20 augustus 2026

Het stimuleren van de nervus vagus kan de cognitieve achteruitgang vertragen

Het stimuleren van de nervus vagus door te neuriën of te aarden kan sommige factoren die voorafgaan aan cognitieve achteruitgang tegengaan.

Dit is deel 6 in “De kracht van de nervus vagus activeren”.
De nervus vagus werkt als een snelweg die de vitale organen met de hersenen verbindt. Als je weet hoe je de nervus vagus kunt stimuleren, kan dat verlichting geven bij hardnekkige aandoeningen en tegelijkertijd kalmte en veerkracht bevorderen.

Cognitieve achteruitgang gebeurt niet van de ene dag op de andere. Mensen kunnen tien jaar of langer leven met de ziekte van Alzheimer voordat de dementie ernstig wordt. Daarom is de belangstelling voor een vroegere diagnose en interventies gegroeid. Een van de aandachtspunten is de nervus vagus.

“De nervus vagus is een belangrijke weg om deze achteruitgang te vertragen of zelfs om te keren,” vertelde natuurgeneeskundig arts Nasha Winters aan The Epoch Times.

Beschermt de hersenen

Bij neurodegeneratieve aandoeningen, zoals de ziekte van Alzheimer, versnellen ontstekingen de beschadiging van neuronen (hersencellen).

De nervus vagus zorgt voor een gezonde bloedtoevoer en zuurstof naar de hersenen. Hij ondersteunt ook de communicatie tussen darmen en hersenen. Als hij goed werkt, bevordert de nervus vagus een ontstekingsremmende bescherming voor de hersenen die neurodegeneratieve aandoeningen zou kunnen vertragen of voorkomen, aldus Winters.

De nervus vagus is ook direct betrokken bij dorsale vagale uitschakeling.

Dorsale vagale uitschakeling wordt ook wel een “bevriesreactie” genoemd. Het is een overlevingsmechanisme dat wordt geactiveerd door extreme stress of bedreigingen. Hoewel het op de korte termijn beschermend is, kan activering op de lange termijn de hersenfunctie verstoren en bijdragen aan cognitieve problemen.

“Waarschijnlijk kennen veel mensen het idee van bevriezen als reactie op een crisis, maar minder bekend is de langdurige ontkoppeling en terugtrekking die hierop kunnen volgen,” vertelde Megan Neff, een psycholoog met een doctoraat in de klinische psychologie, aan The Epoch Times.

De dorsale vagale uitschakeling vertraagt zowel het lichaam als de geest aanzienlijk en kan op verschillende manieren tot uiting komen, waaronder lichamelijke onbeweeglijkheid, mentale mist, moeite om helder te denken en geheugenverlies, aldus Neff.

De nervus vagus brengt het lichaam weer tot rust na stress.

“Het versterken en in balans brengen van het autonome zenuwstelsel en de nervus vagus kan de gezondheid van de hersenen beschermen,” aldus Neff.

Verbetert het zenuwstelsel

Het zenuwstelsel kan worden gereguleerd en weer in balans worden gebracht. Dit kan worden bereikt via invasieve methoden, zoals een geïmplanteerd apparaat dat gericht is op de nervus vagus in de nek, of niet-invasieve methoden, zoals apparaten die de zenuw via het oor stimuleren. Natuurlijke technieken zoals neuriën, zingen en aarden kunnen de nervus vagus ook activeren.

Apparaten voor nervus vagus stimulatie (NVS) blijken de cognitie te verbeteren, vooral in het vroege stadium bij de ziekte van Alzheimer, terwijl invasieve NVS het geheugen en het leren tot twee jaar lang heeft verbeterd. Het wordt gezien als een veelbelovende behandeling voor Alzheimer, omdat het de opbouw van schadelijke bèta-amyloïde plaques (eiwitten die een kenmerk zijn van Alzheimer) beperkt en ontstekingen in de hersenen vermindert. Het stimuleert ook het vrijkomen van chemische stoffen in de hersenen die een betere communicatie tussen neuronen ondersteunen (synaptische plasticiteit genoemd).

Functionele MRI, een beeldvormingstechniek voor de hersenen, volgt hoe verschillende hersengebieden reageren op NVS en heeft aangetoond dat zowel invasieve als niet-invasieve stimulatie de bloedstroom kan verhogen in belangrijke hersengebieden, zoals de hersenstam, de thalamus, de hypothalamus, de amygdala en de hippocampus.

