20 augustus 2026

De nervus vagus activeren: De ontbrekende schakel om de hartfunctie te verbeteren

Door de vagale tonus en hartcoherentie te verbeteren, wordt volgens experts het welzijn bevorderd.

Dit is deel 4 in “De kracht van de nervus vagus activeren”.
De nervus vagus werkt als een snelweg die de vitale organen met de hersenen verbindt. Als je weet hoe je de nervus vagus kunt stimuleren, kan dat verlichting geven bij hardnekkige aandoeningen en tegelijkertijd kalmte en veerkracht bevorderen.

Het kiezen van betere voeding en actief blijven zijn niet de enige manieren om voor je hart te zorgen. Het activeren van de nervus vagus zou wel eens de ontbrekende schakel in je behandelingsplan kunnen zijn.

Door de werking van de nervus vagus te verbeteren “ondersteunen we de natuurlijke veerkracht van het hart en bieden we onszelf een krachtig hulpmiddel tegen de ontstekings- en stress-gerelateerde factoren die hart- en vaatziekten veroorzaken”, vertelt Nasha Winters, natuurgeneeskundig arts, aan The Epoch Times.

De nervus vagus heeft een directe invloed op de gezondheid van het hart, waaronder de hartslag, bloeddruk en ontstekingen – wat de pijlers zijn van een gezond hart. Het stimuleren van de nervus vagus is niet alleen een strategie voor het omgaan met stress, maar is ook van essentieel belang voor de gezondheid en het herstel van het hart.

De hartcoherentie cultiveren en de hoeveelheid magnesium op peil houden, kunnen eenvoudige, effectieve manieren zijn om de hartfunctie en stressbestendigheid te verbeteren.

Tussen hart en hersenen

Het hart en de hersenen communiceren op twee manieren. De nervus vagus speelt een vitale rol in de communicatie tussen de twee organen en helpt de hartfunctie te controleren.

Het hart stuurt via neurale en biochemische signalen feedback naar de hersenen over de actuele toestand, zoals de hartslag en de druk. Deze feedback helpt de hersenen om beslissingen te nemen over stressrespons, emoties en algemene regulatie. Vervolgens beïnvloeden de hersenen de werking van het hart door de hartslag en de bloeddruk aan te passen via de nervus vagus en andere paden.

Omdat de nervus vagus het hart beïnvloedt, wordt stimulatie van de nervus vagus (Vagus Nerve Stimulation, VNS) onderzocht als mogelijke behandeling voor hartproblemen zoals hartstilstand (wanneer het hart stopt met kloppen), hartaanval en beroerte.

Hartslagvariabiliteit

Hartslagvariabiliteit (Heart Rate Variability, HRV) is een niet-invasieve manier om de toestand van het zenuwstelsel te meten en is een essentieel hulpmiddel bij het beoordelen van de activiteit van de nervus vagus en de gezondheid van het hart. Het meet de intervallen tussen hartslagen en geeft aan hoe goed het lichaam kan wisselen tussen rustige en stressvolle toestanden.

“HRV wordt steeds waardevoller bij het nemen van klinische beslissingen en biedt patiënten real-time feedback over hun cardiovasculaire en algehele autonome gezondheid,” aldus Winters.

De autonome gezondheid verwijst naar hoe goed het autonome zenuwstelsel – dat hartslag, spijsvertering en stressrespons omvat – functioneert. De nervus vagus, een belangrijk onderdeel van de parasympathische tak van het autonome zenuwstelsel, helpt bij het reguleren van deze functies.

In de klinische praktijk kan het monitoren van HRV volgens Winters helpen bij het identificeren van patiënten die risico lopen op verschillende hart-gerelateerde problemen, zoals hoge bloeddruk, hartritmestoornissen en zelfs hartaanvallen.

Een hoge HRV duidt over het algemeen op een gezond, flexibel hart met een goede vagale toon (of nervus vagus functie), wat het vermogen van het hart weerspiegelt om flexibel te reageren op stress factoren en om snel terug te keren naar een ontspannen toestand. Dit aanpassingsvermogen is een teken van veerkracht en een sterke cardiovasculaire functie.

Aan de andere kant wordt een lagere HRV vaak geassocieerd met een slechte vagale tonus en een verhoogd cardiovasculair risico, omdat het duidt op een verminderd vermogen om met stress om te gaan en om effectief te herstellen, aldus Winters.

