Commentaar
Het vierde plenum van China, dat loopt van 20 tot 23 oktober, zal naar verwachting de toekomstige koers van het land bepalen en mogelijk verschuivingen in de hoogste leiding markeren.
Kort vóór de bijeenkomst kondigde het Volksbevrijdingsleger (PLA – People’s Liberation Army) op 17 oktober onverwacht disciplinaire maatregelen aan tegen negen topgeneraals, onder wie vicevoorzitter van de Centrale Militaire Commissie (CMC) He Weidong en voormalig hoofd van de CMC-afdeling Politiek Werk Miao Hua. Deze generaals werden uit de Communistische Partij gezet, van hun militaire functies ontheven en overgedragen aan militaire aanklagers voor mogelijke strafrechtelijke vervolging.
De aankondiging wakkerde brede speculatie aan. He en Miao golden als twee van de meest loyale militaire bondgenoten van partijleider Xi Jinping, terwijl ook de andere zeven als vertrouwelingen van Xi werden gezien. Hun val voedt de geruchten dat Xi zich mogelijk voorbereidt om vrijwillig — of onder druk — af te treden als voorzitter van de Centrale Militaire Commissie en als hoogste leider van de Communistische Partij tijdens het plenum. Als dat zo is, eisen de partijfunctionarissen achter deze zet — mogelijk eerste vicevoorzitter Zhang Youxia van de CMC en oud-partijleider Hu Jintao — waarschijnlijk Xi’s medewerking.
Volgens een recent lek van een Chinese klokkenluider in het buitenland had Zhang — die naar verluidt momenteel de feitelijke controle over het leger uitoefent — een geheime ontmoeting met oud-partijleider Hu Jintao, voormalig premier Wen Jiabao, en ook met Wang Yang en Hu Chunhua. Wang en Hu vervullen inmiddels adviserende functies binnen de Chinese Politieke Raadgevende Conferentie van het Volk.
Zhang zou hebben gesproken over een reeks opmerkelijke ontwikkelingen in de aanloop naar het vierde plenum, waaronder onregelmatige personeelswisselingen bij het Centraal Beveiligingsbureau, de frequente verschijningen van Xi’s vertrouwelingen Cai Qi en Wang Xiaohong op de locatie van het plenum, en tal van aanpassingen in de veiligheidsregelingen. De klokkenluider zei op zijn YouTube-kanaal dat deze zaken angst hadden gewekt dat Xi’s kamp op het laatste moment nog een machtszet kon proberen. Zhang zou bovendien advies hebben gevraagd aan de gepensioneerde leiders over hoe daarop te reageren.
Het lek suggereert dat Xi niet van plan is zich stilletjes terug te trekken en mogelijk werkt aan een ultieme poging om zijn tanende positie tijdens het plenum te herstellen.
Hoewel deze beweringen niet zijn bevestigd, rijst een belangrijke vraag: Kan Xi zonder steun van het leger werkelijk het plenum verstoren, enkel met hulp van zijn burgerlijke vertrouwelingen zoals Cai Qi en Wang Xiaohong?
Mijn inschatting is dat Xi waarschijnlijk zijn zin niet zal krijgen. De oude garde binnen de partij en Zhang Youxia, die Xi nu tegenover zich hebben, hebben decennialang binnen de duistere machtsstructuren van de Communistische Partij geopereerd — ze kennen alle trucs. Zou het kunnen dat zij geen voorzorgsmaatregelen nemen?
Op 18 oktober, slechts een dag nadat He Weidong en Miao Hua officieel uit de partij waren gezet, publiceerde het PLA Daily een hoofdartikel met de titel “Voer de anticorruptiecampagne van het leger onwrikbaar door tot het einde”. Daarmee leek bewust afstand te worden genomen van Xi en de ontslagen generaals.
Het hoofdartikel benadrukt dat het ontslag en de vervolging van de negen generaals het “onwankelbare streven” van de partij- en legerleiding tonen om corruptie uit te roeien, en noemt dit een “grote overwinning” in de anticorruptiestrijd. Daarbij wordt expliciet gesteld dat niemand onaantastbaar is, met formuleringen als “geen onschendbare prinsjes”. Met andere woorden: hun straf is louter het gevolg van corruptie, niet van politiek.
