Dit is deel 6 van “De wijsheid van oude geneeskunde”.
De beste remedie tegen rampspoed is het voorkomen ervan; de beste remedie tegen ziekte is preventie. Beoefenaar van de traditionele Chinese geneeskunde Shu Rong deelt eeuwenoude, tijdloze, helende wijsheid die sinds lang in de vergetelheid is geraakt of over het hoofd wordt gezien.
Een jonge vrouw van in de twintig bezocht op een dag mijn praktijk. Ze kampte met stress en slapeloosheid als gevolg van een carrièreswitch.
In een westerse kliniek had ze mogelijk psychotherapie of een slaapmiddel voorgeschreven gekregen. In plaats daarvan kwam ze bij mij terecht— een arts in de traditionele Chinese geneeskunde — en vroeg ik haar om haar hand te masseren.
Ze volgde het advies op en masseerde het midden van haar handpalm telkens wanneer ze zich gestrest of angstig voelde. In de dagen daarna merkte ze dat haar hoofd helderder werd, haar angst afnam en haar nachtrust terugkeerde.
In de traditionele Chinese geneeskunde TCM (Traditional Chinese Medicine) wijst ziekte of stress — of die nu fysiek of mentaal is — op een blokkade van de vitale energie in het lichaam, bekend als qi. Wanneer de stroom van qi wordt hersteld, keren gezondheid en evenwicht terug.
Dit soort herstel zie ik dagelijks in mijn praktijk.
Om te begrijpen waarom deze massagetechniek werkte, neem ik je mee in het meridianensysteem van de TCM — de energiebanen die qi door het lichaam vervoeren — en bied ik je een heel andere kijk op gezondheid.
Onzichtbare energiebanen
In het eerste artikel van deze reeks leerden we dat de TCM het menselijk lichaam beschouwt als een intelligent en dynamisch systeem dat zichzelf kan herstellen en opnieuw in balans kan brengen. Gezondheid blijft behouden doordat qi door de meridianen van het lichaam stroomt.
Meridianen zijn te vergelijken met zijrivieren en kanalen en vormen een uitgebreid netwerk dat het lichaam “bevloeit” met qi, en elk deel in het lichaam van voedingsstoffen voorziet.
Net zoals rivieren toegangspunten hebben, bestaan er op deze meridianen acupunctuurpunten (acupressuurpunten). Dit zijn specifieke plekken waar qi kan worden bereikt, beïnvloed en gestuurd door zachte druk of massage.
Het menselijk lichaam heeft twaalf hoofdmeridianen, verdeeld in zes paren, elk verbonden met een specifiek orgaan en met een eigen verloop. Hoewel meridianen zich door het hele lichaam bevinden, zijn ze vaak het duidelijkst waarneembaar in de ledematen, waar de sensaties van qi-stroming beter voelbaar zijn.
De stroom van qi in de meridianen beïnvloedt hoe je lichaam functioneert — en zelfs hoe je je emotioneel voelt.
Ook de westerse wetenschap begint het concept van meridianen te onderzoeken. CT- en MRI-scans hebben aangetoond dat fascia — het bindweefsel van het lichaam — spieren, botten, zenuwen, bloedvaten en organen omhult en ondersteunt, en lijnachtige structuren vormt die lijken op de routes van traditionele meridianen.
Sommige onderzoekers vermoeden dat het meridianensysteem overeenkomt met deze fascia, al is het onderzoek daarover nog gaande. Hoewel de vergelijking intrigerend is, is het volledige meridianensysteem complexer dan fascia alleen.
Waarom meridianen belangrijk zijn
In de Chinese geneeskunde is de belangrijkste functie van meridianen het in stand houden van een stabiele en continue stroom van qi.
Wanneer de stroom van qi verstoord raakt of uit balans is, kan dat wijzen op een toestand van disharmonie. In zulke gevallen kunnen mensen uiteenlopende lichamelijke of emotionele signalen ervaren. Veelvoorkomende klachten bij een verstoring of stagnatie van qi zijn onder meer:
- Stress, angst of prikkelbaarheid
- Stijve spieren of pijnlijke gewrichten
- Weinig energie, chronische vermoeidheid en een slechte spijsvertering
- Slapeloosheid en terugkerende hoofdpijn
Om dit te verduidelijken, keren we terug naar de gestreste patiënte die ik eerder noemde. Wat gebeurde er precies toen zij het midden van haar handpalm masseerde?
