Terwijl Peking nieuwe maatregelen invoert om buitenlandse investeringen te stabiliseren, zeggen insiders uit de sector dat veel multinationals hun aanwezigheid in China blijven afbouwen en nieuwe investeringen en productiecapaciteit verplaatsen naar Zuidoost-Azië, India en Mexico. Dit gebeurt tegen de achtergrond van toenemende bezorgdheid over onzekerheid op het gebied van regelgeving, gegevensbeperkingen en geopolitieke spanningen.
Uit angst voor represailles spraken zij met The Epoch Times op voorwaarde van anonimiteit of met alleen vermelding van hun achternaam.
Op 23 juni kondigde het Chinese Ministerie van Handel een 15-puntenplan aan dat gericht is op het aantrekken en behouden van buitenlands kapitaal. Het plan bestrijkt onder meer grensoverschrijdende gegevensoverdracht, buitenlandse fusies en overnames, herinvestering van winst, onderzoeks- en ontwikkelingscentra, instrumenten voor financieel risicobeheer en pilootprogramma’s voor ziekenhuizen die volledig in buitenlandse handen zijn.
Dit initiatief komt op een moment dat het voor China steeds moeilijker wordt om buitenlandse bedrijven ervan te overtuigen hun activiteiten in de op één na grootste economie ter wereld uit te breiden.
Een bron die dicht bij het Chinese Ministerie van Handel staat, vertelde The Epoch Times dat buitenlands kapitaal China sneller verlaat dan uit de officiële statistieken blijkt.
“In de afgelopen maanden is het terugtrekken van buitenlandse investeringen met ongeveer 30 procent toegenomen ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar”, aldus de bron. “Dat hebben we de afgelopen vijf jaar niet gezien.”
Ze zei dat hoge functionarissen van de Chinese Communistische Partij (CCP) zich steeds meer zorgen maken over deze ontwikkeling en vicepremier He Lifeng hebben belast met het leiden van de inspanningen om buitenlandse investeringen te stabiliseren, met name uit Duitsland en andere belangrijke handelspartners.
De functionarissen zijn bezorgd dat de toenemende handelsspanningen met Europa en de Verenigde Staten het vertrouwen van investeerders verder zouden kunnen ondermijnen, zei ze.
Tegelijkertijd wees de bron op een tegenstrijdigheid in de aanpak van Peking.
Ze zei dat het regime buitenlandse investeringen wil behouden, maar tegelijkertijd het toezicht op de toeleveringsketens en industriële netwerken van buitenlandse bedrijven verscherpt.
Vragen over gegevens inzake buitenlandse investeringen
Het Chinese nieuwsportaal Sohu publiceerde een rapport waaruit bleek dat volgens de officiële cijfers van het Ministerie van Handel tussen januari en mei landelijk 25.297 nieuwe ondernemingen met buitenlandse investeringen werden opgericht, een stijging van 5,3 procent ten opzichte van een jaar eerder.
De daadwerkelijk aangewende directe buitenlandse investeringen daalden in dezelfde periode echter met 8,6 procent ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar tot 327,3 miljard yuan (42,0 miljard euro). Alleen al in mei steeg de instroom van investeringen met 5,9 procent ten opzichte van een jaar eerder.
De insider uitte haar scepsis over de betrouwbaarheid van de officiële cijfers en zei dat veel van de gerapporteerde investeringen afkomstig zijn van Chinese bedrijven die entiteiten in het buitenland registreren voordat ze opnieuw in China investeren.
Ze zette ook vraagtekens bij de kwaliteit van de gegevens die door lokale overheden worden gerapporteerd.
“Deze cijfers worden grotendeels samengesteld door provinciale autoriteiten en gerapporteerd aan het Ministerie van Handel,” zei ze. “Historisch gezien waren er aparte interne en openbare datasets. De interne gegevens zijn enkele jaren geleden verdwenen, waardoor alleen de openbaar gemaakte cijfers overblijven.”
Nieuwe stimuleringsmaatregelen richten zich op voornaamste zorgen van investeerders
Het onlangs aangekondigde actieplan is bedoeld om een aantal al lang bestaande klachten van buitenlandse bedrijven die in China actief zijn, aan te pakken.
Het plan omvat onder meer maatregelen om de herziening van de regels voor buitenlandse overnames van Chinese binnenlandse bedrijven te versnellen, de goedkeuringsprocedures te vereenvoudigen en de regeling voor betalingen bij fusies en overnames te verbeteren.
Het plan voorziet ook in de uitbreiding van pilootprogramma’s die lokale autoriteiten in staat stellen negatieve lijsten op te stellen voor grensoverschrijdende gegevensoverdrachten, de invoering van fiscale stimuleringsmaatregelen voor herbelegde winsten en de versterking van de ondersteuning voor door buitenlandse fondsen gefinancierde onderzoekscentra.
