Tijdens zijn toespraak bij de Verenigde Naties, waarin hij uithaalde naar wat hij noemde “globalistische agenda’s” rond migratie en groene energie, beschuldigde president Donald Trump NAVO-landen ervan nog steeds Russisch gas en olie te gebruiken en daarmee “een oorlog tegen zichzelf te financieren.”
Sinds het begin van de oorlog tussen Oekraïne en Rusland is het de Europese Unie, grotendeels bestaande uit NAVO-lidstaten, wel gelukt haar afhankelijkheid van Russische energie terug te dringen, maar de kraan is nog altijd niet dichtgedraaid.
Dit is wat u moet weten over het voortdurende gebruik van Russische olie en gas door NAVO-landen, en waarom er nog altijd achterdeurtjes bestaan.
Europa’s afhankelijkheid van Rusland
Decennialang was het Europese energiesysteem gebouwd op Russische leveringen. Vóór de oorlog tussen Oekraïne en Rusland in 2022 leverde Moskou zo’n 40 procent van de aardgasimport van de EU, naast grote hoeveelheden ruwe olie en steenkool.
Pijpleidingen zoals Nord Stream 1 voedden de Duitse industriële motor, terwijl landen als Hongarije, Slowakije en Tsjechië sterk afhankelijk werden van Russische leveringen. Maar ook na twee jaar oorlog blijven Russische brandstoffen naar NAVO-economieën stromen, zowel via directe als indirecte routes.
Hoeveel stroomt er nog?
De EU heeft beloofd de aankoop van Russische energie uiterlijk in 2028 volledig af te bouwen, al dringt Washington aan op een snellere afbouw, mede om ruimte te maken voor Amerikaanse export.
Uit cijfers van Eurostat blijkt dat Rusland in het tweede kwartaal van 2025 nog altijd 12,9 procent van de LNG-import van de EU leverde, terwijl pijplijngas goed was voor 12 procent. Noorwegen, de Verenigde Staten en Algerije hebben intussen een groot deel van de Russische leveringen overgenomen.
Na het EU-verbod op ruwe olie per schip in december 2022 komen de enige resterende legale stromen Russische olie de EU binnen via de zuidelijke tak van de Druzjba-pijplijn, die Hongarije, Slowakije en Tsjechië voorziet dankzij uitzonderingen.
Het LNG-achterdeurtje
Hoewel de EU grotendeels een verbod heeft ingesteld op de import van Russische olie en steenkool, zijn er nog geen sancties die de aankoop van Russisch gas verbieden. De Europese Commissie heeft de lidstaten wel opgeroepen de import terug te schroeven om te voorkomen dat zij de oorlogskas van het Kremlin spekken.
Dit jaar nam de EU bovendien maatregelen aan die het overladen van Russisch LNG tussen schepen in Europese havens voor verdere levering verbieden.
Welke NAVO-landen gebruiken nog Russische energie?
Trumps boodschap was gericht aan de NAVO, niet aan de EU en omvat dus ook landen buiten de EU, zoals Turkije, een grote afnemer van Russische olie. Vorig jaar haalde Turkije 41 procent van zijn gasimport uit Rusland, schreef Aura Sabadus, senior energieanalist bij adviesbureau ICIS, op LinkedIn.
België, Frankrijk en Nederland blijven Russisch LNG kopen, volgens een rapport van april van het Centre for Research on Energy and Clean Air (CREA).
Op 24 september verklaarde de Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken Péter Szijjártó—een belangrijke bondgenoot van premier Viktor Orbán—dat Hongarije Russische olie blijft kopen. “Wij zijn een land zonder kustlijn”, zei Szijjarto dinsdagavond in een interview met ATV-televisie vanuit New York, waar hij ook de Algemene Vergadering van de VN bijwoonde. “Het zou geweldig zijn als we toegang tot zee hadden; dan konden we een raffinaderij of een LNG-terminal bouwen en de wereldmarkt bedienen. Maar dat is nu eenmaal niet zo.”
Trumps opmerkingen
In zijn VN-toespraak hekelde Trump NAVO-landen omdat zij door te blijven kopen van Russische energie “de oorlog tegen zichzelf financieren.”
“Het is onvergeeflijk dat zelfs NAVO-landen niet veel Russische energie en Russische energieproducten hebben afgeschaft”, zei hij. “Bedenk het eens: ze financieren een oorlog tegen zichzelf.”
Versnelde tijdslijn
De EU wil haar loskoppeling van Russische energie versnellen. Aanvankelijk was het plan om per 1 januari 2028 volledig te stoppen, maar Trump heeft de EU herhaaldelijk opgeroepen sneller te handelen, nog voordat hij verdere druk op Moskou zet.
Kaja Kallas, hoofd buitenlandse zaken van de EU, schreef op 19 september op X dat het nieuwe voorstel erop gericht is “het afbouwen van Russisch vloeibaar aardgas te versnellen en uiterlijk 1 januari 2027 volledig te stoppen.”
Op dezelfde dag liet EU-Commissievoorzitter Ursula von der Leyen weten dat de EU “voor altijd” een einde wil maken aan de afhankelijkheid van Russische brandstoffen.
“Daarom verbieden we de import van Russisch LNG op de Europese markten. Het is tijd om de kraan dicht te draaien. We zijn hierop voorbereid,” zei ze.
“We pakken nu degenen aan die de oorlog van Rusland financieren door olie te kopen in strijd met de sancties. We richten ons op raffinaderijen, oliehandelaren en petrochemische bedrijven in derde landen, inclusief China.”
Emel Akan en Reuters hebben bijgedragen aan dit verslag.
Gepubliceerd door The Epoch Times (24 september 2025): NATO Countries Still Tapping Russian Oil and Gas: What to Know
