Toen westerse bondgenoten reageerden op de Amerikaans-Israëlische aanvallen op Iran, bleef de reactie van Peking afgemeten.
De verklaring van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken kwam zeven uur nadat de operatie was begonnen en telde iets meer dan 80 woorden. De woordvoerder zei dat Peking “zeer bezorgd” is en riep op tot “een onmiddellijke stopzetting van de militaire acties”.
De Verenigde Staten noch Israël werden bij naam genoemd.
Volgens een insider die dicht bij mensen binnen het diplomatieke systeem van Peking staat, ging het — na meerdere herzieningen — om een “afgezwakte versie”. De voorzichtige toon weerspiegelde de schok, aldus de bron — dit werd ook bevestigd door een andere bron die nauwe banden heeft met het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken.
Volgens hen hadden de Chinese autoriteiten de situatie verkeerd ingeschat en de mogelijkheid van een Amerikaanse militaire aanval terzijde geschoven. Ze gingen ervan uit dat eventuele conflicten op retorisch niveau zouden blijven en de kern van Irans machtsstructuur niet zouden raken.
“Pas toen de raketten de grond raakten en Teheran deden trillen, begon Peking haastig bij te sturen — wat blootlegt hoe de besluitvormers de risico’s hadden onderschat”, zei een van hen tegen The Epoch Times.
Het oorspronkelijke ontwerp bevatte bewoordingen die Israël en de Verenigde Staten rechtstreeks bekritiseerden, maar die werden “tijdens de interne beraadslagingen regel voor regel geschrapt”, aldus de bron. Het uiteindelijke uitgangspunt luidde: “de Verenigde Staten en Israël niet aanraken”.
Mao Ning, woordvoerder van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken, bevestigde op 1 maart dat Peking vooraf niet op de hoogte was gebracht van de aanvallen.
Iran is al lange tijd een strategische partner van China. Het land levert afgeprijsde olie en helpt Peking tegelijk zijn invloed in het Midden-Oosten uit te breiden. In 2021 ondertekenden beide landen een economisch en veiligheidspartnerschap voor 25 jaar, op een moment dat China Irans grootste handelspartner werd voor zowel import als export.
Volgens een andere insider hadden Chinese diplomatieke functionarissen vóór de aanvallen een uitgebreide beoordeling gemaakt van Iran, maar baseerden zij zich daarbij deels op een analysekader dat de afgelopen decennia werd gebruikt.
De redenering was dat een grootschalige militaire operatie onwaarschijnlijk was, omdat Iran ondanks herhaalde militaire dreigementen nog nooit te maken had gehad met grootschalige kinetische aanvallen van de Verenigde Staten, zei hij. Daarom had Peking volgens hem ook minder diplomatiek personeel geëvacueerd dan destijds uit Venezuela rond de inval in Caracas.
“Dit is een ernstige strategische misrekening”, zei hij tegen The Epoch Times. “En op dit moment durft niemand dat ter sprake te brengen.”
Het nieuws van de dood van de Iraanse leider Ali Khamenei leidde tot een veroordeling vanuit Peking. Mao noemde de dood van Khamenei een schending van het internationaal recht.
“Vanuit het perspectief van de Chinese Communistische Partij leidt het verdwijnen van een ‘oude vriend’ op deze manier vanzelf tot angst”, zei China-analist Li Linyi tegen The Epoch Times. “Chinese functionarissen zullen zich afvragen of zoiets ook met hen zou kunnen gebeuren.”
Voorlopig kiest Peking grotendeels voor een afwachtende houding, zeggen analisten.
“Waar de Chinese Communistische Partij hier werkelijk om geeft, is niet het voortbestaan van het Iraanse regime. Het gaat erom hoe een directe confrontatie met de Verenigde Staten kan worden vermeden”, zei een Chinese wetenschapper, die uit veiligheidsoverwegingen anoniem wilde blijven.
De Amerikaanse president Donald Trump zal binnenkort een ontmoeting hebben met de Chinese leider Xi Jinping. Volgens de bron zullen hun gesprekken draaien om kwesties die voor Peking van kernbelang zijn, zoals handel, technologische beperkingen en economische sancties. Peking wil die relatie niet op het spel zetten.
“Volgens die logica kan een zogenoemde strategische partner op elk moment opzij worden geschoven”, aldus de bron.
Shao Rong heeft bijgedragen aan dit verslag.
Gepubliceerd door The Epoch Times (2 maart 2026): China Made ‘Serious Strategic Miscalculation’ on Iran, Sources Say
