Leden van het Europees Parlement hebben donderdag ingestemd met een EU-wet. Deze wet staat technologiebedrijven toe om niet-versleutelde privéberichten en e-mails te scannen op materiaal dat verband houdt met seksueel misbruik van kinderen.
De stemming van 9 juli ging over een wet die bekendstaat als “Chat Control 1.0”, een tijdelijke uitzondering op de Europese privacyregels die normaal de vertrouwelijkheid van privéberichten en e-mails beschermen.
De wetgeving staat aanbieders van berichtendiensten en webmail toe om privéberichten, e-mails en chats te scannen op materiaal dat seksueel misbruik van kinderen toont (CSAM).
Een motie om het standpunt van de Raad van de Europese Unie te verwerpen kreeg 314 stemmen voor en 276 tegen, met 17 onthoudingen, weliswaar meer voor- dan tegenstemmen. De vereiste absolute meerderheid van de Europarlementariërs werd echter niet gehaald. Daardoor werd de tweede lezing afgesloten en gaat het gewijzigde standpunt van het Parlement nu naar de Raad.
Voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen — een vooraanstaand lid van de Europese Volkspartij (EVP), de grootste fractie in het Europees Parlement — zette zich actief in voor de maatregel.
EVP-vicevoorzitter Tomas Tobé schreef op 9 juli op X dat zijn partij “hard heeft gevochten om kinderen te beschermen tegen online seksueel misbruik en daar nooit mee zal stoppen”.
“Het Europees Parlement heeft de tweede lezing aangenomen en we moeten deze juridische leemte dichten. Het is nu aan de Raad om de wet af te ronden. De EVP roept de Raad op dit te doen — voor onze kinderen, voor Europa”, aldus Tobé.
De maatregel wordt ook gesteund door grote technologiebedrijven. In een gezamenlijke verklaring van maart riepen Google, LinkedIn, Microsoft, Snapchat, TikTok en Meta de EU-wetgevers op om “snel overeenstemming te bereiken over een oplossing voor vrijwillige detectie van CSAM binnen interpersoonlijke communicatiediensten.”
Volgens de verklaring wordt daarbij gebruikgemaakt van zogenoemde hash matching, een techniek die met behulp van “onomkeerbare digitale vingerafdrukken” illegaal materiaal kan identificeren.
“Chat Control 1.0” is voorlopig vrijwillig en niet verplicht.
De maatregel staat los van het bredere voorstel “Chat Control 2.0”, dat een permanent Europees kader zou creëren voor de opsporing van CSAM. Dat voorstel heeft aanzienlijk meer kritiek gekregen van organisaties die zich inzetten voor privacy en de vrijheid van meningsuiting.
Zorgen over surveillance
Critici waarschuwen dat de nieuwe wet de grootschalige controle van digitale communicatie in Europa dreigt te normaliseren. Actiegroep FightChatControl stelt dat hierdoor “elke foto, elk bericht en elk bestand dat u verstuurt automatisch kan worden gescand — zonder uw toestemming of enige verdenking.”
“Dit gaat niet over het opsporen van criminelen. Het is massasurveillance die wordt opgelegd aan alle 450 miljoen burgers van de Europese Unie”, aldus de organisatie.
Naar aanleiding van de recente stemming stelde de groep dat het “zonder gerechtelijk bevel massaal scannen van privéberichten” in elk geval tot 2028 zal doorgaan.
Burgerrechtenactivist en voormalig Europarlementariër, Patrick Breyer, verklaarde op 9 juli dat hij de aanpak van massasurveillance “principieel afwijst”.
“Kinderen proberen te beschermen met massasurveillance zonder enige verdenking is alsof je verwoed de vloer dweilt terwijl de kraan nog openstaat”, zei hij. “Algemene chatcontrole is net zo onaanvaardbaar als het willekeurig openen van ieders fysieke post.”
“We hebben meer kinderbescherming nodig, niet minder — maar wel effectieve bescherming en niet de illusie van veiligheid”, zei hij.
Breyer en andere critici stellen dat het voorstel via een spoedprocedure is doorgedrukt. Dit is een mechanisme dat volgens hen bedoeld is voor nieuwe wetsvoorstellen en niet voor voorstellen die het Parlement eerder al heeft verworpen.
Volgens hem laat de stemming zien dat de maatregel vooruitgaat ondanks de tegenstand van de meerderheid van de Europarlementariërs die hun stem uitbrachten.
“Het feit dat Chat Control wordt doorgedrukt tegen de wil van de meerderheid van de stemmende Europarlementariërs is een farce en schaadt de democratie. Onze kinderen zijn de echte verliezers van dit ondemocratische proces”, aldus Breyer.
“De invoering van een echte, permanente wet ter bescherming van kinderen komt hierdoor ernstig in gevaar. De Raad zal nooit instemmen met een broodnodige koerswijziging zolang men kan vasthouden aan de oude aanpak van willekeurige scans zonder verdenking, afhankelijk van de wensen van de technologie-industrie.”
De Spaanse conservatieve partij Vox liet weten tegen de maatregel te hebben gestemd. Ze diende echter wel een amendement in dat volgens de partij privégesprekken met end-to-endversleuteling, zoals via WhatsApp, Signal en iMessage, uitzondert van de scanverplichting.
“Dankzij de goedkeuring van ons amendement om — althans voorlopig — de versleuteling van persoonlijke gesprekken te beschermen, zal de wet niet onmiddellijk in werking treden en moet zij eerst nog door de Raad worden goedgekeurd”, schreef de delegatie van Vox in het Europees Parlement op 9 juli op X.
“Maar er valt niets te vieren; er is een aanval gepleegd op onze vrijheden.”
De Linkse Fractie in het Europees Parlement stelde op 7 juli dat het Parlement “het voorstel al twee keer had verworpen, maar dat [voorzitter van het Europees Parlement] Roberta Metsola besloot het alsnog via een spoedprocedure door te drukken.”
“Dit is geen democratie. Als een stemming haar of haar politieke fractie niet bevalt, kan zij niet simpelweg blijven stemmen totdat het voorstel wordt aangenomen”, aldus de fractie.
In een per e-mail verstuurde verklaring aan The Epoch Times zei een woordvoerder van Metsola: “Dit onderwerp is tijdens de vergadering van de Conferentie van Voorzitters, ter voorbereiding op de Europese Raad, door de fracties zelf naar voren gebracht en verzocht.”
Gepubliceerd door The Epoch Times (9 juli 2026): EU Lawmakers Advance Mass Private-Message Scanning Measure
