De ministers van Binnenlandse Zaken van de Europese Unie spraken dinsdag hun steun uit voor Spanje na de dodelijke toestroom van illegale immigranten in Ceuta. Tegelijkertijd riepen ze op tot strengere grenzen, snellere terugkeer en meer inspanningen om mensensmokkelnetwerken tegen te gaan.
Tijdens een informele videoconferentie brachten Spaanse functionarissen, de Europese Commissie en de Europese Dienst voor Extern Optreden de ministers op de hoogte van de situatie in Ceuta. De Spaanse exclave in Noord-Afrika maakt deel uit van de enige landgrens van de EU met het Afrikaanse continent.
De bijeenkomst werd gehouden na een ongekende toestroom die op 30 juli begon. Naar schatting kwamen 50.000 tot 60.000 mensen over land en zee vanuit Marokko Ceuta binnen. Velen zwommen rond een grensdam nadat op sociale media was beweerd dat Spanje zijn grens had geopend.
Volgens cijfers van de Spaanse en Marokkaanse autoriteiten kwamen aan beide kanten van de grens meer dan 80 mensen om het leven. Sommigen verdronken toen ze naar Ceuta probeerden te zwemmen. Anderen werden verpletterd of vertrapt tijdens chaotische pogingen om over een grensdam en het grenshek te klimmen.
De EU-lidstaten en landen die deel uitmaken van het Schengengebied voor paspoortvrij reizen, prezen de reactie van Spanje en betuigden hun medeleven met de mensen die tijdens de oversteek om het leven kwamen.
“De EU is verenigd en staat klaar om Spanje te steunen en onze buitengrenzen te beschermen tegen illegale migratie”, zei Jim O’Callaghan, de Ierse minister van Justitie, Binnenlandse Zaken en Migratie, in een verklaring.
“We prijzen Spanje voor zijn snelle reactie op de situatie in Ceuta en betuigen ons diepste medeleven met de nabestaanden van de slachtoffers.”
De ministers waren het erover eens dat de EU de strijd tegen mensensmokkelnetwerken moet voortzetten. Ze vinden ook dat er meer illegale immigranten moeten teruggestuurd worden, dat de buitengrenzen versterkt moeten worden en dat de samenwerking met landen van herkomst en doorreis moet verdiept worden.
Meeste migranten teruggestuurd
De Spaanse autoriteiten en de Europese Commissie zeiden tijdens de videoconferentie van dinsdag dat de “overgrote meerderheid” van de mensen die illegaal Ceuta waren binnengekomen, zijn teruggestuurd naar Marokko.
Ze zeiden ook dat niemand was doorgereisd naar het Spaanse vasteland of andere EU-lidstaten.
Spaanse functionarissen hadden eerder gemeld dat meer dan 48.000 migranten binnen de eerste 48 uur waren teruggekeerd. Ze waren uitgezet of vrijwillig vertrokken, onder meer vanwege tekorten aan voedsel, water en onderdak.
Hoewel tijdens de conferentie van dinsdag geen nieuwe bindende maatregelen werden aangekondigd, riepen de ministers op tot betere systemen voor vroegtijdige waarschuwing. Daarbij moet meer gebruik worden gemaakt van inlichtingen over migratiebewegingen voordat die de EU-grenzen bereiken. Ook moeten sociale media beter worden gemonitord.
Onlinegeruchten wakkerden toestroom aan
Spanje en Marokko hebben desinformatie en mensensmokkelnetwerken ervan beschuldigd de toestroom te hebben aangewakkerd.
Verschillende jonge migranten die in Ceuta met The Epoch Times spraken, zeiden dat video’s op sociale media hen ervan overtuigden om te komen. Berichten op Instagram suggereerden dat de Spaanse grens was geopend. Op TikTok lieten video’s potentiële migranten zien waar ze konden zwemmen. Facebookgebruikers deelden informatie over patrouilles van de Spaanse kustwacht, opblaasboten en duikpakken.
“Ik zag online dat de grens open was en besloot te gaan”, zei de 17-jarige Omar Danbor uit de naburige Marokkaanse stad Fnideq terwijl hij langs de kust naar huis liep.
Anderen zeiden dat ze dachten dat recente wijzigingen in de Spaanse wet hen toestonden in het land te blijven.
Het Spaanse Hooggerechtshof oordeelde onlangs dat migranten die tijdens hun zwemtocht naar Ceuta of Melilla werden onderschept, niet konden worden teruggestuurd zonder toegang te krijgen tot de reguliere immigratieprocedures. Spaanse functionarissen zeiden dat mensensmokkelaars en sociale media-accounts de uitspraak verdraaid hadden. Daardoor ontstond de indruk dat zwemmers niet konden worden uitgezet.
Sommige migranten hadden een Spaans overheidsprogramma voor een legale verblijfsstatus van bepaalde illegale immigranten verkeerd begrepen. Het programma geldt alleen voor mensen die kunnen aantonen dat ze vóór 1 januari in Spanje woonden en daar ten minste vijf maanden onafgebroken waren gebleven.
De EU-ministers zeiden tijdens de conferentie van dinsdag dat de overheidscommunicatie tijdens migratiecrises beter moet worden gecoördineerd en consistenter moet zijn. Dat is vooral nodig om buitenlandse actoren die desinformatie verspreiden tegen te gaan.
“De buitengrenzen van de EU zijn onze gezamenlijke verantwoordelijkheid en migratie vereist een eensgezinde Europese aanpak”, zei O’Callaghan. Hij voegde eraan toe dat de bijeenkomst de lidstaten de gelegenheid bood om de instrumenten waarover ze al beschikken te beoordelen en vast te stellen waar verdere samenwerking nodig is.
Los daarvan ondertekenden leiders van 22 EU-landen een brief waarin ze opriepen tot betere bescherming van de buitengrenzen van de EU. Italië voerde tijdelijk opnieuw grenscontroles met Spanje in.
De gebeurtenissen in Ceuta trokken ook internationaal de aandacht. De Amerikaanse president Donald Trump omschreef de toestroom van illegale immigranten als een “invasie van een land”.
“Ik heb de ramp zien gebeuren”, zei Trump tijdens een kabinetsvergadering op 31 juli in Washington. Volgens hem was het incident het gevolg van “zwakke wetgeving” en “slecht bestuur”.
Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken verhoogde op 1 augustus het reisadvies voor Ceuta naar niveau 3. Amerikanen wordt daarin geadviseerd hun reis te heroverwegen vanwege de “massale en ongecontroleerde toestroom van migranten” en de daaruit voortvloeiende veiligheidsrisico’s.
Etienne Fauchaire en The Associated Press hebben bijgedragen aan dit verslag.
Gepubliceerd door The Epoch Times (4 augustus 2026): EU Calls for Stronger Borders After Deadly Migrant Surge in Spain
