Op 20 januari ondertekende president Donald Trump een uitvoeringsbevel dat een proces in gang zette waarbij internationale georganiseerde misdaadkartels zouden worden bestempeld als “buitenlandse terroristische organisaties” of “speciaal aangewezen wereldwijde terroristen”.
Deze aanwijzing zal de Amerikaanse regering de macht geven om achter de financiën van de kartels aan te gaan, zich te richten op degenen die hen van wapens voorzien en zelfs militaire aanvallen uit te voeren op faciliteiten die eigendom zijn van een kartel.
Met groepen zoals het Sinaloa kartel, MS-13 uit El Salvador en Venezuela’s Tren de Aragua die een serieuze bedreiging vormen voor de Verenigde Staten, zeggen analisten dat het feit dat deze groepen nu als terroristen worden bestempeld verstrekkende gevolgen kan hebben.
De regering Trump is niet in detail getreden over hoe ze de nieuwe bevoegdheden wil gebruiken, maar op 31 januari zei minister van Defensie Pete Hegseth dat hij militaire aanvallen op de kartels niet zou uitsluiten.
Op 3 februari kondigde Canada aan dat het 200 miljoen dollar zou investeren en een ’tsaar’ zou aanstellen om de handel in fentanyl te onderzoeken en dat het de kartels ook zou aanmerken als terroristische organisaties. De Canadese aankondiging kwam er nadat Trump had gedreigd met tarieven,
Ioan Grillo, een journalist uit Mexico en auteur van verschillende boeken, waaronder “El Narco, The Bloody Rise of Mexican Drug Cartels,” vertelde The Epoch Times dat de bestempeling als terroristische organisatie de Amerikaanse regering meer macht zal geven om achter de financiën van de kartels aan te gaan.
Hij zei dat het ook gebruikt kan worden om wapenhandelaren in de Verenigde Staten aan te pakken die wapens leveren aan de kartels.
“Je zou achter mensen aan kunnen gaan die vuurwapens aan de kartels leveren; je zou ze kunnen arresteren voor het leveren van materiaal aan een buitenlandse terroristische organisatie,” zei Grillo.
Georganiseerde misdaadsyndicaten zoals Tren de Aragua en het Sinaloa-kartel worden in hetzelfde rijtje geplaatst als Al Qaida, ISIS en andere groepen die op de website van het ministerie van Buitenlandse Zaken staan vermeld als buitenlandse terroristische organisaties.
François Cavard, een mensenrechtenactivist die jarenlang onderzoek heeft gedaan naar de drugshandel in Midden- en Zuid-Amerika, vertelde aan The Epoch Times dat de verandering van de wettelijke status van kartels zoals Tren de Aragua van “gewoon een criminele organisatie” naar een status als terroristen “enorm” is.
Cavard zei dat de bende – wiens naam vertaald kan worden als de “Trein van Aragua” en die begon als een groep corrupte arbeiders aan een mislukt spoorwegproject, dat werd gefinancierd met een enorme lening van China – sterk betrokken was bij mensensmokkel, drugshandel en het witwassen van geld.
Greta Nightingale, een advocaat en partner bij O’Melveny, een firma van internationale advocaten in Washington, en voorzitter van de nationale veiligheidsgroep, zei dat de aanwijzing als een “buitenlandse terroristische organisatie” en een “speciaal aangewezen wereldwijde terrorist” gebaseerd zijn op verschillende statuten, maar in wezen hetzelfde effect hebben.
Ze vertelde The Epoch Times dat de tegoeden van de aangewezene worden bevroren en dat als ze in handen komen van Amerikaanse personen (zoals een Amerikaanse bank), de aangewezene er geen toegang meer toe heeft.
Nightingale zei dat Amerikanen ook geen zaken mogen doen met zulke aangewezen personen of zich inlaten met derde partijen als dit ten goede komt aan de aangewezen partij.
“Als een Amerikaans bedrijf zaken doet met een Mexicaans bedrijf dat banden heeft met één van deze kartels, riskeren ze vervolging,” zei ze.
“Als het bedrijf eigendom is van of gecontroleerd wordt door een kartel, dan zijn dergelijke zaken duidelijk illegaal. Maar als de link minder duidelijk is, dan is ook de juridische aansprakelijkheid minder duidelijk.”
