Het Amerikaanse Agentschap voor Internationale Ontwikkeling (USAID) werd nauwelijks opgemerkt door de federale overheid, totdat het plotseling het onderwerp werd van een heftige politieke strijd rond de grenzen van de presidentiële macht en de verantwoordingsplicht van overheidsbureaucratieën.
Toen de regering Trump op 3 februari de kantoren van het agentschap sloot en later de meeste medewerkers met administratief verlof stuurde, stond USAID in het middelpunt van een drama dat zich aan beide uiteinden van Pennsylvania Avenue afspeelt.
Aan de ene kant is er de voortdurende inzet van de Trump-administratie om alle onderdelen van de uitvoerende macht te laten voldoen aan de agenda van de president. Aan de andere kant zijn er de democraten die waarschuwen dat de actie een gevaarlijk misbruik van de uitvoerende macht is en beloven dat ze zich ertegen zullen verzetten.
Ondertussen vrezen veel waarnemers dat het ware doel van USAID – het bevorderen van de Amerikaanse belangen door het gebruik van soft power – wellicht over het hoofd wordt gezien.
Op 3 februari benoemde president Donald Trump minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio tot waarnemend directeur van USAID. De volgende dag gaf de president aan dat het agentschap mogelijk wordt opgeheven en dat de functies permanent worden overgedragen aan het ministerie van Buitenlandse Zaken.
Hier lees je waarom critici het agentschap willen afschaffen of hervormen, waarom voorstanders het willen redden en wat er mogelijk gaat gebeuren.
Invloed als macht
USAID werd in 1961 opgericht door een uitvoeringsbesluit van president John F. Kennedy om het buitenlands beleid van de Verenigde Staten te bevorderen door ontwikkelingslanden technische ondersteuning, hulp bij onderwijs en gezondheidszorg, en hulp bij rampen te bieden.
De achterliggende gedachte was dat de burgers van de VS ook baat zouden hebben bij het veranderen van arme landen in stabiele wereldburgers. Een stabiele, welvarende natie is een goede bondgenoot, zo luidde de theorie.
Voorstanders van USAID zien het nog steeds als een essentieel instrument voor buitenlands beleid en een tastbare uitdrukking van de goedheid en vrijgevigheid van het Amerikaanse volk.
De meeste waarnemers zijn het erover eens dat het agentschap iets goeds doet. USAID is relatief klein naar de maatstaven van Washington, heeft ongeveer 10.000 mensen in dienst en beheert een jaarlijks budget van ongeveer 50 miljard dollar.
In 2023 zou USAID volgens de Congressional Research Service 10,5 miljard dollar hebben besteed aan humanitaire hulp en 10,5 miljard dollar aan gezondheidsprogramma’s in landen over de hele wereld.
Een programma dat vaak wordt aangeprezen als een schitterend succesverhaal is het Emergency Plan for AIDS Relief, een USAID-programma dat meer dan 110 miljard dollar heeft verstrekt om de verspreiding van hiv/aids in meer dan 50 landen tegen te gaan.
“Volgens de meeste schattingen zijn er vandaag ongeveer 27 miljoen mensen nog in leven omdat president Bush dat programma heeft opgestart en het Congres het heeft gesteund,” vertelde Scott Pegg, waarnemend directeur van het Global and International Studies-programma en voorzitter van de politieke wetenschappen aan de Indiana University-Indianapolis, aan The Epoch Times.
President Donald Trump zei in opmerkingen aan verslaggevers op 4 februari dat “een deel van het geld goed besteed is”.
Toch wordt het aureool van het agentschap bij nader inzien donkerder. Critici vertellen het verhaal van een agentschap dat corrupt is geworden, miljoenen dollars van de belastingbetaler verspilt aan onzinnige programma’s, weigert te antwoorden op basisvragen van congrescommissies en actief de doelen van het buitenlands beleid van de Verenigde Staten ondermijnt.
Het doel verloren
Het Witte Huis maakte op 3 februari een lijst bekend van door USAID gefinancierde projecten die het bestempelde als voorbeelden van verspilling en misbruik.
De projecten omvatten 1,5 miljoen dollar om “diversiteit en gelijkheid op de werkvloer en in het bedrijfsleven in Servië te bevorderen”, nog eens 47.000 dollar voor een “transgenderopera” in Colombia en 2,5 miljoen dollar voor elektrische voertuigen in Vietnam.
