Tuesday, 28 Nov 2023
"Rubens en Isabella Brant, in een prieel van kamperfoelie" (cropped), circa 1609-1610, door Peter Paul Rubens. Olieverf op doek; 5,8 bij 4,5 meter. Alte Pinakothek, München. (Publiek domein)

Eerbetoon aan het huwelijk: ‘Rubens en Isabella Brant, in een prieel van kamperfoelie’.

Deze lichte opmerkingen over interessante kunst vertellen hoe barokkunstenaar Peter Paul Rubens zijn huwelijksgeloften viert met een krachtig schilderij.

Peter Paul Rubens (1577-1640), een Vlaamse schilder uit Antwerpen, was diep religieus en zijn kunst weerspiegelde dit. Hij vierde zijn huwelijk met een huwelijksportret van ongeëvenaarde uitmuntendheid: “Rubens en Isabella Brant, in een prieel van kamperfoelie” (circa 1609-1610).

Rubens, die toen 32 was, zit samen met zijn nieuwe vrouw, Isabella Brant, 18, in een prachtig gecomponeerd dubbelportret. Het echtpaar zit onder een prieel van kamperfoelie, alsof ze even uitrusten na een korte wandeling. De poses van de figuren laten de band zien die ontstaat wanneer het huwelijk plaatsvindt, aangezien ze naar elkaar toe leunen en een zachte ovale ruimte vormen.

De kersverse echtgenoot zweeft aandachtig over zijn bruid. Een vinger van zijn linkerhand wijst naar de ring van zijn bruid terwijl zijn hand op zijn zwaard rust, een teken van bescherming. Zijn rechterhand ondersteunt de hare. Hun hoeden buigen sierlijk naar elkaar toe.

De rijke huwelijkskleding van het paar is de laatste mode uit de middenklasse van die tijd, wat vooral te zien is aan Isabella’s kraag, Florentijnse hoed, brokaten lijfje en tafzijde rok. Ze houdt nonchalant een waaier in haar linkerhand, symbool voor vrouwelijke adel en de ondersteunende rol van een vrouw in het huwelijk. Rubens draagt een zwarte hoed met een koude gesp en een glinsterend satijnen wambuis; zijn oranje kousen voegen een vleugje mannelijke eigenzinnigheid toe.

De kunstenaar brengt de warme tinten van Isabella’s donkerrode rok en de oranje kousen van de echtgenoot in evenwicht met het lichtblauw van zijn kraag en Isabella’s kraag, haar manchetten en een diepblauwe deken op een grasheuvel onder haar. Het zachte blauw van de lucht op de achtergrond brengt de opvallende kleuren op de voorgrond in evenwicht.

“Rubens en Isabella Brant, in een prieel van kamperfoelie”, circa 1609-1610, door Peter Paul Rubens. Olieverf op doek; 5,8 bij 4,5 meter. Alte Pinakothek, München. (Publiek domein)

Symbolen van trouw en geluk

Het prachtig gecomponeerde kunstwerk brengt traditionele symbolen die de duurzame band van het huwelijk laten zien. De pose laat zien hoe de figuren op verschillende niveaus verbonden zijn. Isabella’s hand ligt over die van haar nieuwe man, wat doet denken aan de rituele handbinding in de Romeinse huwelijkscontractceremonie genaamd de “dextratum juncio”, wat harmonie, vriendschap en loyaliteit betekent.

De figuren worden omringd door een prieel van kamperfoelie in een tuin van liefde, die als het ware huwelijkstrouw voorstelt. De kamperfoeliebloem en haar vastzittende ranken worden door de Fransen gewaardeerd en hebben in de westerse cultuur een diepe betekenis als symbool van geluk, genegenheid en innige liefde. Kamperfoelie is een plant met zoetgeurende bloemen en verstrengelde ranken die in dit schilderij de verstrengelde levens van het getrouwde stel en de eeuwige trouw belichaamt die voortvloeit uit de huwelijksgeloften.

Een trend in de Nederlandse kunst van die tijd, bekend als “topos liefde baart kunst”, wordt geïllustreerd door de manier waarop Rubens zijn liefde voor zijn vrouw toonde met behulp van zijn artistieke talenten. Volgens de website van de WGA “presenteert Rubens zichzelf samen met zijn jonge vrouw Isabella in de uitrustingen van ridderlijke elegantie en in een staat van geluk als gevolg van een nieuwe liefde”. Isabella stond op haar beurt model voor veel latere schilderijen en toonde zo haar liefde voor haar kunstenaar.

Rubens koos voor een dubbelportret over de hele lengte, waarbij de figuren evenveel ruimte kregen in de compositie als zijn eerbetoon aan de verbintenis tussen een man en een vrouw in het huwelijk.

Het huwelijk vond plaats na Rubens’ terugkeer uit Italië, in de Sint-Michielsabdij in Antwerpen. Het schilderij werd aan Isabella’s vader geschonken.

De uitdrukkingen van Rubens en zijn vrouw op dit charmante schilderij laten zien dat ze zich allebei bewust zijn van het kostbare geschenk dat ze elkaar hebben gegeven en van de plechtigheid van hun huwelijksgeloften. Misschien kunnen huwelijksportretten vandaag de dag de betekenis van deze geloften net zo prachtig weergeven als Rubens in dit prachtige huwelijksdubbelportret.

Gepubliceerd door The Epoch Times (11 november 2023): Honoring Marriage: ‘Rubens and Isabella Brandt, the Honeysuckle Bower’

Hoe u ons kunt helpen om u op de hoogte te blijven houden

Epoch Times is een onafhankelijke nieuwsorganisatie die niet beïnvloed wordt door een regering, bedrijf of politieke partij. Vanaf de oprichting is Epoch Times geconfronteerd met pogingen om de waarheid te onderdrukken – vooral door de Chinese Communistische Partij. Maar we zullen niet buigen. De Nederlandstalige editie van Epoch Times biedt op dit moment geen betalende abonnementen aan en aanvaardt op dit moment geen donaties. U kan echter wel bijdragen aan de verdere groei van onze publicatie door onze artikelen te liken en te her-posten op sociale media en door uw familie, vrienden en collega’s over Epoch Times te vertellen. Deze dingen zijn echt waardevol voor ons.