Volgens de insider zijn deze kwesties een grote zorg geworden voor buitenlandse bedrijven.
“Investeerders kijken niet alleen naar stimuleringsmaatregelen,” zei ze. “Ze willen weten of hun gegevens de grens over kunnen en of ze de markt kunnen verlaten wanneer dat nodig is. Veel buitenlandse bedrijven richten hun nieuwe investeringen niet langer op China.”
Voor multinationals hebben regels voor grensoverschrijdende gegevensuitwisseling gevolgen voor alles, van klantinformatie en financiële gegevens tot systemen voor het beheer van de toeleveringsketen en onderzoeksactiviteiten. Beperkingen op het overdragen van gegevens buiten China kunnen het toezicht door het hoofdkantoor bemoeilijken en de nalevingskosten verhogen.
Een wetenschapper in de provincie Jiangsu vertelde The Epoch Times dat het nieuwe pakket maatregelen niet moet worden geïnterpreteerd als een teken dat Peking van plan is om de Chinese economie aanzienlijk te heropenen.
“Het maatregelenpakket omvat markttoegang, kapitaalstromen, gegevensbeheer, onderzoeksondersteuning en beleid inzake het ondernemingsklimaat”, zei hij. “Maar dat betekent niet dat de CCP op weg is naar meer openheid.”
De wetenschapper stelde dat onder leiding van de Chinese leider Xi Jinping staatsbedrijven een steeds grotere rol in de economie hebben gekregen, terwijl particuliere bedrijven onder toenemende druk staan.
“De expansie van staatsbedrijven wijst erop dat de markt steeds geslotener wordt en dat de economie steeds meer gecentraliseerd wordt”, zei hij.
De wetenschapper betoogde dat sectoren die worden gedomineerd door grote staatsbedrijven vaak minder ruimte laten voor concurrentie vanuit de particuliere sector, wat investeringen nog verder ontmoedigt.
Fabrikanten verplaatsen productie buiten China
In de praktijk melden exporteurs dat veel buitenlandse klanten al zijn begonnen met het diversifiëren van hun productie buiten China.
Een fabrikant in de provincie Guangdong met de achternaam Zeng vertelde aan The Epoch Times dat buitenlandse klanten hun orders in toenemende mate verplaatsen naar landen als Vietnam, India en Mexico.
“Orders worden geleidelijk overgeheveld naar andere landen”, zei hij. “Veel klanten eisen nu dat leveranciers over productielijnen in het buitenland beschikken. Ze maken zich zorgen over invoerheffingen en politieke risico’s.”
China beschikt nog steeds over aanzienlijke voordelen op het gebied van de toeleveringsketen, zei hij, maar het tijdperk waarin bedrijven vrijwel hun gehele productie in China concentreerden, is grotendeels voorbij.
Naarmate de productie naar elders verschuift, zijn de gevolgen niet alleen merkbaar in de fabrieken, maar ook bij toeleveranciers, logistieke dienstverleners, verpakkingsbedrijven, uitzendbureaus en commerciële verhuurders.
Een zakenman in de stad Wenzhou met de achternaam Wang, die al twee decennia in de internationale handel werkzaam is, vertelde The Epoch Times dat bedrijven in Oost-China met soortgelijke druk te maken hebben.
“Veel bedrijven in Zhejiang en Jiangsu overwegen fabrieken in het buitenland”, zei Wang. “Sommige klanten willen dat de productie naar buurlanden wordt verplaatst om handelsbarrières te vermijden.”
Maar verhuizen is niet altijd haalbaar, zei hij.
“Onze fabrieken liggen verspreid over de regio, en veel bedrijven hebben niet het geld om alles naar het buitenland te verhuizen,” zei hij. “Daarnaast zijn er juridische en operationele uitdagingen in onbekende markten zoals Vietnam.”
Veel multinationals hebben de zogenaamde ‘China + 1’-strategie aangenomen, waarbij onderzoek, management en een deel van de productie in China blijven, terwijl nieuwe investeringen in productie naar alternatieve locaties zoals Vietnam, India en Mexico worden verplaatst.
Volgens de wetenschapper staan de inspanningen van Peking om buitenlands kapitaal aan te trekken voor een fundamenteel dilemma.
“Aan de ene kant biedt de CCP stimulansen aan buitenlandse investeerders”, zei hij. “Aan de andere kant blijven ze buitenlands kapitaal met argwaan behandelen en de controles aanscherpen. Die twee benaderingen zijn moeilijk met elkaar te verzoenen.”
Zhou Yu heeft aan dit rapport meegewerkt.
Gepubliceerd door The Epoch Times (24 juni 2026): China Unveils New Incentives as Foreign Firms Shift Investment Elsewhere