Afgevaardigde Wesley Hunt (R-Texas) noemde op 3 februari nog meer voorbeelden op het socialemediaplatform X, waaronder 56 miljoen dollar om het toerisme in Egypte en Tunesië te stimuleren en 27 miljoen dollar voor “re-integratiegeschenktassen” voor gedeporteerde Midden-Amerikanen.
Hunt zei dat het agentschap zich gedroeg “als een kind met uw creditcard”.
Sommige ontvangers van USAID-subsidies zijn organisaties die onder controle staan van terroristen, zo blijkt uit een onderzoek van het Middle East Forum dat op 1 februari werd gepubliceerd.
Uit het onderzoek bleek dat 122 miljoen dollar is gegaan naar groepen die banden hebben met aangewezen terroristische organisaties, waaronder miljoenen dollars voor organisaties die rechtstreeks worden gecontroleerd door de terroristische groepering Hamas.
In een rapport van juli 2024 van het Amerikaanse Office of Inspector General werden tekortkomingen en kwetsbaarheden vastgesteld in het doorlichtingsproces van USAID, dat het doorsluizen van Amerikaanse fondsen naar terroristische organisaties zou moeten verhinderen.
In één geval van misbruik werkte USAID samen met Chemonics, een internationaal adviesbureau, om 9,5 miljard dollar te besteden aan het verbeteren van toeleveringsketens in de gezondheidszorg. Chemonics zou het agentschap tot 270 miljoen dollar te veel hebben gefactureerd en zijn doelstellingen niet hebben gehaald. Het project leidde tot 31 aanklachten wegens illegale doorverkoop van door USAID gefinancierde materialen, aldus senator Joni Ernst (R-Iowa), die heeft opgeroepen tot een onafhankelijke analyse van subsidieontvangers van USAID.
Ernst zei dat USAID ook bijna 1 miljoen dollar heeft gegeven aan het Chinese Wuhan Institute of Virology, waarvan de CIA heeft gezegd dat het de meest waarschijnlijke bron is van het virus dat COVID-19 veroorzaakt.
Volgens sommige wetgevers verzet USAID zich al tientallen jaren tegen het toezicht van het Congres, wat heeft geleid tot een cultuur van ongehoorzaamheid.
“Het agentschap is betrokken bij een aangetoond patroon van obstructiepolitiek,” schreef Ernst op 4 februari in een brief aan Rubio.
Er werden valse beweringen gedaan dat bepaalde documenten geheim waren om de beoordeling door congresmedewerkers te vertragen en om het Congres te misleiden over de indirecte kosten van programma’s, schreef Ernst. In sommige gevallen bedroeg dit meer dan 25 procent van de totale subsidie, voegde hij eraan toe.
Het agentschap weigerde gegevens te verstrekken over administratieve kosten, zei Ernst. Het agentschap zei later dat het verstrekken van de gegevens aan het Congres in strijd zou zijn met de federale wetgeving en dat het niet verplicht was te antwoorden omdat Ernst geen formeel verzoek indiende van een “commissie van jurisdictie”.
“Insiders in Washington zijn eerder boos op DOGE omdat het probeert een einde te maken aan verkwistende uitgaven dan op USAID omdat het belastinggeld misbruikt,” vertelde Ernst aan The Epoch Times.
“Het agentschap heeft me tegengewerkt en elke truc uit het boekje gebruikt om voor het Amerikaanse volk te verbergen wat ze aan het doen zijn. Het agentschap heeft gelogen, misleid en belastingbetalers bedrogen, maar ik laat me niet afschrikken om te vechten voor de waarheid en die aan het licht te brengen.”
Rubio uitte op 3 februari zijn eigen kritiek op het agentschap, nadat hij was aangesteld als interim-beheerder.
“Ze hebben zich in feite ontwikkeld tot een agentschap dat gelooft dat ze niet eens een Amerikaanse overheidsinstelling zijn, dat… ze een wereldwijde liefdadigheidsinstelling zijn,” zei Rubio in een interview op Fox News.
Erger nog, het agentschap werkt vaak tegenstrijdig met de belangen van de Verenigde Staten, zei de staatssecretaris.
