De commissaris voor Industrie van de Europese Unie waarschuwde bedrijven op 22 mei sneller werk te maken van het verminderen van hun afhankelijkheid van door China gedomineerde toeleveringsketens. Dat zei hij na een bijeenkomst van de EU-handelsministers in Brussel, waar economische veiligheid, verstoringen van wereldwijde bevoorradingsketens en diversificatie centraal stonden.
Stéphane Séjourné, uitvoerend vicevoorzitter van de Europese Commissie voor welvaart en industriële strategie, zei dat bedrijven niet afhankelijk mogen zijn van één land voor alle kritieke grondstoffen en onderdelen. Tijdens de bijeenkomst van de Raad Buitenlandse Zaken kwamen EU-handelsministers en hoge vertegenwoordigers van de lidstaten samen.
“Te weinig bedrijven in Europa nemen de geopolitieke risico’s van toeleveringsketens mee in hun denken”, zei Séjourné tijdens een persconferentie van de Raad. Volgens hem moeten bedrijven hun bedrijfsplannen aanpassen zodat bijvoorbeeld niet alle grondstoffen voor een bepaald product uit één land afkomstig zijn.
De Raad van de EU verklaarde dat ministers spraken over economische veiligheid, mondiale toeleveringsketens, energiemarkten en de noodzaak om de diversificatie van bevoorradingsbronnen en transportroutes te versnellen, zonder daarbij nieuwe langdurige afhankelijkheden te creëren. Ministers benadrukten ook dat uitbreiding van het handelsnetwerk van de EU cruciaal is om de veerkracht van toeleveringsketens te versterken, het concurrentievermogen te vergroten en economische diversificatie te bevorderen.
Séjourné zei tijdens de persconferentie dat de Commissie bedrijven voorlopig nog “richtlijnen verstrekt” en dat verdere stappen zullen afhangen van de vraag of ondernemingen voldoende diversifiëren.
“Dat is vandaag niet het geval”, zei hij.
Ministers pleiten voor open handel en minder afhankelijkheid
De oproep tot diversificatie kwam niet alleen van Séjourné.
Michael Damianos, de Cypriotische minister van Energie, Handel en Industrie, zei volgens de samenvatting van de Raad dat handel de veerkracht en strategische autonomie van de EU kan versterken door het blok te helpen “diversifiëren en risico’s te beperken”. Cyprus bekleedt momenteel het roulerende voorzitterschap van de Raad van de EU.
De Letse parlementair staatssecretaris Artjoms Ursulskis zei dat economische veiligheid en open handel geen tegengestelde doelstellingen zijn.
“De EU moet tegelijkertijd de veerkracht van haar toeleveringsketens versterken en actief de samenwerking uitbreiden met gelijkgezinde en betrouwbare partners”, zei hij volgens het Letse ministerie van Buitenlandse Zaken.
De Ierse minister van Buitenlandse Zaken Helen McEntee zei voorafgaand aan de bijeenkomst dat ministers zouden bespreken hoe de EU haar economische weerbaarheid kan versterken en strategische risico’s die samenhangen met regionale instabiliteit kan verminderen. Ze zei ook dat de vrijhandelsakkoorden van de EU “essentieel” zijn voor het diversifiëren van kritieke toeleveringsketens en het openen van exportmarkten voor Europese bedrijven.
Maria Tripodi, staatssecretaris op het Italiaanse ministerie van Buitenlandse Zaken, zei tijdens de bijeenkomst dat de instabiliteit rond de Straat van Hormuz het “geo-economische klimaat” van de EU heeft verslechterd en structurele kwetsbaarheden heeft blootgelegd. Volgens Tripodi moet de EU haar economische partnerschappen en toeleveringsketens diversifiëren, terwijl ze handelsgesprekken voortzet met partners zoals de Verenigde Arabische Emiraten, de Filipijnen, Thailand en Maleisië.
Extra druk door controles op zeldzame aardmetalen
De waarschuwing van de EU volgt op twee rondes van Chinese exportbeperkingen op zeldzame aardmetalen, die de bezorgdheid over kwetsbare toeleveringsketens verder hebben aangewakkerd.
Het Chinese ministerie van Handel en de Algemene Douaneadministratie kondigden op 4 april 2025 beperkingen aan op verschillende middelzware en zware zeldzame aardmetalen en aanverwante producten. Volgens de bekendmaking moesten de maatregelen de nationale veiligheid en belangen beschermen en bijdragen aan verplichtingen rond non-proliferatie. Exporteurs werden verplicht vergunningen aan te vragen voor goederen die verband houden met onder meer samarium, gadolinium, terbium, dysprosium, lutetium, scandium en yttrium.
