dat je jezelf moet afvragen of ze snel of langzaam verteerbaar zijn. Is de koolhydraat ultrabewerkt, zoals verpakt brood en pasta, of een hele natuurlijke bron, zoals groenten? Zijn er toevoegingen zoals MSG (mononatriumglutamaat) en kleurstoffen aanwezig? Bevat het product een grote hoeveelheid suiker, vooral fructose?
Deze vragen kunnen je helpen onderscheid te maken tussen bewerkte en onbewerkte voedingsmiddelen.
Lichaamsbeweging om overtollige suiker uit je lichaam te verwijderen
Naast het vermijden van bewerkte koolhydraten en het kiezen voor natuurlijke, onbewerkte voedingsmiddelen, zegt Fung dat een andere goede manier om overtollige suiker uit het lichaam te verwijderen, lichaamsbeweging is. Wanneer je beweegt, gebruikt je lichaam glucose als energiebron, waardoor suiker wordt verbrand.
Toch blijft voeding belangrijk.
“Het probleem is dat de hoeveelheid beweging die de meeste mensen krijgen lang niet voldoende is om het dieet te compenseren.”
Zo belonen veel mensen zichzelf na het sporten met iets lekkers, zoals ijs. IJs bevat echter veel meer suiker dan er waarschijnlijk is verbrand tijdens het sporten. Hij waarschuwt ook voor sportdranken zoals Gatorade tijdens of na het sporten, omdat deze grote hoeveelheden suiker bevatten.
Bekijk “Silent Sugar” op Vital Signs.
De in dit artikel geuite meningen zijn die van de auteur en weerspiegelen niet noodzakelijkerwijs de opvattingen van The Epoch Times. Epoch Health verwelkomt professionele discussies en een vriendelijke debatcultuur. Om een opiniestuk in te dienen, volg je deze richtlijnen en dien je het in via ons formulier hier.
Origineel gepubliceerd door The Epoch Times (24 juni 2025): Bread Versus Coke: How Different Sugars Impact Your Body