“Een van de meest voorkomende klachten die je krijgt… van ambtenaren van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken en ambassadeurs en dergelijke, is: USAID werkt niet alleen niet mee, ze ondermijnen het werk dat we in dat land doen”, waarbij ze soms programma’s bevorderen die de regering van het gastland verwerpelijk vindt, zei Rubio.
In zijn toespraak over USAID op de Amerikaanse ambassade in El Salvador op 4 februari zei hij: “Het is al 20 of 30 jaar geleden dat mensen het probeerden te hervormen, maar het weigert te hervormen. Toen we in het Congres zaten, konden we zelfs geen antwoord krijgen op basisvragen over programma’s. Dat zal zo niet langer doorgaan.”
Democraten reageren
Democraten uit het Congres protesteerden tegen het nieuws en zeiden dat het sluiten van het agentschap zou neerkomen op illegale overreach door de president.
“Dit is hoe het begin van een dictatuur eruit ziet, wanneer je de grondwet hebt en jezelf installeert als de enige macht,” zei afgevaardigde Ilhan Omar (D-Minn.) tijdens een nieuwsconferentie op 3 februari. “Wat Trump en Elon [Musk] en al hun trawanten proberen te doen, is de grondwettelijke macht van het Congres wegnemen.”
Rubio beschreef de recente actie over USAID in andere bewoordingen en zei dat het ging om het terugwinnen van controle van bureaucraten die zich bezighielden met “insubordinatie”.
“We hadden geen andere keuze dan drastische stappen te nemen om dit onder controle te krijgen,” zei hij.
Democraten hebben gezworen de wijziging voor de rechter aan te vechten. “Proberen om het Agentschap voor Internationale Ontwikkeling te sluiten door middel van een uitvoeringsbevel is ronduit illegaal,” vertelde senator Chris Van Hollen (D-Md.) aan verslaggevers op 3 februari.
The Epoch Times heeft Omar en Van Hollen om commentaar gevraagd, maar heeft op het moment van publicatie nog geen antwoord ontvangen.
Volgens een memo van de Congressional Research Service lijkt een reorganisatie van USAID binnen de bevoegdheden van de president te vallen, maar het sluiten van USAID of het direct onderbrengen van USAID bij het ministerie van Buitenlandse Zaken misschien niet.
Toen het in 1961 werd opgericht, maakte USAID deel uit van het ministerie van Buitenlandse Zaken. In 1998 veranderde het Congres het agentschap echter in een “onafhankelijke instelling” binnen de uitvoerende macht.
Een onafhankelijke instelling, zoals gedefinieerd door de wet, maakt geen deel uit van een andere instantie. Dit suggereert dat de president het agentschap niet kan opheffen of het volledig kan onderbrengen bij het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken zonder de intentie van het Congres te schenden.
Mogelijke reorganisatie
Een oplossing zou kunnen zijn om USAID te reorganiseren in plaats van te sluiten. Niets in de wet schrijft voor hoe het agentschap gestructureerd moet worden, volgens de Congressional Research Service. Dus de president kan organisatorische veranderingen doorvoeren, “inclusief het overhevelen van bepaalde functies van USAID naar Buitenlandse Zaken”.
Hiermee kan tegemoetgekomen worden aan sommige waarnemers die vrezen dat de strijd tussen het Congres en de president ertoe kan leiden dat het land zowel de strategische noodzaak om geallieerde landen te helpen ontwikkelen als de morele plicht van humanitaire hulp uit het oog verliest.
“Zeker, je kunt programma’s vinden die minder efficiënt of minder nuttig zijn dan andere, maar USAID doet veel goed werk en het is een belangrijke projectie van het Amerikaanse buitenlands beleid en de Amerikaanse macht,” zei Pegg.
Rubio zei dat de hervorming van USAID niet gaat over “het afschaffen van buitenlandse hulp”.
Hij zei dat er nog geen beslissing is genomen over welke activiteiten beter door het ministerie van Buitenlandse Zaken kunnen worden uitgevoerd en welke onder een hervormd USAID kunnen blijven.
Een primaire doelstelling van de herstructurering is om buitenlandse hulpprojecten in lijn te brengen met het buitenlands beleid van de VS.
“Ik denk dat we de meest vrijgevige natie op aarde zullen zijn op een manier die zinvol is, die in ons nationaal belang is,” zei Rubio.
Gepubliceerd door The Epoch Times (5 februari 2025): How USAID and Its $50 Billion Budget Became a Target for Reform
