Net nadat de conservatieve influencer Charlie Kirk in het openbaar was neergeschoten, onthulden de autoriteiten dat de vermeende schutter kogelhulzen achterliet met daarop boodschappen als “Hé, fascist! Vang!”
De politie-instanties verklaarden vorige maand dat zij ervan uitgaan dat de 22-jarige verdachte alleen handelde toen hij Kirk neerschoot, maar dat zij onderzoeken of er misschien anderen zijn die een rol hebben gespeeld bij het beramen van de moord.
President Donald Trump gaf “radicaal links” de schuld voor het aanzetten tot aanslagen op politieke figuren zoals Kirk.
Twaalf dagen nadat Kirk was vermoord, schreef President Donald Trump op 22 september in een ‘uitvoerend besluit‘ dat de extreemlinkse beweging die gekend is onder de naam Antifa in verband is gebracht met “een campagne van geweld en terrorisme”.
Trump bestempelde Antifa als een “binnenlandse terroristische organisatie” en gaf instanties de opdracht om “alle illegale activiteiten” die verband houden met Antifa uit te roeien en de daders en hun financiers te vervolgen.
In een daaraan gerelateerde memo benadrukte Trump de “zogenaamde ‘antifascistische’ retoriek” die werd aangetroffen op de ongebruikte kogels van de vermeende moordenaar van Kirk.
De uitvoerende maatregelen van Trump en de botsingen tussen Antifa en de immigratie- en douanedienst in grote steden vestigen meer publieke aandacht op een eens obscure beweging die nog steeds moeilijk te definiëren is.
Trump zei dat Antifa jonge mensen heeft gerekruteerd om rellen te veroorzaken, politieagenten aan te vallen en federale agenten te hinderen, terwijl ze ook proberen andere politieke meningen te onderdrukken.
Leden van Antifa stellen al lang dat mensen die zij als fascisten of onderdrukkers beschouwen, geen platform verdienen om hun standpunten te verspreiden en dat geweld gerechtvaardigd is als andere tactieken om hen het zwijgen op te leggen falen. Vermeende fascisten moeten met “alle nodige middelen” worden tegengehouden, zeggen de leiders van de beweging, en deze uitdrukking is synoniem geworden met Antifa.
“Alleen massaal antifascisme, legaal of niet, kan ons redden,” schreef Mark Bray, auteur van “The Anti-Fascist Handbook”, op 4 oktober op het sociale mediaplatform Bluesky.
Het uiteindelijke doel van Antifa is minder zichtbaar maar tegelijk wel bedreigender dan dat, waarschuwen Trump en anderen.
In het decreet van President Trump van 22 september stond: “Antifa is een militaristische, anarchistische organisatie die expliciet oproept tot de omverwerping van de Amerikaanse regering, wetshandhavingsinstanties en ons rechtssysteem.”
Een trio van Democratische congresleden en anderen veroordeelden het bevel van de Republikeinse president als een onuitvoerbare, ongrondwettelijke poging om politieke oppositie strafbaar te stellen. Anderen verzetten zich tegen Trumps beschrijving van Antifa als een groep eerder dan een ideologie.
Mensen die het slachtoffer zijn geworden van Antifa, waaronder enkele journalisten, prijzen Trump voor het nemen van maatregelen tegen een schimmige beweging die voortkwam uit communistische wortels en steeds invloedrijker, beter gecoördineerd en gevaarlijker werd.
Hoe Antifa is ontstaan
Het antifascisme ontstond in de jaren twintig van de vorige eeuw als reactie op de Italiaanse dictator Benito Mussolini. Zijn Nationale Fascistische Partij was vernoemd naar een symbool van strafrechtelijke macht in het oude Rome, de ‘fasces’, een bundel taken met een bijl erin.
Fascisten omarmden ‘extreem militaristisch nationalisme, minachting voor electorale democratie en politiek en cultureel liberalisme’, volgens Britannica.
In 1932 gaf Antifaschistische Aktion (Antifascistische Actie), een door communisten geleide militante groepering die de confrontatie aanging met nazi-stormtroepen in Duitsland, de moderne Antifa-beweging haar bijnaam en symbolen die nog steeds in gebruik zijn, zoals de opgeheven vuistgroet.
De Antifa-beweging bestond al tientallen jaren in Europa, voordat ze zich via de punkrockcultuur verspreidde naar de Verenigde Staten.
