De Europese Commissie maakte op 11 december bekend dat de Europese Unie en Oekraïne een actieplan zijn overeengekomen om corruptie aan te pakken en de democratische instellingen in het land te versterken, in een poging om de weg naar EU-lidmaatschap te effenen.
De overeenkomst werd bereikt tijdens een informele bijeenkomst van EU-ministers en Oekraïense vertegenwoordigers in Lviv, Oekraïne. EU-commissaris voor Uitbreiding Marta Kos zei dat de maatregelen “allemaal gericht zijn op het versterken van de rechtsstaat, het bestrijden van corruptie en het opbouwen van sterke, verantwoordelijke democratische instellingen in Oekraïne”, volgens een bericht in The Kyiv Independent.
Kiev heeft toegezegd om deze doelstellingen het komende jaar prioriteit te geven door de bevoegdheden van de twee anticorruptie-instanties van Oekraïne, het Nationaal Anticorruptiebureau (NABU) en het Gespecialiseerd Anticorruptieparket (SAPO), uit te breiden, voegde Kos toe.
Ook inbegrepen zijn hervormingen van de rechterlijke macht, het openbaar ministerie en het Staatsbureau voor Onderzoek, evenals maatregelen om interne systemen te versterken die corruptie op hoog niveau voorkomen.
“We herinneren eraan dat de uitbreiding van de EU een geostrategische investering is in een sterk, stabiel en verenigd Europa dat gebaseerd is op gedeelde waarden, en dat Oekraïne een aanwinst kan worden voor een uitgebreide en veerkrachtigere Europese Unie”, aldus Kos en de Oekraïense vicepremier voor Europese en Euro-Atlantische Integratie, Taras Kachka, in een gezamenlijke verklaring die op 11 december werd gepubliceerd.
“In deze context zal de toetreding van Oekraïne tot de Europese Unie de veiligheid van het hele continent versterken en een belangrijk element vormen van bredere veiligheidsgaranties voor Oekraïne in de toekomst.”
“De Europese koers van Oekraïne blijft gebaseerd op een gezamenlijk streven naar integriteit, democratische instellingen en de rechtsstaat”, voegde de verklaring toe.
“Zelfs ondanks de buitengewone uitdagingen als gevolg van de Russische agressieoorlog blijft Oekraïne vastberaden en veerkrachtig in het doorvoeren van hervormingen die de transparantie, verantwoordingsplicht en het vertrouwen van het publiek versterken. Deze inspanningen zijn essentieel voor het toetredingsproces tot de EU en weerspiegelen de toewijding van het land om aan de verplichtingen van het lidmaatschap te voldoen.”
Het nieuws volgt op een groot corruptieschandaal in Oekraïne, waarbij Timur Mindich, de voormalige zakenpartner van de Oekraïense president Volodymyr Zelenskyy, samen met zes anderen werd aangeklaagd wegens vermeende betrokkenheid bij een witwaspraktijk waarbij het staatsenergiebedrijf Energoatom betrokken was.
Kachka erkende dat “Oekraïne pijnlijke structurele hervormingen doormaakt en dat de meest recente situatie uiteindelijk ook een schaduw zou kunnen werpen op de naleving van de anticorruptiehervormingen door Oekraïne”.
Hij kondigde op 11 december in een Facebook-bericht aan dat de raad van toezicht van Energoatom onmiddellijk zou worden ontbonden. Volgens hem was dat “de eerste stap naar het herstellen van de orde in het bedrijf en het uitbannen van corruptiepraktijken”.
“De nieuwe raad van toezicht moet effectiever zijn: het leiderschap opnieuw opnemen, een goede interne controle invoeren en de wetshandhavingsinstanties helpen bij het onderzoeken van mogelijke corruptie”, voegde hij eraan toe.
Volgens het Nationale Anticorruptiebureau van Oekraïne zijn de aannemers van Energoatom gedwongen om smeergeld en steekpenningen te betalen aan de leiders van het complot in ruil voor het behoud van hun status als leveranciers en het voorkomen van blokkades van producten en diensten.
Onderzoekers beweerden dat ongeveer 100 miljoen Oekraïense hryvnia, of ongeveer 2 miljoen euro, via dit systeem werd doorgesluisd.
Op 13 november ondertekende Zelenskyy een decreet waarin sancties werden opgelegd aan Mindich en zakenman Oleksandr Tsukerman.
Het bureau beweerde dat Mindich de belangrijkste organisator van het plan was, terwijl Tsukerman naar verluidt de “backoffice” runde die de illegale opbrengsten witwaste. Mindich is mede-eigenaar van Kvartal 95 Studio, het productiebedrijf achter Zelenskyy’s populaire tv-serie “Servant of the People”.
Het bureau maakte ook geluidsopnames openbaar waarin leden van de groep, sprekend in code en met behulp van gecodeerde terminologie, naar verluidt spraken over steekpenningen en smeergeldregelingen in verband met Energoatom.
Verschillende prominente figuren van de regering van Zelensky waren bij het schandaal betrokken, waaronder voormalig vicepremier Oleksiy Chernyshov, minister van Energie Svitlana Hrynchuk, minister van Justitie Herman Halushchenko en voormalig minister van Defensie en huidig secretaris van de Nationale Veiligheids- en Defensieraad Rustem Umerov.
Op 12 november dienden zowel Halushchenko als Hrynchuk hun ontslag in, een dag nadat Zelenskyy hen had gevraagd af te treden en corruptie in de energiesector tijdens oorlogstijd “absoluut abnormaal” had genoemd.
De zaak leidde tot publieke verontwaardiging, aangezien miljoenen Oekraïners in de winter te maken hebben met stroomuitval en een tekort aan verwarming als gevolg van de aanhoudende bombardementen van Rusland op Oekraïense energievoorzieningen.
Naast de corruptieproblemen wordt Oekraïne ook geconfronteerd met een blokkade van de toetreding tot de EU door Hongarije, dat zich tegen het lidmaatschap van Kiev heeft uitgesproken.
“Europa blijft geld naar Oekraïne sturen zonder echt toezicht, en nu blijkt uit een corruptieschandaal dat enorme bedragen in rook opgaan. Toch beweren sommigen dat dit een argument is voor EU-lidmaatschap. Absurd”, zei de Hongaarse premier Viktor Orbán vorige maand.
“Het standpunt van Hongarije is glashelder: als een land niet eens aan de basisnormen kan voldoen, is het niet klaar voor de EU.”
Gepubliceerd door The Epoch Times (12 december 2025): Ukraine Agrees to Anti-Corruption Plan in EU Membership Push