Iedereen kan thuis zijn HRV meten met behulp van draagbare apparaten of mobiele apps om inzicht te krijgen in hoe slaap, beweging en voeding hun stressreacties beïnvloeden. Deze feedback helpt mensen ook om factoren die stress of cardiovasculaire belasting veroorzaken te identificeren, zodat ze aanpassingen kunnen doen.

Als de HRV daalt, is VNS op apparaten één optie om deze te verbeteren. Er bestaan echter ook natuurlijke, meer toegankelijke alternatieven om de nervus vagus voor een betere hartfunctie te stimuleren.

Voldoende magnesium

Magnesium speelt een belangrijke rol in zowel de functie van de nervus vagus als de gezondheid van hart en bloedvaten en heeft een kalmerend, stabiliserend effect dat een gezonde zenuwfunctie ondersteunt. Magnesium helpt ook bij het reguleren van het hartritme, de bloeddruk en spierontspanning.

Wanneer we stress ervaren, put het lichaam het magnesiumgehalte uit, wat de vagale tonus kan verlagen, aldus Winters.

“Voldoende inname van magnesium houdt de nervus vagus ‘klaar’ om stressreacties effectief te beheersen, houdt het zenuwstelsel in balans en werkt als een natuurlijke ontspanner voor alle spieren, inclusief de hartspier,” voegt ze eraan toe.

Magnesium zit in verschillende voedingsmiddelen, waaronder noten, zaden, volle granen en bladgroenten zoals spinazie en boerenkool. Hieronder volgen enkele magnesiumrijke snacks of maaltijden:

  • Spinazie en avocadosalade met zonnebloempitten
  • Een kom van quinoa met geroosterde amandelen en boerenkool
  • Havermout met amandelmelk, chiazaadjes en een handje walnoten
  • Griekse yoghurt met pompoenpitten
  • Salade van kikkererwten, spinazie en avocado met een drupje olijfolie
  • Handjevol amandelen of cashewnoten
  • Boerenkool, hummus en sesamzaad wrap

Hartcoherentie verbeteren

Hartcoherentie is een fysiologische toestand waarin de lichaamssystemen, waaronder het hart, de hersenen, de ademhaling en de hormonen, op elkaar zijn afgestemd.

“Het is een krachtige en gezonde fysieke, emotionele, mentale en spirituele toestand, waarin het hartritme soepel, stabiel en consistent is,” vertelde Priyal Modi, een arts op het gebied van integratieve geneeskunde en een ademhalingsexpert, aan The Epoch Times.

Het ondersteunt ook emotieregulatie, bevordert empathie en versterkt sociale banden, aldus Modi.

HeartMath model

Het HeartMath Coherence Model is een benadering die gebruik maakt van specifieke technieken, zoals hartgerichte ademhaling, om hart en hersenen te synchroniseren en het hartritme in een meer coherente staat te brengen. Het wordt erkend als een op wetenschap gebaseerde, integratieve benadering van de gezondheidszorg die in verbinding staat met de nervus vagus door de HRV te beïnvloeden, de parasympathische activiteit te verbeteren en stress te verminderen.

Een van de technieken uit het model is de HeartMath Quick Coherence Technique. Deze kan altijd en overal worden gedaan en duurt slechts een minuut. Hier lees je hoe je het kunt doen:

  1. Richt je aandacht op je hartstreek en stel je voor dat je adem in en uit stroomt door je borstkas.
  2. Houd een rustig ritme aan, adem vijf seconden in en adem dan vijf seconden uit.
  3. Terwijl je ademt, denk dan aan een gevoel van liefde of waardering voor iemand, iets of een bepaalde plek.
  4. Ga hier een paar minuten mee door.

Bij de zorg voor het hart gaat het uiteindelijk om meer dan alleen het controleren van de cijfers; het gaat volgens Winters om het koesteren van de natuurlijke lichaamssystemen van balans en veerkracht.

“Met elke diepe ademhaling, voedingskeuze of bewuste pauze verbeteren we onze vagale tonus, verbeteren we de HRV en bevorderen we uiteindelijk een veerkrachtig flexibel hart, dat beter is voorbereid op de uitdagingen van het moderne leven”, zegt ze.

Gepubliceerd door The Epoch Times (5 februari 2025): Activating the Vagus Nerve: An Overlooked Approach to Improving Heart Function