In de jaren tachtig kwam een groep genaamd Anti-Racist Action (Antiracistische Actie) in de Verenigde Staten op de voorgrond; later viel deze groep uiteen in kleinere, gedecentraliseerde groeperingen.
Sinds de jaren 2000 zijn Antifa-groeperingen wereldwijd gegroeid, grotendeels dankzij het digitale tijdperk. Versleutelde berichtennetwerken hebben Antifa in staat gesteld om privé te communiceren en detectie te omzeilen.
Hoewel de meest prominente Antifa-groeperingen in de Verenigde Staten aan de westkust zijn gevestigd, ontstonden de eerste groeperingen in het middenwesten, waaronder extreemlinkse skinheads die bekend staan als “Baldies” in Minneapolis.
Wat is Antifa?
Antifa is in veel opzichten moeilijk te omschrijven; journalist Andy Ngo en anderen vertelden The Epoch Times dat dit met opzet zo is.
“Het is de bedoeling dat het lijkt alsof er geen organisatie is, maar ze zijn wel degelijk georganiseerd,” aldus Ngo, auteur van het boek uit 2021 dat een New York Times-bestseller werd, “Unmasked: Inside Antifa’s Radical Plan to Destroy Democracy” (Ontmaskerd: inzicht in het radicale plan van Antifa om de democratie te vernietigen).
Ngo, zoon van Vietnamese immigranten die het communisme ontvluchtten, heeft zich jarenlang verdiept in het ontmaskeren van Antifa in zijn woonplaats Portland, Oregon. Na herhaaldelijke intimidatie, bedreigingen en mishandeling – waarvan één zo ernstig dat hij een levensbedreigende hersenbloeding opliep – verliet Ngo de Verenigde Staten.
Toen onder andere de toenmalige directeur van de FBI, Christopher Wray, Antifa in 2020 “een ideologie” noemde in plaats van een ‘organisatie’, was die omschrijving volgens Ngo weliswaar correct, maar “onvolledig”, omdat het erom gaat hoe mensen zich rond die ideologie organiseren.
“Antifa is een gedecentraliseerde beweging van autonome netwerken, groepen, cellen en individuen die een ideologie van gewelddadig anarchisme en communisme aanhangen,” zei hij, eraan toevoegend dat deze mensen verenigd zijn in hun doel om de Verenigde Staten en al haar instellingen te vernietigen.
Hij zei dat Antifa vaak “geweld omwille van het geweld” pleegt en willekeurig lokale bedrijven vernielt als “een aanval op het kapitalisme”.
Hoewel het Antifa Torch Network een lijst van zeven actieve Amerikaanse afdelingen heeft, bestaat er geen nationale Antifa-groep. En “er is niet noodzakelijkerwijs een specifieke gedeelde ideologie onder degenen die zichzelf antifascisten noemen,” aldus een rapport van september van het Armed Conflict Location and Event Data-project. Deze non-profit onderzoeksgroep, gevestigd in Wisconsin, volgt politiek geweld en protesten wereldwijd.
Antifa trekt socialisten, communisten en anarchisten aan, maar sommige aanhangers van Antifa sluiten zich volgens het rapport misschien bij geen van die geloofssystemen aan.
Antifa-leden zwaaien vaak met zwart-rode vlaggen en verzamelen zich massaal in volledig zwarte kleding, bekend als de “black bloc”, een typische Duitse Antifa-tactiek om individuele leden moeilijker te identificeren. Maar zelfs die visuele aanwijzingen zijn geen betrouwbare manier om te bepalen wie Antifa is en wie niet, aldus het rapport.
Terry Newsome, een activist voor ouderlijke rechten uit de omgeving van Chicago die het doelwit werd van doodsbedreigingen en doxxing door Antifa nadat hij zich in 2020 uitgesproken had over de COVID-19-beperkingen op scholen, vertelde The Epoch Times dat er “talloze ‘Antifa-wannabes’ zijn”, jonge mensen die het cool vinden om zich met Antifa te associëren. Hij is er ook van overtuigd dat er veel “betaalde, fulltime agitatoren” zijn, omdat hij dezelfde mensen bij talrijke protesten ziet opduiken.
Newsome zei dat het absurd zou zijn als Antifa een “organigram” zou hebben waarop te zien is wie de leiders van de groep zijn; illegale organisaties zoals drugskartels stellen geen organigram op en delen ook geen lidmaatschapskaarten uit. Antifa doet dat ook niet.
