Gezondheidsautoriteiten in delen van China zijn begonnen vrouwen in de vruchtbare leeftijd te vragen de datum van hun laatste menstruatie door te geven, wat online tot kritiek heeft geleid en opnieuw vragen oproept over de mate waarin de staat zich mag mengen in het privéleven.
In een dorp in Xuanwei, in de provincie Yunnan, werd in een lokale WeChat-groep een bericht verspreid waarin ‘alle moeders’ werd gevraagd om hun ‘laatste menstruatieperiode’ in een specifiek formaat door te geven – ‘naam + datum laatste menstruatieperiode + telefoonnummer’ – en hun huidige locatie toe te voegen als ze buiten het gebied woonden. In het bericht stond dat iedereen deze informatie moest verstrekken.
Het lokale gezondheidsbureau zei dat de melding deel uitmaakte van een “zwangerschapsscreening” die bedoeld was om zwangere vrouwen vroegtijdig op te sporen, zodat ambtenaren basisgezondheidszorg konden verlenen. Bewoners en mensenrechtenactivisten vinden echter dat deze methode te ver gaat en een weerspiegeling is van de toenemende druk van de overheid om het geboortecijfer te verhogen na decennia van strikte handhaving van gezinsplanning.
De zaak in Yunnan verspreidde zich snel online buiten de provincie nadat er screenshots waren verspreid. Veel mensen op Chinese sociale media noemden deze praktijk opdringerig en vernederend.
Iemand schreef: “Ik heb lang genoeg geleefd om dit te zien” en grapte dat “de menstruatiepolitie er is.”
Anderen zetten vraagtekens bij de prioriteiten en zeiden dat de autoriteiten graag menstruatiegegevens willen verzamelen, maar informatie over andere sociale problemen achterhouden. Een commentator vroeg sarcastisch of ambtenaren op een dag vrouwen zouden gaan informeren over hun vruchtbare dagen en daarover verslag zouden gaan vragen.
In sommige online commentaren werd deze maatregel vergeleken met die in communistisch Roemenië nadat de regering daar in 1966 decreet 770 had ingevoerd, waarbij de autoriteiten het geboortecijfer wilden stimuleren door abortus en anticonceptie sterk aan banden te leggen en de reproductieve status van vrouwen te controleren door middel van indringende controles en nauwlettende follow-up van zwangerschappen.
Ongehuwde vrouwen en studenten werden ook gevraagd
Volgens verklaringen van vrouwen uit verschillende regio’s aan The Epoch Times blijft deze praktijk niet beperkt tot één provincie, noch tot getrouwde vrouwen.
Een inwoonster van Luquan County in Yunnan vertelde The Epoch Times dat ze werd benaderd, ook al was ze niet getrouwd.
“Ik ben niet getrouwd, maar vorig jaar belde de dorpsvrouwenvereniging me om te vragen wanneer ik ongesteld was en wanneer ik van plan was zwanger te worden”, zei ze.
Ze zei dat ze niet wist hoe de beller aan haar telefoonnummer was gekomen en kreeg te horen dat ze door haar zwangerschap in aanmerking zou kunnen komen voor bepaalde uitkeringen.
“Ze wilden de datum van de laatste dag van mijn menstruatie weten, maar ik heb dat genegeerd. Dat is veel te schandalig”, voegde ze eraan toe.
Inwoners van de provincies Jiangsu, Zhejiang en Henan, waaronder ongetrouwde vrouwelijke studenten, zeiden ook dat hen was gevraagd om hun menstruatiedata door te geven.
Een studente in Jiangsu vertelde The Epoch Times dat medewerkers haar rechtstreeks hadden gebeld en meerdere keren hadden gevraagd. Ze zei dat het niet leek te gaan om een door de school georganiseerde inventarisatie.
“Wie het ook vroeg, ik heb gezegd dat het privé is en heb geen antwoord gegeven”, zei ze.
Een studente in de provincie Zhejiang vertelde The Epoch Times eveneens dat haar school van studenten eiste dat ze elke maand de menstruatiedatum van de voorgaande maand rapporteerden.
“Ik weet niet waarom ze dat doen”, zei ze.
Bevolkingscontrole is nooit echt gestopt
De prominente Chinese mensenrechtenactivist Chen Guangcheng vertelde The Epoch Times dat de nieuwe rapportagevereisten moeten worden gezien tegen de achtergrond van de krimpende bevolking van China en de lange geschiedenis van dwangmatige bevolkingsbeperking door het regime.
China heeft voor het derde jaar op rij minder dan 10 miljoen geboortes geregistreerd, zei hij, en het land heeft de afgelopen vijf tot zes jaar een aanzienlijke bevolkingsdaling gekend die niet volledig tot uiting komt in de officiële gegevens.
