De Europese Unie heeft een voorlopig akkoord bereikt over nieuwe regels die lidstaten toestaan illegale migranten naar “terugkeerhubs” buiten het blok te sturen, nu Brussel de uitzettingen wil versnellen.
In een verklaring van 1 juni liet de Raad van de EU weten dat de nieuwe regels verplichtingen opleggen aan onderdanen van derde landen die geen recht hebben om in lidstaten te verblijven. Zij moeten meewerken met de autoriteiten.
Daarnaast zijn instrumenten ingevoerd om de samenwerking tussen lidstaten te versterken met het oog op de oprichting van terugkeerhubs in landen buiten de EU.
“De nieuwe verordening zal het terugkeerproces versnellen en het aantal terugkeerders vergroten van personen die geen wettelijk recht hebben om in de EU te verblijven”, verklaarde Nicholas Ioannides, viceminister voor Migratie en Internationale Bescherming van de Republiek Cyprus, afgelopen dinsdag.
De nieuwe verordening introduceert een Europees Terugkeerbevel, een formulier dat lidstaten moeten invullen en waarin de belangrijkste elementen van het terugkeerbesluit worden opgenomen.
In een bericht op X van 2 juni stelde Tomas Tobé, vicevoorzitter van de Fractie van de Europese Volkspartij (EVP), dat “meer dan 70 procent van de mensen van wie de asielaanvraag is afgewezen, niet terugkeert”.
Europarlementariër François-Xavier Bellamy van de EVP, onderhandelaar voor het akkoord, schreef dinsdag op X dat vier op de vijf niet-EU-onderdanen die van een lidstaat een formeel terugkeerbesluit hebben ontvangen, niet vertrekken.
“Dat is geen functionerend systeem”, aldus Bellamy.
EU-cijfers tonen aan dat terugkeerbevelen vaak niet worden uitgevoerd.
In het vierde kwartaal van 2025 kregen 117.545 onderdanen van derde landen het bevel een EU-land te verlaten, terwijl 33.860 personen daadwerkelijk naar derde landen werden teruggestuurd.
In 2024 stelde voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie voor om akkoorden te sluiten met niet-EU-landen waar illegale migranten vandaan komen of waar zij doorheen reizen, om migranten in die landen tegen te houden. Dat maakt deel uit van het EU-pact inzake migratie en asiel.
Zij stelde ook voor om personen die geen recht hebben om in de EU te verblijven naar “terugkeerhubs” in niet-EU-landen te sturen, zoals Egypte, Marokko, Algerije, Mauritanië, Senegal en Mali.
Volgens gegevens van Frontex, het Europees Grens- en Kustwachtagentschap, komen illegale migranten de EU voornamelijk binnen via overtochten over de Middellandse Zee vanuit Noord-Afrika en via landroutes door Polen en de Balkan.
Volgens schattingen van de VN-Vluchtelingenorganisatie kwamen in 2015 meer dan 1 miljoen migranten Europa binnen, te midden van de oorlogen in Syrië en Irak.
Migranten uit zeven landen maken momenteel weinig kans op asiel in Europa, aldus de Europese Commissie op 16 april. Het dagelijks bestuur van de Europese Unie stelde dat Bangladesh, Colombia, Marokko, Tunesië, Egypte, India en Kosovo moeten worden aangemerkt als “veilige derde landen”.
Nederland en Oeganda maakten in september vorig jaar afspraken over de terugkeer van migranten via Oeganda.
Volgens de Nederlandse regering gaat het om “een kleinschalige proef met een overgangscentrum voor een beperkt aantal buitenlanders die Nederland moeten verlaten”, waaronder afgewezen asielzoekers.
In het Nederlandse coalitieakkoord voor 2026 staat echter dat de samenwerking met Oeganda op dit terrein wordt opgeschort na de recente verkiezingen in het land.
In een bericht op X van 2 juni stelde Charlie Weimers, Zweeds Europarlementariër van de Zweedse Democraten en vicevoorzitter van de Fractie van Europese Conservatieven en Hervormers, dat het nieuwe akkoord aangeeft dat “het tijdperk van de uitzettingen is begonnen”.
“We hebben nu langere detentie, echte inreisverboden en terugkeerhubs in derde landen”, schreef hij. “Als je illegaal Europa probeert binnen te komen, zal Europa nooit je thuis worden.”
Volgens Weimers heeft de linkse meerderheid in het Europees Parlement zes jaar lang “elke serieuze poging om het Europese terugkeersysteem te moderniseren geblokkeerd”.
Hun focus lag volgens hem “op het beschermen van illegale migranten via procedurele vertragingen en het beperken van handhaving”.
Weimers zei dat hij heeft onderhandeld over strengere detentieregels met langere detentieperiodes en strengere regimes voor personen die niet meewerken. Ook zouden de onderzoeksbevoegdheden zijn uitgebreid om illegaal verblijvende onderdanen van derde landen beter te identificeren en hun terugkeer en overname te vergemakkelijken.
Volgens hem breidt het akkoord bovendien de definitie van veiligheidsdreigingen uit tot recidivisten die lichte overtredingen begaan, waardoor langere detentie, strengere detentieregels en langere of onbepaalde inreisverboden mogelijk worden.
Daarnaast stelde hij dat de duur van inreisverboden aanzienlijk wordt verlengd — tot tien jaar als algemene regel en tot twintig jaar in onderbouwde gevallen. Voor personen die als veiligheidsrisico worden beschouwd, kunnen zelfs onbeperkte inreisverboden worden opgelegd.
Het voorlopige akkoord moet nu nog worden goedgekeurd door de Raad en het Europees Parlement.
De Fractie van de Progressieve Alliantie van Socialisten en Democraten in het Europees Parlement noemde de overeenkomst “omstreden”.
In een bericht op X van 2 juni stelde de fractie dat het akkoord “fundamentele rechten met voeten treedt en het migratiebeleid achteruit doet gaan”.
Volgens de fractie maakt het proces de weg vrij voor “juridisch twijfelachtige terugkeerhubs”, “uitzettingsacties naar het voorbeeld van ICE (Immigration and Customs Enforcement)” en een vermindering van stimulansen voor vrijwillige terugkeer.
Guy Birchall heeft bijgedragen aan dit verslag.
Gepubliceerd door The Epoch Times (2 juni 2026): EU Agrees to Plan to Send Illegal Immigrants to Return Hubs Outside Bloc