Het perspectief van een insider
Gabriel Nadales, die zichzelf omschrijft als voormalig Antifa-deelnemer, schreef in zijn boek uit 2020: “Antifa staat voor antifascistisch, maar de naam is misleidend. … Iedereen die het aandurft om kritiek te leveren op de groep of haar tactieken, kan als fascist worden bestempeld.”
In “Behind the Black Mask: My Time as an Antifa Activist” zei Nadales dat veel nieuwsberichten “deze radicale beweging te veel simplificeren”.
Anti-Amerikaanse sentimenten zijn volgens hem de belangrijkste drijfveer van Antifa, en niet zozeer verzet tegen fascisme.
Terwijl hij van 2011 tot 2012 deelnam aan Antifa-acties, zei Nadales, meldden nieuwsmedia ten onrechte dat anarchisten evenementen hadden georganiseerd die in werkelijkheid door Antifa waren geleid.
Rose City Antifa in Portland, Oregon, de oudste nog steeds actieve groep in het land die de naam Antifa gebruikt, werd in 2007 opgericht om “een neonazistisch skinheadfestival te stoppen”, zo staat op hun website.
Om de ideologieën waartegen ze zich verzetten uit te leggen, schreef de groep: “Fascisme is moeilijk te definiëren. … De term wordt ook gebruikt om elk idee te bestempelen dat autoritair, rechts of zelfs gewoonweg onaangenaam is.”
Rose City Antifa somt tal van standpunten op die zij als “fascistisch” beschouwt, variërend van blanke suprematie tot verzet tegen vakbonden; de groep beschouwt een beweging als ‘fascistisch’ als deze “een meerderheid” van de genoemde kenmerken omarmt.
“Militante oppositie tegen fascisme creëert sociale gevolgen die het veel minder aantrekkelijk maken om überhaupt fascist te worden,” stelt de groep.
Rose City Antifa zegt niet samen te werken met de politie of rechtbanken omdat “we niet kunnen rekenen op overheidsinstanties om gerechtigheid, gelijkheid en veiligheid in de gemeenschap te bevorderen”.
Nadales zei dat ook andere linkse activisten geweld gebruiken, maar “Antifa is het ergste voorbeeld van deze gevaarlijke ideologie, die steeds brutaler en gangbaarder wordt in de Amerikaanse samenleving”.
“Veel politici weigeren Antifa te zien als de gewelddadige beweging die ze is, omdat ze Antifa blindelings als een bondgenoot zien, aangezien het zich verzet tegen president Trump,” schreef Nadales. “Bovendien zijn ze bang dat Antifa zich nadien tegen hen zou keren.”
Escalatie tijdens het Trump-tijdperk
Toen Trump werd ingezworen als de 45e president van het land, sloegen honderden demonstranten ramen in, blokkeerden ze het verkeer en raakten ze slaags met de politie in Washington. Sommige van de in het zwart geklede vandalen waren volgens “The Anti-Fascist Handbook” naar verluidt leden van Antifa.
Bray schreef dat hij zich haastte om zijn boek in 2017 te publiceren kort na Trumps aantreden, omdat hij de urgentie voelde om “een heropleving van blank-supremacistisch en fascistisch geweld” en het “tumultueuze klimaat van het Trump-tijdperk” te bestrijden.
De naam Trump wordt minstens 85 keer genoemd in het boek van Bray. Tegen het einde schreef Bray: “Ons doel moet zijn dat over twintig jaar degenen die op Trump hebben gestemd zich te ongemakkelijk voelen om dat in het openbaar te zeggen.”
Bray noemt het boek “een ongegeneerd partijdige oproep tot gewapende strijd”.
Op basis van interviews met 61 huidige en voormalige antifascisten uit 17 landen stelt het boek dat “militant antifascisme een redelijke, historisch onderbouwde reactie is op de fascistische dreiging” die na 1945 bleef bestaan en vóór Trumps eerste presidentschap nog “bedreigender” werd.
Bray hekelde “een alarmerende verschuiving naar rechts” in Europa en de Verenigde Staten na de economische crisis van 2008.
In 2016, toen Trump zich kandidaat stelde voor het presidentschap, begonnen de FBI en het ministerie van Binnenlandse Veiligheid onder president Barack Obama Antifa te monitoren als een binnenlandse terroristische organisatie. Die bezorgdheid ontstond naar aanleiding van geweld tijdens campagnebijeenkomsten van Trump die teruggaan tot ten minste april 2016.