Peking breidde de controles op 9 oktober 2025 verder uit. Het Chinese ministerie van Handel en de douaneautoriteiten kondigden bijkomende beperkingen aan voor producten die verband houden met holmium, erbium, thulium, europium en ytterbium. Die maatregelen zouden vanaf 8 november 2025 van kracht gaan.
Een afzonderlijke mededeling van het Chinese ministerie van Handel, die dezelfde dag werd gepubliceerd, legde ook beperkingen op aan bepaalde buitenlandse producten met zeldzame aardmetalen. Volgens die richtlijn moeten buitenlandse ondernemingen in sommige gevallen een Chinese exportvergunning voor dual-usegoederen verkrijgen wanneer zij buiten China producten exporteren die Chinese zeldzame aardmetalen bevatten. Er zijn ook exportvergunningen nodig voor producten die zijn vervaardigd met Chinese technologie voor mijnbouw, smelting, scheiding, metaalverwerking, magneetproductie of recyclage van zeldzame aardmetalen.
Het Europees Parlement verklaarde in november 2025 dat China in april en oktober 2025 twee golven van exportbeperkingen had ingevoerd, waarna de tweede reeks maatregelen werd opgeschort tot november 2026. Volgens de toelichting hebben de beperkingen een aanzienlijke impact op de EU, omdat zeldzame aardmetalen cruciale grondstoffen zijn voor de digitale sector, hernieuwbare energie en defensie.
Op 20 mei liet het Chinese ministerie van Handel weten dat Chinese en Amerikaanse handelsteams overleg hadden gevoerd over exportbeperkingen en “gezamenlijk zullen onderzoeken” hoe de zorgen van beide partijen kunnen worden aangepakt. Volgens het ministerie beoordeelt China vergunningsaanvragen voor civiel gebruik dat aan de regels voldoet in overeenstemming met de geldende wet- en regelgeving.
EU-beleid al in gang gezet
De Europese wet inzake kritieke grondstoffen — de Critical Raw Materials Act — legt doelstellingen vast voor 2030. Minstens 10 procent van het jaarlijkse verbruik van strategische grondstoffen moet binnen de EU worden gewonnen, 40 procent moet binnen de EU worden verwerkt en 25 procent moet binnen de EU worden gerecycleerd. De wet bepaalt ook dat niet meer dan 65 procent van het jaarlijkse EU-verbruik van een strategische grondstof afkomstig mag zijn uit één enkel derde land.
In december 2025 keurde de Europese Commissie het ResourceEU-actieplan goed om strategische afhankelijkheden van kritieke grondstoffen te verminderen. Volgens de Commissie moet het plan diversificatie, recyclage, strategische voorraden, gezamenlijke aankopen en investeringen ondersteunen, met een onmiddellijke focus op permanente magneten van zeldzame aardmetalen, batterijgrondstoffen en materialen voor defensie. Het plan zou in twaalf maanden tijd bijna 3 miljard euro mobiliseren.
Ook het handelsonevenwicht met China verhoogt de druk in Brussel. Volgens Eurostat exporteerde de EU in 2025 voor 199,6 miljard euro aan goederen naar China en importeerde zij voor 559,4 miljard euro, goed voor een handelstekort van 359,8 miljard euro. De EU-export naar China daalde in 2025 met 6,5 procent tegenover 2024, terwijl de import met 6,4 procent steeg.
Coördinatie met Washington
De EU heeft ook de samenwerking met de Verenigde Staten rond de bevoorrading van kritieke mineralen versterkt.
Op 23 april ondertekenden de EU en de Verenigde Staten in Washington een memorandum van overeenstemming voor een strategisch partnerschap rond kritieke mineralen. Volgens de Europese Commissie omvat de overeenkomst een gezamenlijk EU-VS-actieplan voor ontginning, verwerking, recyclage, investeringen en de veiligheid van toeleveringsketens.
Tijdens de persconferentie van de Raad zei Séjourné dat Europa “volop gebruik moet maken” van handelspartnerschappen en vrijhandelsakkoorden, samenwerken met lidstaten en Europese bedrijven, en nieuwe strategische afhankelijkheden moet vermijden. Hij benadrukte ook dat de EU de binnenlandse productie en activiteiten met hoge toegevoegde waarde in Europa moet versterken, onder meer via initiatieven zoals de Industrial Accelerator Act.
Gepubliceerd door The Epoch Times (23 mei 2026): EU Urges Companies to Cut Reliance on China-Dominated Supply Chains