Gevaar van reputatieschade
Nightingale zei: “De veiligste aanpak is om geen zaken te doen met een bedrijf waarvan je denkt dat het mogelijks banden heeft met een kartel, omdat je reputatieschade zou kunnen oplopen en ook de veiligheid van je werknemers zou kunnen ondermijnen.
Cavard zei dat het belangrijkste effect van de aanwijzing is dat kartels en bendes zoals Tren de Aragua niet langer worden beschouwd als zijnde alleen uit op illegaal financieel gewin, maar dat ze worden beschouwd als “ook uit op macht en controle … wat een ernstige en extreem gevaarlijke bedreiging vormt voor de veiligheid van het land.”
Hij zei dat de aanwijzing het ook “duidelijk zou maken aan eventuele corrupte handlangers op hoog niveau die deze criminelen mogelijks hebben in de Verenigde Staten en in de kantoren en agentschappen van de Amerikaanse overheid … dat ze ook achter hen aan gaan.”
Cavard zei dat het ook een boodschap zou sturen naar wat hij noemde “extreem gecompromitteerde landen”, zoals Mexico, Panama, Cuba, Venezuela en Colombia.
Hij zei dat groepen zoals Tren de Aragua “de macht en de financiële middelen hebben verzameld die hen in staat stellen om politici op hoog niveau, autoriteiten en justitieambtenaren over de hele wereld, inclusief de Verenigde Staten van Amerika, te corrumperen en/of te intimideren. Hij zei dat dit een zeer groot nationaal veiligheidsrisico is voor alle landen.
Grillo zei: “Wat betreft de juridische implicaties, het herdefinieert de strijd en zou gebruikt kunnen worden ter rechtvaardiging van andere zaken zoals militaire acties, zoals gebruikt tegen Al Qaeda in Pakistan.
Dat zou kunnen leiden tot een “slechte uitkomst” als Mexicaanse burgers gedood zouden worden bij zo’n luchtaanval, zei hij.
Hegseth, in antwoord op een vraag van “Fox and Friends” co-host Brian Kilmeade of het leger een kartelorganisatie in Mexico zou aanvallen als die organisatie Amerikanen als doelwit zou nemen aan de grens tussen de VS en Mexico, zei: “Alle opties liggen op tafel als we te maken hebben met buitenlandse terroristische organisaties die specifiek Amerikanen als doelwit hebben aan onze grens.”
Grillo, die op zijn Substack heeft geschreven over de inval van Gen. John Pershing in Mexico in de achtervolging van Pancho Villa in 1916, zei dat militaire aanvallen het probleem van de kartels niet zouden oplossen omdat er, volgens onderzoek gepubliceerd in Science in 2023, 180.000 mensen in Mexico in dienst waren van de kartels.
“Het is waarschijnlijk een onderschatting Maar zelfs als je er met een drone naartoe gaat en je doodt er vijf, je doodt er tien, je doodt er 20 kartelmensen, dan nog los je het probleem niet op. Je hebt nog geen 1 procent van hen gedood en het zou de relaties met Mexico echt op scherp zetten,” zei hij.
“Je zou gemakkelijk kunnen eindigen met het doden van Mexicaanse burgers. Het zou heel moeilijk zijn om te weten of je Mexicaanse burgers hebt gedood of Mexicaanse politieagenten of Mexicaanse soldaten.”
Grillo zei dat dergelijke incidenten de wrok van de bevolking in Mexico tegen de Verenigde Staten zouden aanwakkeren “en het moeilijker zouden maken voor de Mexicaanse president om echt samen te werken met de Verenigde Staten in al deze kwesties.”
Het zou de situatie “slechter kunnen maken”
“Ik denk dat de Verenigde Staten zich terecht zorgen maken over de opkomst van kartels, maar soms kun je dingen erger maken door dingen te doen zoals raketten afvuren en mensen doden en de situatie ophitsen,” zei Grillo.
Hij zei dat de kartels grotendeels schuldig zijn aan de smokkel van fentanyl naar de Verenigde Staten, die de afgelopen tien jaar “verwoestend” is geweest in termen van verslaving en doden.
