20 augustus 2026
Directeur-generaal Ken McCallum van MI5 in Londen op 14 oktober 2020. Britse regering/Handout via REUTERS

Hoofd MI5 waarschuwt voor complexe dreiging van CCP, autocratische regimes

Ken McCallum, directeur-generaal van MI5, gaf op 8 oktober een zeldzame openbare toespraak waarin hij zijn licht liet schijnen op de grootste bedreigingen voor de nationale veiligheid van het Verenigd Koninkrijk, die volgens hem complexer zijn geworden.

Bedreigingen van autocratische regimes – met name Rusland, Iran en de Chinese Communistische Partij (CCP) – hebben geleid tot een toename van 48 procent in onderzoeken naar staatsbedreigingen, zei hij.

Bij elk regime breidt de “onderdrukking thuis zich in toenemende mate uit naar agressie in het buitenland”, aldus McCallum, volgens een verklaring van 8 oktober van de veiligheidsdienst.

“Ze investeren zwaar in de capaciteit van inlichtingendiensten en in geavanceerde cyberoperaties,” zei hij. “Hun doelwitten zijn onder andere gevoelige overheidsinformatie, onze technologie, onze democratie, journalisten en verdedigers van mensenrechten.”

McCallum zei dat China de meest complexe relatie van de drie vertegenwoordigt, omdat het VK de CCP weliswaar als een bedreiging ziet, maar zakelijke relaties met China wil onderhouden.

“De economische relatie tussen het VK en China ondersteunt de groei van het VK, die onze veiligheid onderbouwt,” zei hij volgens de verklaring. “Er zijn ook risico’s die beheerst moeten worden. De keuzes zijn complex en het is terecht aan de ministers om de grote strategische beslissingen te nemen over onze relatie met China: waar het in het belang van het VK is om samen te werken en hoe we dat veilig doen.

De rol van MI5 in het bestrijden van de CCP-dreiging ligt in het verstoren van pogingen om mensen, vaak van Chinese afkomst, te schaden of onder druk te zetten; het tegengaan van door de CCP gesteunde cyberaanvallen en massale pogingen om informatie te stelen; en “het aanpakken van bedreigingen die gericht zijn tegen onze democratie”, aldus McCallum.

Inspanningen om deze operaties te blokkeren moeten gepaard gaan met voorlichting aan bedrijven, universiteiten en andere organisaties over hoe om te gaan met China en tegelijkertijd de risico’s te beheersen, zei hij.

Het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie hebben een duidelijke relatie met andere regimes.

Nadat Rusland Oekraïne binnenviel, werden 750 Russische diplomaten Europa uitgezet, “de overgrote meerderheid van hen spionnen,” zei McCallum, en het VK en zijn bondgenoten blijven diplomatieke visumaanvragen weigeren aan Russische spionnen.

“Het is niet flashy, maar het werkt. Schop ze eruit, houd ze buiten,” zei hij.

MI5 heeft ook proxies opgespoord en ontmanteld die door Russische inlichtingendiensten worden gebruikt, zei McCallum, omdat ze minder professionele training hebben en geen diplomatieke onschendbaarheid genieten.

Wat Iran betreft, is de agressie in het Verenigd Koninkrijk ook toegenomen tegen de achtergrond van het conflict in het Midden-Oosten.

De politie heeft sinds januari 2022 gereageerd op 20 “door Iran gesteunde complotten die een potentieel dodelijke bedreiging vormden voor Britse burgers en inwoners van het Verenigd Koninkrijk”, aldus McCallum. Staatsactoren maken vaak gebruik van criminele organisaties, “van internationale drugshandelaren tot oplichters van laag niveau”.

Deze rekrutering heeft overeenkomsten met het online rekruteren van terroristen door extremisten, zei hij.

“Dus tegen degenen die in de verleiding komen om dergelijke taken uit te voeren, zeg ik: Als je geld aanneemt van Iran, Rusland of een andere staat om illegale daden uit te voeren in het Verenigd Koninkrijk, dan krijg je het volle gewicht van het nationale veiligheidsapparaat op je nek,” zei McCallum. “Het is een keuze waar je spijt van zult krijgen.”

Terrorisme evolueert

Terrorisme heeft zich ontwikkeld tot een “duizelingwekkende reeks overtuigingen en ideologieën”, zei het hoofd van MI5.

“We hebben te maken met meer onberekenbare would-be terroristen met slechts een oppervlakkige begrip van de ideologieën die ze beweren aan te hangen,” zei hij.

Ze zijn ook minder verbonden met netwerken en hebben weinig tot geen connecties met andere terroristen, terwijl ze in het verleden vaak geassocieerd werden met bepaalde groepen, zei McCallum.

Tegenwoordig hebben de daders misschien geen strafblad en geen enkele terroristische groep eist de verantwoordelijkheid op voor bepaalde misdaden, zei hij.

Er is een verdrievoudiging van minderjarige would-be terroristen, zei McCallum, en zij vormen nu 13 procent van de onderzochte personen, gedreven door extreme propaganda online. De online activiteiten van de would-be tienerterroristen maakt het ook makkelijker om ze op te sporen, maar het onderscheiden van praatjes en echte plannenmakers is “een veeleisende taak”, zei hij.

“De centrale rol van de online wereld in het mogelijk maken van de huidige dreigingen is moeilijk te overtreffen”, aldus McCallum.

Gepubliceerd door The Epoch Times (8 oktober 2024): MI5 Head Warns of Complex Threat From CCP, Autocratic Regimes