In 2019, nadat Antifa-activisten Ngo en anderen in Portland hadden aangevallen, stelden senatoren Ted Cruz (R-Texas) en Bill Cassidy (R-La.) voor om Antifa aan te merken als binnenlandse terroristische organisatie. Dat voorstel kwam toen niet van de grond.
Antifa treedt op de voorgrond
Het publieke bewustzijn over Antifa nam in de zomer van 2020 een hoge vlucht. Leden van de groep sloten zich aan bij Black Lives Matter om te protesteren tegen de politie en vermeend “systematisch racisme” nadat George Floyd, een zwarte man uit Minneapolis, overleed in politiehechtenis. Relschoppers vernietigden bedrijven, staken gebouwen en voertuigen in brand en vochten met de politie in het hele land.
Antifa maakte gebruik van de “verdedigbare verontwaardiging” die veel mensen voelden over de dood van Floyd en “gebruikte de woede als springplank om hun radicale linkse agenda door te drukken,” schreef Nadales.
De belangrijkste drijfveer was niet om politiehervormingen te eisen en soortgelijke sterfgevallen te voorkomen, maar eerder dat “ het geweld gericht was op het vernietigen van het privé-eigendom van onschuldige Amerikanen, omdat Antifa een hekel heeft aan het kapitalisme en alles waar Amerika voor staat,” aldus Nadales in zijn boek.
“Zoals Bray in zijn boek schreef, blijft Antifa, zelfs nu de tijden veranderd zijn, onverminderd toegewijd aan haar streven om ‘het fascisme met alle mogelijke middelen uit te roeien’ — een toewijding die de beweging nog steeds verbindt met haar vroegste oorsprong.”
Na Trumps recente aanwijzing van Antifa als binnenlandse terreurorganisatie zijn Bray en ten minste één andere prominente Antifa-aanhanger naar Europa gevlucht. Bray zei dat hij en zijn familie zich niet langer veilig voelden in hun huis in de VS.
Een Antifa-organisatie die profiteerde van de opbrengst van Brays boek kondigde aan dat zij vanwege het bevel van Trump de verwerking van donaties had stopgezet. Het International Anti-Fascist Defence Fund nam deze maatregel “om onze donateurs en ontvangers te beschermen”, aldus de website van de organisatie. De groep gaf aan van plan te zijn om haar activiteiten te hervatten “in een land dat momenteel niet door fascisten wordt geregeerd”.
Wat nu?
Trump zei dat zijn regering, onder leiding van minister van Financiën Scott Bessent, op zoek is naar de financiers van Antifa-gerelateerde activiteiten. De president zei dat degenen die Antifa financieel steunen “net zo schuldig zijn als de mensen die anderen met een honkbalknuppel op het hoofd slaan”.
Ngo zei dat sommige subsidies van filantropische groeperingen uiteindelijk bij Antifa terechtkomen. Antifa profiteert op die manier van crowdfunding en donaties uit de hele wereld.
Sommige aspecten van het apparaat van Antifa zijn ondergronds gegaan, zei Ngo, die voorspelde dat Antifa “zal proberen zich gedeisd te houden, afhankelijk zal zijn van de media om hen te dekken, en zal hopen dat er weer een democraat aan de macht komt, die de uitvoerende besluiten ongedaan zal maken … [en] Antifa niet als een binnenlandse terroristische dreiging zal beschouwen”.
Ngo, die op 8 oktober deelnam aan een rondetafelgesprek in het Witte Huis over Antifa, zei dat hij hoopt dat zijn verslaggeving inzichten biedt die onderzoekers zullen helpen.
Hij suggereert ook dat als mensen accepteren dat Antifa tegen fascisme is, ze zich ook moeten afvragen wat de groep dan wel ondersteunt.
“Antifa staat voor geweld, vernieling, moord en de afschaffing van de liberale democratische orde,” aldus Ngo. “Het is in veel opzichten nogal ironisch dat Antifa optreedt als stoottroep voor mensen die beweren dat ze om die instellingen, waarden en concepten geven.”
Ngo stelde voor dat mensen niet alleen naar hem zouden luisteren, maar ook video’s zouden bekijken van het geweld van Antifa, “zodat je kunt zien hoe georganiseerd het is”, zei hij. “Bekijk dat en vraag jezelf dan af: ‘Wat wordt hiermee bereikt?’”
Jan Jekielek en Savannah Hulsey-Pointer hebben bijgedragen aan dit verslag.
Gepubliceerd door The Epoch Times (15 oktober 2025): Antifa’s Communist Roots, Violent Tactics, and Terror Designation
