Nieuwsanalyse
De hoogste leiders van China stellen nieuwe regels voor om een reeks machtige commissies en groepen te reguleren die bijna tien jaar geleden door de communistische partijleider Xi Jinping zijn opgericht om zijn macht te centraliseren.
De voorgestelde regelgeving werd op 30 juni besproken tijdens een besloten vergadering van het Politbureau, het op één na hoogste besluitvormingsorgaan van de partij, zo meldden Chinese staatsmedia.
Er is weinig bekend over de details van de nieuwe maatregelen. Een samenvatting van de vergadering, gepubliceerd door het staatsnieuwsagentschap Xinhua News Agency, vermeldde dat het doel is om de “oprichting, verantwoordelijkheden en werking” van deze commissies te reguleren.
De veranderingen zijn gericht op instanties die “besluitvormende, delibererende en coördinerende instellingen” worden genoemd, aldus het rapport. Het gaat om meer dan een dozijn partijgroepen die het beleid sturen in verschillende sectoren, waaronder financiële dienstverlening, buitenlandse zaken, technologische ontwikkeling en onderwijs.
Veel van deze partijcommissies zijn opgericht of hebben meer macht gekregen in 2018, toen Xi een reeks richtlijnen invoerde die gericht waren op het consolideren van de dominantie van de Chinese Communistische Partij (CCP) over staatsagentschappen in besluitvorming.
Ambtenaren op de vergadering van 30 juni gaven opdracht om de invloed van deze groepen te beperken, omdat ze “moeten voorkomen dat ze de taken van anderen overnemen of hun boekje te buiten gaan”, aldus Xinhua.
De richtlijn heeft bij buitenstaanders de wenkbrauwen doen fronsen, omdat ze het als een zeldzaam signaal zien dat de partij-elite zich uitspreekt tegen de koers die Xi met de CCP is ingeslagen.
“Het Politbureau heeft in wezen een felle veroordeling van deze groepen uitgesproken: ze richten zich vaak op triviale kwesties en gaan hun boekje te buiten,” zei Li Linyi, een Chinese commentator op het gebied van actuele zaken, tegen The Epoch Times.
Aangezien de agenda van de bijeenkomsten van deze groeperingen wordt bepaald door de secretaris-generaal van de partij – volgens de regels van de CCP – “kan dergelijke kritiek worden gezien als gericht tegen Xi Jinping zelf”, aldus Li.
Hij bracht deze ontwikkeling in verband met de machtsstrijd binnen de top van de partij.
“Het is zeer waarschijnlijk dat de macht van Xi in de toekomst verder zal worden ingeperkt,” aldus Li.
Shen Ming-shih, een China-expert bij het Institute for National Defense and Security Research, een door de Taiwanese regering gefinancierde denktank, vervolgde deze opmerkingen tegen The Epoch Times door te zeggen dat de nieuwe regels waarschijnlijk bedoeld waren om de weg vrij te maken voor de terugkeer van partij-oudsten in de hoogste kringen.
De afgelopen weken zijn de speculaties toegenomen dat de gezondheid van de 72-jarige Xi, zowel politiek als fysiek, achteruit is gegaan. Dit volgt op een reeks onverklaarbare verdwijningen en de val van zijn beschermeling en een oude medewerker.
De laatste figuur die is afgezet is admiraal Miao Hua, wiens banden met Xi meer dan twintig jaar teruggaan tot in de kustprovincie Fujian. Miao, die sinds 2017 toezicht hield op de politieke loyaliteit van het leger, werd in november 2024 plotseling geschorst en onderzocht wegens vermeende corruptie. Op 27 juni heeft de CCP de admiraal zonder verklaring uit het hoogste leiderschap van het leger gezet.
Deze stap komt op een moment dat de CCP zich bezighoudt met vragen over het lot van een andere bondgenoot van Xi, generaal He Weidong, die sinds half maart niet meer in het openbaar is gezien. De generaal heeft ten minste drie belangrijke politieke evenementen gemist die hij zou bijwonen, maar Peking houdt de lippen stijf op elkaar over zijn verblijfplaats.
Het Chinese ministerie van Defensie zei aanvankelijk dat het “niet op de hoogte” was van berichten dat He onderzocht werd. Tijdens een maandelijkse persconferentie op 24 april ontweek het ministerie opnieuw een vraag over de status van de generaal. Hij is een van de twee vicevoorzitters van de Centrale Militaire Commissie, die de strijdkrachten van het land aanstuurt.
Volgens enkele analisten met goede connecties die eerder met The Epoch Times spraken, is Xi’s politieke controle aanzienlijk verzwakt door de machtsstrijd met partij-oudsten.
Te midden van de onzekerheid rond het leiderschap van de partij worden de vergaderingen van het Politbureau nauwlettend gevolgd op signalen van machtsoverdracht.
De vergadering van het Politbureau op 30 juni heeft geen informatie verstrekt over wanneer de hoge partijfunctionarissen zullen worden bijeengeroepen voor een besloten conclaaf, het zogenaamde vierde plenum. Tijdens deze bijeenkomst zullen naar verwachting beslissingen genomen worden over personeelswisselingen.
Gepubliceerd door The Epoch Times (1 juli 2025): CCP Leaders Propose Regulations to Rein In Xi’s Superagencies
