We kennen allemaal het cliché dat optimisten het glas halfvol zien en pessimisten het glas halfleeg. Een ander spreekwoord zegt dat optimisten de donut zien en pessimisten het gat.
Welke metafoor je ook verkiest, we zijn het erover eens dat het altijd aangenamer is om tijd door te brengen met positieve, opgewekte mensen dan met negatieve, neerslachtige mensen. Bovendien weten we dat een optimistische instelling veel voordelen heeft. Het ontwikkelen van een hoopvolle houding is veel krachtiger voor het welzijn dan veel mensen erkennen.
In de afgelopen decennia hebben tientallen onderzoeken de voordelen van optimisme aangetoond in individuele levens, relaties, organisaties en de samenleving als geheel. Deze studies tonen aan dat optimisten het beter doen op het werk, op school en in de sport dan pessimisten. Positieve mensen bereiken waarschijnlijk meer doelen, gaan verstandiger om met stress, overwinnen depressies sneller, kunnen beter omgaan met ziekten en leven langer.
Laat ons een kijken naar een paar voordelen van optimisme:
- Volgens een onderzoek van Harvard kan een optimistische kijk op het leven op jonge leeftijd een betere gezondheid en een lager sterftecijfer voorspellen tijdens een follow-up periode van 15 tot 40 jaar.
- Uit een analyse van 15 onderzoeken met meer dan 200.000 deelnemers bleek dat optimistische mensen 35 procent minder kans hadden op hartaandoeningen en 14 procent minder kans hadden om vroegtijdig te overlijden.
- Het is aangetoond dat optimisme biologische risicofactoren verbetert, zoals een hoge bloedsuikerspiegel en cholesterol.
- Positief denken verhoogt de immuniteit en vermindert de kans op infecties en kanker.
- Uit een onderzoek uit 2017 bleek dat zelfs als er rekening werd gehouden met ander gezond gedrag, optimistische mensen hun levensduur met 15 procent verlengden en 50 procent meer kans hadden om ouder dan 85 te worden dan mensen met een negatieve instelling.
Het voordeel van verwachting
Een van de redenen waarom optimisten het goed doen, is dat ze verwachten dat er goede dingen zullen gebeuren en dat ze voor elke situatie een positieve uitkomst verwachten. Wat iemand verwacht heeft een significante invloed op het uiteindelijke resultaat van wat de verwachtingen ook zijn.
Onderzoekers gebruiken vaak de 12-item “Life Orientation Test” om het niveau van optimisme en pessimisme van mensen te meten. Deze en andere instrumenten helpen te verklaren dat pessimisten de neiging hebben om de schuld op zich te nemen voor slechte gebeurtenissen (“Het is mijn schuld”), te geloven dat de negatieve situatie zal voortduren (“Dit gaat eeuwig duren”) en een somber en doem perspectief aan te nemen (“Dit zal leiden tot een catastrofe”).
Optimisten daarentegen geven zichzelf niet de schuld van negatieve gebeurtenissen. In plaats daarvan hebben ze de neiging om zichzelf gepast krediet te geven voor goed nieuws, geloven ze dat positieve ontwikkelingen zich zullen voortzetten en blijven ze erop vertrouwen dat bemoedigende gebeurtenissen zullen uitbreiden naar veel andere gebieden van het leven. Anticiperen op een positieve uitkomst wordt vaak een zelfvervullende voorspelling – iemands houding wordt geactiveerd om de gewenste resultaten te bereiken.
Optimisme is een kwestie van perspectief
Kan iemand die van nature niet optimistisch is een positievere instelling ontwikkelen? Absoluut. Optimisme is niet iets waarmee iemand wordt geboren; optimisme kan worden getraind en versterkt, net als een spier.
Een onderzoek uit 2015 onderzocht de psychologische eigenschappen van eeneiige tweelingen en ontdekte dat genetica verantwoordelijk was voor 38 procent van de optimistische neigingen. Een eerder onderzoek toonde aan dat 20 procent van de optimistische instelling wordt toegeschreven aan geërfd DNA. Hoewel we allemaal graag geboren worden met het “optimisme-gen”, zouden deze en soortgelijke onderzoeken goed nieuws moeten zijn: optimisme is meestal een aangeleerde eigenschap en we kunnen allemaal groeien in ons vermogen om optimistischer te worden.
Bovenal worden zowel optimisme als pessimisme bepaald door hoe we denken over onze omstandigheden en tegenslagen. Neem bijvoorbeeld Jack. Zijn auto ging stuk op weg naar zijn werk. Onmiddellijk begon hij pessimistisch te denken. Hij dacht bij zichzelf: “Als ik niet zo onverantwoordelijk was geweest, was dit niet gebeurd. Ik had me beter moeten voorbereiden. Jack geloofde dat zijn hele dag zou worden verpest door deze ene tegenslag. En omdat Jack zichzelf bleef straffen en de schuld gaf aan zijn ‘gebruikelijke pech’, had hij inderdaad een rotdag.