De bloedstroom naar belangrijke hersengebieden is belangrijk omdat het zuurstof en voedingsstoffen levert aan de hersenen, wat nodig is voor een gezonde hersenfunctie.

“Patiënten in de vroege stadia van cognitieve achteruitgang die behandeld worden met NVS melden vaak een verbeterd geheugen, helderheid van denken en emotionele stabiliteit,” aldus Winters.

In meer gevorderde gevallen, hoewel volledige omkering van cognitieve achteruitgang misschien niet haalbaar is, kan NVS helpen bij het beheersen van de symptomen van de ziekte van Alzheimer, zoals angst, depressie en agitatie, waardoor de algehele kwaliteit van leven voor zowel patiënten als zorgverleners verbetert, aldus Winters.

Het creëren van een veilige en ondersteunende omgeving is essentieel voor iedereen die een dorsale vagale uitschakeling ervaart. Dit betekent het bieden van zowel fysieke als emotionele veiligheid, om de persoon te helpen om opnieuw een gevoel van stabiliteit te krijgen, aldus Neff.

Neuriën, chanten en zingen

Neff zegt dat elke techniek die de nervus vagus stimuleert kan helpen om de cognitieve gezondheid te verbeteren door de activiteit van de nervus vagus te verbeteren en de dorsale vagale uitschakeling aan te pakken. Meer toegankelijke en natuurlijke opties dan NVS met apparaten zijn onder andere chanten, neuriën en zingen, wat thuis kan worden gedaan.

Chanten is een praktijk die voorkomt in culturen over de hele wereld, en daar is een goede reden voor. Eén studie toont aan dat het chanten van “ohm” het limbisch systeem kan kalmeren, het deel van de hersenen dat gelinkt is aan emoties en stress.

“Aangezien de nervus vagus verbonden is met de stembanden en spieren achter in de keel, kan het bewust gebruiken van je stem deze zenuw direct activeren,” aldus Neff.

Maak opnieuw contact met je lichaam

Aardingstechnieken, ook bekend als ‘aarden’, zijn methoden die worden gebruikt om je focus terug te brengen naar het huidige moment en je te verbinden met het aardoppervlak. Dit kan bijvoorbeeld door blootsvoets te lopen, op de grond te zitten of te liggen, of met je handen in aarde of zand te zitten.

Aarden helpt om weer contact te maken met het fysieke lichaam. Het stuurt signalen via de nervus vagus naar de hersenen, wat een gevoel van veiligheid en kalmte bevordert. Deze verbinding helpt het lichaam om uit een staat van uitschakeling te komen, aldus Neff.

Je fysieke zintuigen verbinden met je omgeving kan de nervus vagus ook effectief stimuleren en de cognitieve functie verbeteren. Dit is ook een vorm van aarding.

Eenvoudige manieren om dit te doen zijn bijvoorbeeld het voelen van verschillende texturen of het doen van rustige, bewuste oefeningen. De oefeningen kunnen je bewust maken van hoe je lichaam aanvoelt en je lichaam activeren zonder het te gaan overstimuleren, volgens Neff.

Verder dan symptomen

Hoewel deze technieken cognitieve symptomen kunnen beheersen en waardevol zijn voor onmiddellijke verlichting, vereist echte genezing vaak een dieper onderzoek.

Dorsale vagale uitschakelingen zijn vaak geworteld in onopgeloste problemen zoals hechtingswonden, trauma’s en emotionele littekens, aldus Neff.

Het kan bijvoorbeeld zijn dat je op je werk te veel hooi op je vork neemt, waardoor je zenuwstelsel ontregeld is. De hoofdoorzaak van de ontregeling van het zenuwstelsel (te veel werk) moet worden aangepakt voor genezing of stabiliteit op lange termijn.

Als de ontregeling ontstaan is door een trauma of hechtingsproblematiek, kan een diepe genezing bestaan uit benaderingen zoals traumagerichte therapie, het exploreren van hechtingsstijlen en het begrijpen van persoonlijke triggers.

“Voor echt herstel is een holistische benadering van de regulatie van het zenuwstelsel essentieel,” zegt Neff. “Door zowel de symptomen als de onderliggende oorzaken aan te pakken, kunnen we een evenwichtiger en effectiever pad naar herstel creëren.”

Gepubliceerd door The Epoch Times (19 februari 2025): Stimulating the Vagus Nerve Could Slow Cognitive Decline–Here’s How