20 augustus 2026
Mensenrechtenadvocaat Gao Zhisheng op een archieffoto. Verna Yu/AFP/Getty Images.

China moet stoppen met mensenrechtenschendingen tegen gevangengezette activisten

13 augustus markeert de achtste herdenkingsdag van de verdwijning van de gerenommeerde Chinese mensenrechtenadvocaat Gao Zhisheng.

Een VN-mensenrechtenexpert dringt er bij het Chinese communistische regime op aan de rechten van gevangengezette mensenrechtenverdedigers te respecteren en gedetailleerde informatie vrij te geven over verschillende vastgehouden activisten, waaronder de vermiste Chinese mensenrechtenadvocaat Gao Zhisheng.

Mary Lawlor, de speciale rapporteur van de VN inzake de situatie van mensenrechtenverdedigers, zei in een verklaring op 11 augustus dat ze “verontrust was door aanhoudende beschuldigingen” over de slechte behandeling van mensenrechtenactivisten die in China gevangen zitten.

Die beschuldigingen omvatten onder meer “marteling, het ontzeggen van toegang tot adequate medische zorg en bezoekrecht,” zei ze.

“Hoewel er herhaaldelijk verzoeken zijn gedaan, hebben de Chinese autoriteiten nog geen gedetailleerde antwoorden gegeven over de vermeende behandeling van deze mensenrechtenverdedigers. In plaats daarvan heeft de regering slechts algemene antwoorden verstrekt, met weinig concrete informatie over de gestelde vragen,” voegde Lawlor eraan toe.

De Chinese Communistische Partij (CCP) heeft een lange geschiedenis van mensenrechtenschendingen. In een internationaal mensenrechtenrapport dat op 12 augustus werd gepubliceerd, merkte het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken op dat voormalige gevangenen en gedetineerden hadden verklaard dat zij waren geslagen, verkracht, blootgesteld aan elektroschokken, opgehangen aan de polsen, van slaap beroofd, gedwongen gevoed, gedwongen medicijnen toegediend kregen tegen hun wil, evenals een breed scala aan ander fysiek en psychologisch misbruik. Politieke en religieuze dissidenten kregen daarbij vaak de zwaarste behandeling.

Lawlor zei dat Peking moet garanderen dat deze gevangenen bezoek mogen ontvangen van hun families en juridische vertegenwoordigers, passende medische zorg krijgen, worden vastgehouden in officieel erkende detentiecentra, en dat hun status en verblijfplaats bekend worden gemaakt aan iedereen met een legitiem belang.

Ze wees op haar poging om informatie te verkrijgen over zeven mensenrechtenverdedigers die straffen van 10 jaar of langer uitzitten, toen zij en andere VN-experts in februari een brief stuurden aan de Chinese autoriteiten. Peking reageerde echter met het verstrekken van beperkte informatie, verklaarde Lawlor, wat haar ertoe bracht de Chinese autoriteiten op te roepen een grondiger antwoord te geven, met name met gedetailleerde updates over hun gezondheidstoestand en hun toegang tot familie en juridische vertegenwoordigers.

De zeven personen zijn Huang Qi, Huang Yunmin, Ilham Tohti, Qin Yongmin, Zhang Haitao, Zhao Haitong en Ding Jiaxi.

Ding, een mensenrechtenadvocaat en prominente figuur in de New Citizens Movement, werd in april 2023 door een Chinese rechtbank tot 12 jaar gevangenisstraf veroordeeld. De beweging zet zich in voor transparantie over het vermogen van CCP-functionarissen, de bevordering van burgerrechten en streeft naar een vreedzame overgang van China naar constitutionalisme.

Op 13 augustus reageerde Dings vrouw, Sophie Luo, op de verklaring van Lawlor. In een bericht op X zei Luo dat, net als zij, de familieleden van andere gewetensgevangenen niet hoeven te weten in hoeverre hun dierbaren hebben geleden in de gevangenis.

“Wat wij nodig hebben, is dat de Chinese Communistische Partij hen onmiddellijk en onvoorwaardelijk vrijlaat,” schreef Luo. “Laat Ding Jiaxi onmiddellijk en onvoorwaardelijk vrij. Laat alle gewetensgevangenen in de Chinese gevangenissen onmiddellijk en onvoorwaardelijk vrij.”

Lawlor herhaalde ook haar oproep aan China om duidelijkheid te verschaffen over Gao’s lot en verblijfplaats, en betwijfelde Pekings eerdere beweringen dat hij niet in hechtenis wordt gehouden of het slachtoffer is van gedwongen verdwijning.

“Gao Zhisheng is al bijna acht jaar vermist en de weigering van de Chinese regering om in te gaan op zijn gedwongen verdwijning is volstrekt onaanvaardbaar,” verklaarde Lawlor.

“Als hij niet in hechtenis, gevangenis of onder huisarrest is, moeten de autoriteiten bekendmaken welke stappen zij hebben ondernomen om te achterhalen wat er met hem is gebeurd.”

Gao stond onder huisarrest voordat hij op 13 augustus 2017 uit zijn huis in de provincie Shaanxi in het noorden van China verdween.

Gao, een autodidactische advocaat en toegewijd christen, begon in 1996 met het uitoefenen van het advocatenberoep. Hij verdedigde slachtoffers van door de overheid opgeëiste grond; families van mijnwerkers die compensatie zochten nadat hun dierbaren waren overleden bij kolenmijnongelukken; evenals vervolgde christenen en beoefenaars van Falun Gong.

Op 13 augustus beschreef Gao’s vrouw, Geng He, op sociale media de zaak van haar man als een voorbeeld van China’s “systematische, aanhoudende, wrede en meedogenloze” inspanningen om mensenrechtenschendingen te begaan.

“Acht jaar lang is hij niet gezien, niet gehoord en heeft zijn familie geen enkel telefoontje van hem ontvangen,” schreef ze. “Dit is niet alleen een verwoestende klap voor een advocaat en een burger, maar ook een publieke vernedering voor de rechtsstaat en de menselijkheid.”

Origineel gepubliceerd door The Epoch Times (13 augustus 2025)China Must Stop Human Rights Abuses Against Imprisoned Activists, UN Expert Says