“De bevolkingscrisis die wordt veroorzaakt door het gewelddadige, op moord gebaseerde gezinsbeleid van het Chinese regime wordt steeds duidelijker”, aldus Chen.
Nu het aantal huwelijken blijft dalen, zei hij, is het “onwaarschijnlijk dat het geboortecijfer weer zal stijgen”. Hij zei dat zelfs het handhaven van “het fundamentele sociale en ecologische evenwicht” moeilijk wordt.
Chen zei dat het een “stap voorwaarts” is dat meer mensen dergelijke rapportagevereisten nu erkennen als schendingen van de privacy, maar benadrukte dat indringende surveillance door de Chinese Communistische Partij (CCP) nooit echt is gestopt.
Soortgelijke praktijken waren volgens hem schering en inslag tijdens het hoogtepunt van de handhaving van gezinsplanning.
Hij herinnerde zich een systeem waarbij vrouwen in de vruchtbare leeftijd verplicht waren om regelmatig zwangerschapscontroles te ondergaan – soms om de drie maanden – die bekend stonden als ‘stationinspecties’.
Vrouwen die buitenshuis werkten, moesten nog steeds terugkomen voor onderzoeken om te bewijzen dat ze niet zwanger waren. Als ze dat wel waren, zei Chen, liepen ze het risico gedwongen te worden tot abortus.
Voor de controles werd vaak gebruik gemaakt van gezinsplanningsbureaus en gezondheidscentra voor moeders en kinderen, soms via aangewezen klinieken en personeel. In sommige gevallen, aldus Chen, stuurden de autoriteiten teams om zwangere vrouwen op te pakken en zwangerschappen gedwongen af te breken.
“Soms stuurden ze teams van tien of twintig mensen”, zei hij, die vrouwen in bedwang hielden en chemicaliën rechtstreeks in de baarmoeder injecteerden, “waardoor het kind werd gedood”.
Chen zei dat het internationale bewustzijn van dergelijke misstanden jarenlang achterbleef.
Als juridisch activist in Linyi, Shandong, documenteerde Chen, die blind is, vermeende gedwongen abortussen, sterilisaties en gewelddadige handhaving van gezinsplanning in het begin van de jaren 2000. Hij verzamelde getuigenissen, hielp dorpelingen met rechtszaken en deelde bewijsmateriaal met journalisten en buitenlandse waarnemers. Vanwege zijn activisme werd hij later gearresteerd, berecht en gevangengezet.
De wreedheden die Chen in Linyi hielp documenteren, werden later het onderwerp van een onderzoek door verslaggever Philip Pan voor de Washington Post in 2005.
“Het gezinsbeleid was een rode lijn voor de CCP”, zei Chen.
Vóór die rapportage, zei hij, onderschatten veel mensen buiten China de omvang van de dwangmaatregelen. Op dat moment debatteerde Washington nog over de financiering van aan de VN gelieerde vrouwen- en bevolkingsprogramma’s die verband hielden met China – financiering die volgens Peking ten goede kwam aan de gezondheid van moeders en “betere geboorten”.
“Het was één grote leugen”, zei Chen.
Van het beperken van geboorten tot het stimuleren van geboorten
Chen zei dat de verschuiving van het beperken van geboorten naar het stimuleren van geboorten een nieuw soort druk creëert – een druk die zou kunnen worden opgenomen in officiële prestatiedoelstellingen.
Autoriteiten, zei hij, zouden “verantwoordelijkheid” kunnen toewijzen aan lokale kaders, waardoor specifieke ambtenaren effectief worden aangestuurd om specifieke vrouwen of huishoudens te monitoren.
Hij vergeleek het met het oude ‘één-stem-veto’-systeem, waarbij het niet halen van de doelstellingen op het gebied van gezinsplanning andere prestaties teniet kon doen en promoties kon blokkeren.
In een omgekeerd systeem, aldus Chen, zouden ambtenaren gestraft kunnen worden als de geboortedoelstellingen niet worden gehaald, waardoor er prikkels ontstaan om harder te werken.
Hij waarschuwde dat ambtenaren zich mogelijk zullen richten op het halen van quota – ervoor zorgen dat er baby’s worden geboren – terwijl ze na de bevalling weinig ondersteuning bieden aan gezinnen.
“Destijds dwongen ze mensen om ‘sociale onderhoudskosten’ te betalen voor ongeplande geboortes”, aldus Chen. “Heeft de staat nu het morele recht om van mensen te eisen dat ze meer kinderen krijgen voor de samenleving?”
