Nu de Chinese economie in het slop blijft en de politieke spanningen binnen de Chinese Communistische Partij (CCP) lijken toe te nemen, heeft Peking het zogenaamde “Xi Jinpings gedachtegoed over partijopbouw” onthuld. Dit is een nieuwe ideologische doctrine die duidt op een verschuiving naar een meer gecentraliseerd, Mao-achtig politiek systeem.
De doctrine werd op 15 juni officieel geïntroduceerd tijdens een nationale CCP-conferentie over partijopbouw in Peking, waar hoge functionarissen de nadruk legden op loyaliteit aan de Chinese leider Xi Jinping en partijleden opriepen zijn geschriften te bestuderen.
De timing trok de aandacht van waarnemers. 15 juni was de 73e verjaardag van Xi. Hoewel Chinese leiders traditioneel openbare verjaardagsvieringen vermijden, besteedden de regeringsmedia ongewoon veel aandacht aan de gebeurtenis en aan de rol van Xi binnen de partij.
Nieuwe ideologische campagne
Volgens het Chinese staatsmedium Xinhua werd de conferentie bijgewoond door Cai Qi, lid van het Permanent Comité van het Politbureau, een van Xi’s naaste bondgenoten en de hoogste partijfunctionaris die toezicht houdt op ideologie en propaganda. Ook Li Xi, hoofd van het anticorruptieagentschap van de CCP, was aanwezig.
Tijdens de bijeenkomst verklaarden functionarissen dat “Xi Jinpings gedachtegoed over partijopbouw” officieel vorm had gekregen. Het werd toegevoegd aan een groeiende lijst van ideologische kaders die de naam van Xi dragen.
Cai gaf partijorganisaties in het hele land de opdracht een nieuwe reeks politieke studiebijeenkomsten te organiseren, waarbij hij functionarissen en partijleden aanspoorde om “de originele werken te bestuderen, de originele teksten te leren en de principes te begrijpen” van Xi’s leer. Hij riep kaderleden ook op om de “Twee Standpunten” te ondersteunen, een politieke slogan die verwijst naar het waarborgen van Xi’s status als kernleider van de partij en het verdedigen van het gezag van het Centraal Comité van de CCP.
Analisten die met The Epoch Times spraken, zeiden dat de campagne een weerspiegeling is van de inspanningen van Peking om de ideologische eenheid te versterken in een tijd van toenemende economische en politieke druk.
Chen Pokong, een in de VS gevestigde China-analist en auteur, vertelde de krant dat de onlangs onthulde doctrine grotendeels een herformulering is van bekende slogans van de CCP, waarin de nadruk ligt op strikte partijcontrole en het principe dat “de partij alles leidt”.
Chen zei dat het initiatief een symbolische breuk betekent met het tijdperk van hervorming en openstelling dat eind jaren zeventig door de voormalige CCP-leider Deng Xiaoping werd geïnitieerd.
“Decennialang was de hervormingsperiode van China in wezen een poging om afstand te nemen van de Culturele Revolutie en van de revolutionaire politiek uit het Mao-tijdperk”, zei hij. “Xi Jinping heeft die koers omgekeerd en China teruggebracht naar een systeem waarin de partij elk aspect van de samenleving domineert.”
Dit jaar is het 60 jaar geleden dat de Chinese Culturele Revolutie van start ging, een politieke beweging die tien jaar zou duren en werd begonnen door de voormalige CCP-leider Mao Zedong. Deze beweging leidde tot massale sterfte en verwoesting.
Volgens Chen dient de invoering van een formele “Partijopbouw-gedachte” onder Xi als een ideologische verklaring dat het tijdperk van de hervormingen feitelijk ten einde is gekomen.
“Zijn theorie komt uiteindelijk neer op één centraal idee: de partij leidt alles”, zei hij.
