Hoe componeer je meer dan 600 muziekwerken, waaronder 21 toneel- en operawerken, 15 missen en meer dan 50 symfonieën, in slechts 35 jaar? Je werkt onvermoeibaar en volgt een intensief dagschema van muziek schrijven, muziek spelen en muziekles geven. Dat was de dagelijkse routine van Wolfgang Amadeus Mozart, niet alleen een ongelooflijk productief componist, maar ook iemand wiens muziek tot de grote meesterwerken van de klassieke muziek wordt gerekend.
Vroeg opstaan
Mozarts creativiteit leek ’s nachts op te borrelen en hij ging ’s morgens vroeg aan de slag om zijn nachtelijke inspiratie op papier te zetten. Soms stroomden de ideeën gewoon in zijn hoofd, zonder dat Mozart zelf altijd wist waar ze vandaan kwamen. Zoals hij het beschreef: “Wanneer ik helemaal mezelf ben, alleen met mijn gedachten… vooral ’s nachts als ik niet kan slapen, komen mijn beste en meest overvloedige ideeën.” Hij werd meestal voor 6 uur ’s ochtends wakker en het eerste wat hij deed, was zijn haar laten kammen. Mozart hechtte veel belang aan zijn uiterlijk. Om 7 uur ’s ochtends was hij klaar met zijn haar en zijn andere ochtendhygiëne, maar niet zonder enkele onderbrekingen, wanneer een vlaag van muzikaal genie hem trof en hem dwong om midden in zijn ochtendroutine achter het klavier plaats te nemen. Mozarts kapper beschreef een dergelijke anekdote:
“Op een ochtend, toen ik Mozarts haar aan het doen was en zijn paardenstaart bijna af had, sprong hij plotseling op en trok me, terwijl ik zijn paardenstaart nog in mijn handen had, mee naar de kamer ernaast, waar hij piano begon te spelen. Ik bewonderde zijn spel en de prachtige klank van het instrument – het was de eerste keer dat ik zo’n piano hoorde – en liet zijn paardenstaart los en maakte zijn haar pas af toen hij opstond.”
Consequent creatief
Na deze routine en een licht ontbijt met brood en koffie begon Mozart aan zijn eerste compositieperiode. Volgens een brief uit 1782 aan zijn zus componeerde Mozart van ongeveer 7 tot 9 uur ’s ochtends. Na een periode van ononderbroken creativiteit gaf Mozart van 9 tot 13 uur muziekles, waarna hij lunchte. ’s Middags stond vaak gezelligheid of een concert op het programma en in sommige periodes van zijn leven gaf hij ook extra muzieklessen. Mozart was ook een fervent biljarter en speelde vaak tegen zijn vriend, de Ierse tenor Michael Kelly (en versloeg hem ook). Maar het componeren was nog lang niet voorbij.
Rond 17.00 of 18.00 uur begon Mozart weer te componeren en verzonk hij enkele uren in muzikale wonderen, soms tot 21.00 uur. Na deze tweede sessie van muziek schrijven ging Mozart op bezoek bij zijn aanstaande vrouw Constanze, bij wie hij tot 22.00 of 23.30 uur bleef en hij naar eigen zeggen ‘de onvriendelijke opmerkingen van haar moeder’ moest verdragen.
Na thuiskomst besteedde hij vaak nog meer tijd aan zijn nieuwste compositie – hij werkte tot 1 uur ’s nachts – voordat hij uiteindelijk ging slapen voor slechts ongeveer vijf uur.
Mozart beschreef de periodes van creatieve flow waarin hij terechtkwam als hij niet werd afgeleid:
“Dan staat mijn ziel in vuur en vlam van inspiratie, als er tenminste niets gebeurt dat mijn aandacht afleidt. Het werk groeit; ik blijf het uitbreiden, het steeds duidelijker vormgeven, totdat ik de hele compositie in mijn hoofd heb, hoe lang die ook mag zijn… Het komt niet achtereenvolgens tot me, met de verschillende onderdelen in detail uitgewerkt, zoals het uiteindelijk zal zijn, maar mijn verbeelding laat me het in zijn geheel horen.”
Een passie voor het leven
Mozart omarmde dit intense schema ondanks zijn slechte gezondheid en zwakke gestel. De meeste bronnen beschreven hem als een kleine (slechts ongeveer 1,52 meter lange), bleke man, die er ondanks zijn dure kledingstijl niet erg indrukwekkend uitzag. Hij leed tijdens zijn leven aan een aantal ziekten, waaronder pokken (die littekens op zijn gezicht achterlieten), tonsillitis en meerdere streptokokkeninfecties.
Ondanks zijn fysieke zwakheden brandde zijn geest fel in hem, waardoor hij een schat aan muziek aan de eeuwigheid kon nalaten. Ondanks zijn ongelooflijke productiviteit had de familie Mozart echter te kampen met chronische financiële problemen, hoewel ze altijd bedienden en een koets konden behouden.
De drukte van zo’n leven, in combinatie met zijn zwakke gezondheid, eiste zijn tol van Mozart. Hij werd ziek en stierf in december 1791. Hij was slechts 35 jaar oud. Een theorie is dat hij stierf aan Schönlein-Henoch purpura, een complicatie die kan optreden bij een streptokokkeninfectie.
Als het jonge muzikale genie langer had geleefd – en op dezelfde manier was doorgegaan – welke andere meesterwerken zou hij dan hebben gecreëerd? We zullen het nooit weten. Maar zelfs met zijn beperkte levensduur wist Mozart een onuitwisbare erfenis achter te laten in de muziekwereld, waardoor hij tot de grootste musici aller tijden behoort.
Origineel gepubliceerd door The Epoch Times (17 augustus 2025): Mozart’s Daily Routine: The Practices That Created a Musical Legacy