Denk nu eens aan Jill, wiens auto het diezelfde ochtend ook begaf op weg naar haar werk. Jill accepteert dat er soms moeilijke dingen gebeuren waar ze geen invloed op heeft en ze staat niet toe dat tegenslagen een negatieve invloed hebben op haar zelfbeeld. Nadat ze haar lekke band had geïnspecteerd, dacht Jill bij zichzelf: “Ach, die dingen gebeuren nu eenmaal. Het is niet erg. Ik bel een takelwagen en neem een lift naar mijn werk.” Jill accepteerde de situatie, ging ermee om en ging verder met haar dag. Ze was niet blij met het gedoe en de reparatiekosten, maar ze relativeerde de situatie en koos er bewust voor om positief te blijven.
Meer dan ‘vrolijke gedachten’
Optimisme is een manier om obstakels in een ander kader te plaatsen. Hier zijn strategieën om je optimismespier te versterken:
Oefen dankbaarheid voor zowel grote als kleine dingen. Besteed elke dag een paar minuten aan het opnoemen van drie zegeningen in je leven en beschrijf hoe deze je hebben verrijkt. Door elke dag de dingen op te sommen waar je dankbaar voor bent, zul je er steeds meer gaan zien. Al snel zal je geest vanzelf op zoek gaan naar redenen om dankbaar te zijn.
Zoek kansen in tegenslagen. Wat een moeilijke situatie zo moeilijk maakt om mee om te gaan, is het gevoel dat je machteloos bent, maar dat is zelden (of nooit) het geval. Als je je plotseling iets herinnert wat je hebt gedaan of gezegd waardoor je iemand hebt beledigd, dan heb je nu de kans om nederigheid te oefenen en vergeving te vragen. Als je een bedrijf bent begonnen dat niet succesvol was, heb je nu de kans om te onderzoeken wat er fout ging zodat je de volgende keer meer kans op succes hebt.
Let op wat je zegt. We praten de hele dag tegen onszelf en de manier waarop we tegen onszelf praten is enorm belangrijk. Onze innerlijke stem beïnvloedt de sfeer in onze geest, hoe we onszelf zien en hoe we de wereld om ons heen waarnemen. De manier waarop je tegen jezelf praat, zet de toon voor hoe je met de wereld omgaat en het soort interacties dat je met anderen verwacht.
Kom in beweging. Wandelen of hardlopen is misschien wel het laatste waar je zin in hebt als je maar blijft denken aan iets negatiefs. Maar onderzoek toont aan dat lichamelijke activiteit kan helpen om angst en depressie te verminderen. Sterker nog, studies hebben aangetoond dat regelmatige lichaamsbeweging je al helpt om minder te piekeren. Zelfs één keer sporten helpt pessimistische gedachten te verminderen.
Vermijd energievreters. Het leven zit vol met mensen, verplichtingen en taken die onze energie wegzuigen en ons naar beneden halen. Aan sommigen kunnen we niet ontkomen, maar aan anderen kunnen en moeten we dat wel doen. Blijf uit de buurt van mensen die je positieve energie opzuigen als een droge spons in een plas water. Vermijd ook chronische klagers en pessimisten.
Benadruk positieve punten. Identificeer in je dagboek – of in je gesprek met een vriend of therapeut – specifieke aspecten van je leven waar je je bijzonder positief en optimistisch over voelt. Het kan gaan om je werk, ouderschap, huwelijk, spirituele groei of creatieve bezigheden. Wees zo specifiek mogelijk en vier de goede dingen in je leven.
Onderneem actie om je nieuwe denkwijze te demonstreren. Schrijf op een stuk papier een negatieve overtuiging op waarvan je het gevoel hebt dat die je tegenhoudt en onder druk zet. Neem nu het stuk papier, vouw het op en gooi het in je kachel (of spoel het door het toilet of haal het door je versnipperaar). Zeg terwijl tegen jezelf: “Deze overtuiging is al heel lang bij me, maar nu niet meer. Ik kies ervoor om het los te laten en het te vervangen door een positievere, nauwkeurigere overtuiging over mezelf.”
Houdt een zo goed mogelijk beeld van jezelf en van je leven voor ogen. Besteed de komende twee weken 15 minuten aan het bedenken en opschrijven van de best mogelijke omstandigheden in je toekomst. Denk na over je doelen en dromen – en stel je voor dat alles de allerbeste situatie wordt. Breng dan nog eens vijf minuten door met het zo levendig mogelijk visualiseren van dit beste toekomstige leven, met veel details. Deze oefening is meer dan een peptalk voor jezelf; je hertraint je geest en heroriënteert je gedachten. Een onderzoek gepubliceerd in het Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry toonde aan dat deze oefening het optimisme van de deelnemers verhoogde.
Gepubliceerd door The Epoch Times (10 oktober 2024): For Maximum Health, Optimize Your Optimism