De plek waar zij druk uitoefende staat bekend als het “arbeidspaleis” — ook wel het lao gong-acupunctuurpunt genoemd. Dit punt wordt nauw in verband gebracht met emotionele regulatie en mentale helderheid. Het stimuleren ervan bevordert een soepelere circulatie van qi en bloed, vooral naar het bovenlichaam en het hoofd.
In praktische zin helpt acupressuur het lichaam om te schakelen van een toestand van verhoogde stress en mentale overactiviteit naar een rustigere, meer gefocuste en evenwichtige toestand — precies wat nodig is tijdens periodes van intense studie of prestatiedruk.
Zelf aan de slag met acupressuur
Je kunt eenvoudige acupressuur opnemen in je dagelijkse zelfzorg.
Tijdens het masseren van acupunctuurpunten is het normaal om lichte sensaties te voelen, zoals een zeurende pijn, een zwaar gevoel of lichte druk. Wordt de druk echter onaangenaam of pijnlijk, verminder dan de druk of stop — acupressuur moet ontspanning brengen, geen extra spanning veroorzaken. Vermijd druk op plekken die gekneusd, gezwollen of ontstoken zijn, of waar spataderen aanwezig zijn, omdat deze gevoeliger zijn en door stimulatie kunnen verergeren.
Beperk elke stimulatie tot ongeveer één tot twee minuten en oefen — indien mogelijk — druk uit aan beide kanten van het lichaam. Combineer dit bij voorkeur met rustige, diepe ademhaling. Onthoud: regelmaat en zachtheid werken beter dan te sterke of te langdurige stimulatie.
3 eenvoudig te vinden acupunctuurpunten
1. Bij slapeloosheid, piekeren en emotionele balans
Een makkelijk te vinden en veelgebruikt acupunctuurpunt bevindt zich tussen de wenkbrauwen en heet yin tang, oftewel de “hal van indrukken”. Volgens oude tradities ligt hier het derde oog. Het yin tang-punt staat in verbinding met de pijnappelklier en helpt de slaapkwaliteit te verbeteren en emotionele spanning te reguleren, wat leidt tot diepe ontspanning.
Masseer deze plek één tot twee minuten zachtjes met je vingers en ronddraaiende bewegingen.
2. Bij misselijkheid en een overweldigend gevoel
Zoek het zachte gebied aan de binnenkant van de pols, ongeveer drie vingerbreedtes onder de polsplooi en tussen twee duidelijk voelbare pezen. Dit punt, bekend als de “innerlijke poort” — of nei guan in het Chinees — wordt in de traditionele praktijk vaak gebruikt bij klachten zoals misselijkheid en emotionele spanning.
Oefen één tot twee minuten zachte druk uit of masseer de plek met je duim terwijl je rustig en gelijkmatig ademt.
3. Bij pijnverlichting en algemeen welzijn
Op de rug van de hand, tussen duim en wijsvinger, ligt een zeer veelzijdig acupunctuurpunt genaamd hegu, oftewel de “verbindingsvallei”. Het wordt vaak gebruikt bij hoofdpijn, migraine en kiespijn, maar ook bij verkoudheid en griep. Daarnaast helpt het om stress te verminderen en de spijsvertering te bevorderen.
Masseer deze plek één tot twee minuten zachtjes terwijl je langzaam en diep ademhaalt.
Let op: stimuleer dit punt niet als je zwanger bent, omdat dit weeën kan opwekken.
Je vitale levensenergie houdt van stroming. Flexibiliteit en aanpassingsvermogen vormen het geheim van een gezondheid en een lang leven. Laat je levensvoedende qi dus vrij door je lichaam stromen — dan voel je je goed en blijf je gezond.
Gepubliceerd door The Epoch Times (17 april 2026): Meridians: How a Myriad of Symptoms Result From Blockages in Your Body