In het uitvoeringsbevel van Trump staat dat “de kartels zich hebben ingelaten met een campagne van geweld en terreur op het hele westelijk halfrond die niet alleen landen heeft gedestabiliseerd die van groot belang zijn voor onze nationale belangen, maar ook de Verenigde Staten heeft overspoeld met dodelijke drugs, gewelddadige criminelen en criminele bendes.”
“Het is soms moeilijk om Trump te lezen,” zei Grillo.
“Trump gebruikt dit gedoe waarschijnlijk als een manier om Mexico onder druk te zetten. Dus het beste scenario zou misschien kunnen zijn als Mexico erin slaagt om de hoeveelheid fentanyl die naar de Verenigde Staten wordt verhandeld te verminderen. Dat zou kunnen gebeuren.”
De ingrediënten van fentanyl worden geproduceerd in China en geëxporteerd naar Mexico, waar syndicaten zoals het Sinaloa-kartel en het Jalisco New Generation Cartel (CJNG) het dodelijke product vervaardigen, dat over de grens wordt verscheept voor een klantenbestand van Amerikaanse verslaafden.
Maar Trump’s dreigement met 25 procent tarieven is er misschien al in geslaagd om de Mexicaanse regering actie te laten ondernemen tegen fentanyl.
Op 3 februari kwamen zowel Mexico als Canada overeen om de grensbeveiliging te versterken in ruil voor een pauze van een maand voor de tarieven.
Mexico stemde ermee in om onmiddellijk 10.000 troepen van de Nationale Garde naar de grens te sturen om drugshandelaren, die enorme winsten maken met de handel in fentanyl, af te schrikken.
“De kartels zijn alleen geïnteresseerd in geld verdienen. Dat is het hoofddoel,” zei Grillo.
“Ze lijken wel op gewapende groepen. Als je video’s hebt gezien met 50 mannen in bivakmutsen met RPG-7’s, met kogelvrije vesten, helmen, dan zien ze eruit als een opstandige groep, en ze kunnen zich gedragen als een opstandige groep in termen van de manier waarop ze soms vechten tegen het leger in Mexico, de manier waarop ze tegen elkaar vechten en burgers terroriseren.
“Ze hebben geen politieke of religieuze ideologie. Ze hebben geen politiek programma.”
Volgens Cavard heeft ook Tren de Aragua geen politieke ideologie, maar heeft het zijn tentakels verspreid onder de Venezolaanse diaspora in Noord-, Midden- en Zuid-Amerika.
“De criminelen zeiden dat waar onze Venezolaanse migranten ook heengaan, wij met ze mee kunnen gaan en dat we ze kunnen gebruiken om te vervoeren wat we maar willen. We kunnen misbruik van ze maken, zoals prostitutie, want ze zeiden ‘je doet het of je sterft’,” zei hij.
Kartels ‘kunnen zich goed aanpassen’
Grillo zei dat het moeilijk is om te weten hoe de kartels zouden omgaan met het feit dat ze als terroristen worden aangemerkt.
“Over het algemeen denk ik dat de kartels zich heel goed kunnen aanpassen aan verschillende situaties. Ze vinden ook telkens de mogelijkheid om meer geld te verdienen en meer macht te krijgen,” zei hij.
“Als er meer wordt opgetreden, als de grens moeilijker over te steken is, verhogen ze de prijs en verdienen ze meer geld met het verplaatsen van migranten. Toen marihuana gelegaliseerd werd, betekende dat het einde van de Mexicaanse marihuanahandel, maar ze stapten over op fentanyl en andere synthetische stoffen.”
Cavard zei dat het uitvoerend bevel van Trump om Tren de Aragua aan te wijzen als terroristen “noodzakelijk” was.
“Hij geeft ze niet genoeg tijd om hun terreur verder te laten groeien en verder uit te breiden. Hij neemt het gevoel weg dat ze alles kunnen doen wanneer ze maar willen en waar ze maar willen. En dat kan ook effect hebben op het werven van nieuwe leden,” zei hij.
“[Trump] gaat niet meer spelen, hij gaat niet de mensenrechten van criminelen voorrang geven op die van zijn eigen burgers.
“Als je Tren de Aragua of MS-13 niet gehoorzaamt, betaal je met je leven, en [Trump] zegt: ‘Weet je wat, dat is net wat er gaat gebeuren [met die gangsters].’”