Die boodschap heeft één doel: Xi losmaken van de misstappen van de gezuiverde generaals. Het stuk grijpt zelfs de gelegenheid aan om Xi’s vastberadenheid in de strijd tegen corruptie te prijzen. Hoewel de meeste generaals door hemzelf waren gepromoveerd of gesteund, wordt hun corruptie neergezet als een persoonlijke zwakte van die generaals. In het ergste geval zou hun wangedrag afstralen op Xi’s beoordelingsvermogen, niet op zijn integriteit. Het hoofdartikel stelt dat de generaals “het vertrouwen van het Partijcentrale Comité en de CMC ernstig hebben verraden”, wat het beeld versterkt dat zij op eigen houtje handelden en Xi’s vertrouwen misbruikten.
In de politieke context van China zou de partij, als de overtredingen van deze generaals als politieke misdrijven zouden worden behandeld, gedwongen zijn om de leiders aan te wijzen — wat een gevaarlijke stap zou zijn voor Xi.
Het lijkt erop dat het hoofdartikel bedoeld was om buitenstaanders duidelijk te maken dat Xi zelf geen blaam treft — de schuld ligt bij He Weidong, Miao Hua en anderen die hem hebben verraden. Maar dat betekent niet dat Xi zijn macht herwint. Integendeel, het lijkt de weg te effenen voor een vreedzame machtsoverdracht tijdens het vierde plenum, terwijl het tegelijk een waarschuwing afgeeft aan de overgebleven leden van Xi’s kamp om hun eigen toekomst te overwegen.
Wat Xi’s huidige positie betreft, zie ik twee mogelijke interpretaties van het hoofdartikel van het leger.
Ten eerste kan het zijn dat Xi heeft ingestemd met samenwerking met Zhang Youxia en andere functionarissen die hem hebben ingeperkt, waardoor Zhang bereid is hem zware straf te besparen. Dat blijkt uit het hoofdartikel, waarin wordt gesuggereerd dat Xi niet ter verantwoording zal worden geroepen als hij terugtreedt.
Ten tweede is het mogelijk dat Xi’s intenties nog onduidelijk zijn. Toch heeft de partijleiding alvast de banden doorgeknipt — een signaal aan Xi dat hij, zolang hij meewerkt aan een soepele machtsoverdracht tijdens het plenum, verder buiten schot blijft.
Hoe dan ook zien partijoudsten en figuren zoals Zhang dit waarschijnlijk als de minst verstorende optie voor het voortbestaan van de partij.
Het hoofdartikel suggereert bovendien dat er belangrijke personele veranderingen op handen zijn tijdens het vierde plenum. Hoogstwaarschijnlijk zal Xi aftreden als secretaris-generaal van de partij en voorzitter van de CMC, terwijl hij de grotendeels ceremoniële titel van voorzitter van China behoudt totdat het door de partij gecontroleerde parlement, het Nationale Volkscongres, volgend voorjaar bijeenkomt.
Op 17 oktober bevestigde de Amerikaanse president Donald Trump dat hij over een paar weken Xi zou ontmoeten in Zuid-Korea, maar Peking heeft de bijeenkomst nog niet bevestigd. Omdat Xi bij hooggeplaatste ontmoetingen vaak de titel voorzitter gebruikt in plaats van secretaris-generaal van de CCP, suggereert een mogelijke ontmoeting tussen de twee leiders dat Xi waarschijnlijk de titel voorzitter van China behoudt, althans tot na het plenum.
Al met al is er voldoende aanleiding om te speculeren dat de Chinese staatsmedia alvast het script uitstippelen voor wat er zal gebeuren tijdens het vierde plenum.
De in dit artikel geuite meningen zijn die van de auteur en weerspiegelen niet noodzakelijk de standpunten van The Epoch Times.
Gepubliceerd door The Epoch Times (20 oktober 2025): Chinese Military Editorial Distances Xi From Purged Generals Ahead of Key Political Meeting