Een inwoonster van Luohe in de provincie Henan vertelde The Epoch Times dat ze de enquêtes over menstruatiedata zeer beledigend vond.
“Ik hoop dat we ons te veel zorgen maken – misschien is het alleen maar om zwangere vrouwen te tellen”, zei ze.
Ze voegde eraan toe dat de staat vroeger weliswaar middelen had om geboorten tegen te gaan, maar dat het waarschijnlijk veel moeilijker zal zijn om mensen aan te sporen om kinderen te krijgen.
Chen zei dat de staat realistisch gezien alleen kan leunen op stimulansen, zoals subsidies en steun om de lasten voor huishoudens te verminderen, in plaats van op regelrechte dwang.
“Mensen dwingen om abortus te plegen of meer kinderen te krijgen – alleen criminele bendes zouden dat doen”, zei hij, waarbij hij ook opmerkte dat de CCP geen “normale regering” is, maar een partij-staatsregime.
De nieuwe druk is niet alleen zichtbaar in het verzamelen van gegevens en het ‘overtuigen’ van de bevolking, maar ook in de boodschappen van volksgezondheidsinstanties.
Onderzoekers van de School of Public Health van de Universiteit van Peking hebben onlangs een artikel gepubliceerd in het Chinese Medical Journal waarin zij een U-vormige relatie beschrijven tussen het aantal kinderen dat een vrouw heeft en het sterfterisico. Het laagste risico wordt waargenomen bij vrouwen met drie tot vier kinderen, gebaseerd op een 12-jarig onderzoek onder meer dan 500.000 mensen.
Online commentatoren reageerden sceptisch, vroegen zich af hoe dergelijke bevindingen te rijmen zijn met jarenlange strenge geboortebeperkingen en beschuldigden de autoriteiten ervan ‘wetenschap’ te gebruiken om een hogere vruchtbaarheid te promoten.
Chen vertelde The Epoch Times dat deskundigen vroeger gezondheidsargumenten gebruikten om minder geboortes en latere zwangerschappen te rechtvaardigen, en zei dat de nieuwe boodschap dat script omdraait.
Minder baby’s, lege klaslokalen
Chinese functionarissen hebben gezegd dat decennia van gezinsplanningsbeleid hebben geleid tot meer dan 400 miljoen minder geboortes op het Chinese vasteland. Nu het geboortecijfer blijft dalen, zijn de gevolgen daarvan nu zichtbaar in scholen.
Uit gegevens van de National Education Development Statistical Bulletins van 2023 en 2024 blijkt dat in 2024 ongeveer 20.000 kleuterscholen in het hele land hun deuren hebben gesloten en dat in datzelfde jaar 15.000 particuliere scholen zijn verdwenen.
Peking is al teruggekomen op het officiële geboortebeperkingsbeleid.
Het éénkindbeleid van China – dat eind jaren zeventig en begin jaren tachtig in het hele land werd ingevoerd en tot 2015 van kracht bleef – beperkte de meeste stedelijke stellen tot één kind. Tussen 1980 en 2014 kregen meer dan 300 miljoen vrouwen een spiraaltje geplaatst in het kader van staatsprogramma’s voor gezinsplanning, en werden meer dan 100 miljoen vrouwen gesteriliseerd.
In 2015 heeft Peking de éénkindpolitiek officieel afgeschaft en vanaf 2016 alle koppels toegestaan om twee kinderen te krijgen. Toen die verandering niet leidde tot een aanhoudende babyboom, hebben de autoriteiten in 2021 opnieuw een koerswijziging doorgevoerd. Ze hebben een drie-kindpolitiek ingevoerd en de meeste sancties voor geboortes ‘buiten het quotum’ afgeschaft.
Een inwoner van Shandong met de achternaam Du vertelde The Epoch Times dat lokale scholen nog steeds moeite hebben om hun plaatsen te vullen, ondanks de versoepeling van de geboortebeperkingen.
“Of ze er nu controle over hebben of niet, niemand wil kinderen krijgen”, zei hij.
Hij herinnerde zich een advertentie voor een particuliere kleuterschool: “99 yuan (ongeveer 13 euro) voor twee weken probeertijd. Het aanbod stond volgens hem in een oudere wijk in het centrum van de stad, met een grote woongemeenschap in de achtergrond, wat onderstreept hoe sterk het aantal pasgeborenen is gedaald.
Li Yuanming en Gu Xiaohua hebben bijgedragen aan dit verslag.
Origineel gepubliceerd door The Epoch Times (15 december 2025): Chinese Authorities Ask Women to Report Period Dates Amid Falling Birthrates