De CCP heeft de naam van Xi in toenemende mate opgenomen in officiële ideologische kaders, waardoor zijn status binnen het politieke canon van de partij is versterkt. Xinhua omschreef de nieuwste doctrine als een “belangrijke originele bijdrage” aan de marxistische theorie over partijopbouw.
Chen stelt dat het groeiende corpus van “Xi-gedachtegoed” meer dient als een vorm van politieke profilering dan als een samenhangend theoretisch systeem.
Hij zei dat veel van de concepten die nu met Xi worden geassocieerd, zijn ontwikkeld en verpakt door Wang Huning, de hoofdideoloog van de CCP en lid van het Permanent Comité van het Politbureau.
“Van alle theoretische systemen van de CCP-leiders is dat van Xi misschien wel het meest vaag”, aldus Chen. “Het is een soort container geworden waarin van alles kan worden ondergebracht.
Hij zette ook vraagtekens bij de aanhoudende nadruk die Peking legt op het marxisme. Hij merkte op dat veel voormalige communistische staten de marxistische ideologie al decennia geleden hebben losgelaten. De Chinese heersende elite heeft ondertussen een aanzienlijk privévermogen opgebouwd, ondanks het feit dat ze de communistische retoriek in stand houdt.
“De partij spreekt nog steeds de taal van het socialisme en het marxisme”, zei Chen. “Maar de politieke en economische realiteit in China is heel anders.”
Staatsmedia benadrukken Xi’s loyaliteit aan de partij
De staatsomroep China Central Television bracht op 15 juni een zes minuten durende video uit met de titel “Communist Party Member Xi Jinping”. De video kreeg prominente aandacht op alle grote Chinese mediaplatforms.
In de video werd benadrukt dat Xi’s “voornaamste identiteit die van lid van de Communistische Partij is” en dat zijn “eerste verantwoordelijkheid erin bestaat zich in te zetten voor de Partij”.
Chen zei dat deze boodschap een weerspiegeling is van Xi’s al lang bestaande focus op de suprematie van de Partij boven alle andere instellingen.
“De boodschap is duidelijk”, zei hij. “Niet werken voor de staat, niet werken voor het volk, maar alleen werken voor de Partij.”
Volgens Chen is de campagne bedoeld om zowel het gezag van Xi te versterken als partijfunctionarissen gerust te stellen dat het bestaande politieke systeem hun belangen zal blijven beschermen.
Chen zei dat hij denkt dat het initiatief wellicht de basis legt voor Xi om na 2027 een nieuwe ambtstermijn na te streven.
“De boodschap is: of functionarissen het nu willen bestuderen of niet, ze zullen het moeten doen”, zei hij. “De inhoud mag dan vaag zijn, maar de politieke eis is heel duidelijk.”
De in de VS gevestigde commentator op het gebied van Chinese actualiteit, Li Linyi, gaf een soortgelijke beoordeling en stelde dat de CCP blijft vertrouwen op ideologische campagnes en politieke strijd om de controle te behouden in tijden van economische en sociale spanningen.
Volgens Li Linyi zou de nieuwste campagne uiteindelijk contraproductief kunnen blijken. Hoewel deze bedoeld is om de loyaliteit aan Xi te versterken, zei Li Linyi dat deze de frustratie zou kunnen vergroten onder gewone ambtenaren die persoonlijk een hekel hebben aan de toenemende eisen inzake ideologische conformiteit.
“In deze nieuwe beweging tonen [ambtenaren] aan de oppervlakte loyaliteit aan Xi, terwijl ze achter gesloten deuren hun ontevredenheid uiten”, zei hij. “Iedereen doet alsof hij loyaal is. Uiteindelijk zal de CCP op een gegeven moment vanzelf instorten.”
Tang Bing en Luo Ya hebben bijgedragen aan dit rapport.
Gepubliceerd door The Epoch Times (16 juni 2026): CCP Introduces ‘Xi Jinping Thought on Party Building’ as Analysts Warn of Mao-Era Return
