Dit is deel 8 in “Deugdzame Geneeskunde”
Welke geneeskunde is veilig, effectief, gratis en vereist slechts een subtiele verschuiving in perspectief? We nodigen je uit om de verwaarloosde link tussen deugd en gezondheid te verkennen – ‘Deugdzame Geneeskunde’.
De oud-Chinese literatuur vertelt het verhaal van een oude man genaamd Sai Weng, die voor zijn levensonderhoud afhankelijk was van zijn paard.
Op een dag liep zijn paard weg en de buren kwamen hun medeleven betuigen en zeiden: “Dat is spijtig.”
Sai Weng merkte kalm op: “Misschien.”
Kort daarna keerde het paard terug en bracht een groep wilde paarden met zich mee. De buren feliciteerden hem met zijn geluk. Sai Weng antwoordde: “Misschien.”
De zoon van Sai Weng probeerde op een van de wilde paarden te rijden, maar hij viel eraf en brak zijn been.
Opnieuw verzamelden de buren zich en zeiden: “Nou, dat is erg.”
Sai Weng antwoordde: “Misschien.”
Niet lang daarna brak er oorlog uit en alle jonge mannen in het dorp werden opgeroepen om te vechten. Vanwege zijn verwonding werd de zoon van Sai Weng vrijgesteld van militaire dienst, waardoor hij gespaard bleef van de gevaren van de oorlog. Dit verhaal, dat dateert uit de tweede eeuw vóór Christus, inspireerde het beroemde Chinese gezegde “Sai Weng verliest zijn paard; hoe kan men weten dat het geen zegen is?”
Een meer bekende parallel is misschien “achter de wolken schijnt de zon” of “elk tij heeft zijn eb”. Het zien van potentiële positiviteit voorbij de uitdagingen van het moment belichaamt de aard van optimisme, een deugd die zorgt voor een creatieve mindset en ongelooflijke voordelen voor de gezondheid.
De voordelen van optimisme
Carsten Wrosch, professor in de psychologie aan de Concordia Universiteit en onderzoeker op het gebied van persoonlijkheid, vertelde The Epoch Times dat optimisme niet alleen een eigenschap is, maar ook een benadering van het leven.
“Het gaat er eigenlijk om of je verwacht dat je leven in de toekomst goed of slecht zal zijn,” zei hij.
Optimistische mensen hebben aanzienlijk minder kans om depressieve symptomen te ontwikkelen, zelfs bij patiënten die lijden aan chronische ziekten. Dit beschermende effect geldt voor alle leeftijdsgroepen, van jongere tot oudere volwassenen.
De Zutphen Elderly Study bijvoorbeeld volgde meer dan 800 mannen gedurende 15 jaar en analyseerde hoe levensstijl, voeding en andere factoren ziekten en sterfte beïnvloeden. Uit het onderzoek bleek met name dat een hoog optimisme, vergeleken met een laag optimisme, in verband werd gebracht met een 77 procent lager risico op depressieve symptomen.
Recentere onderzoeken hebben soortgelijke bevindingen opgeleverd. Een meta-analyse uit 2024 van 18 onderzoeken toonde aan dat deelname aan optimisme training, inclusief mindfulness en dankbaarheidsdagboeken, depressiesymptomen met ongeveer een derde verminderde. Psychologisch gezien hebben optimistische individuen minder extreme negatieve reacties op stressoren en herstellen ze dus sneller van een depressie.
Optimisme kan gevoelens van hopeloosheid en zelfmoordgedachten verminderen.
Optimisme leidt tot een ander zeer gewenst resultaat: een lang leven. Vergeleken met pessimisten hebben optimistische kankerpatiënten meer dan vier keer zoveel kans om een jaar na de diagnose te overleven.
Intuïtief is het logisch; wie goede dingen in het leven verwacht, heeft meer reden om te blijven leven. In een baanbrekend artikel, gepubliceerd in PNAS, waarin meer dan 70.000 mensen werden geanalyseerd, ontdekten onderzoekers dat de meest optimistische mensen tot 15 procent langer leefden dan de minst optimistische mensen en dat hun kans op een “uitzonderlijke levensduur” – tot 85 jaar of langer leven – met 70 procent toenam.
Om dat in perspectief te plaatsen: optimisme voegt bijna net zoveel jaren aan iemands leven toe als het niet krijgen van een hartaanval of diabetes, volgens de onderzoekers.
Hoe je een optimisme ontwikkelt dat geneest
Wat stimuleert deze diepgaande veranderingen bij optimistische mensen? De belangrijkste hypothese is dat optimisten anders omgaan met uitdagingen.
Wrosch, die uitgebreid heeft gepubliceerd over optimisme, zegt dat optimisten eerder geneigd zijn om stressfactoren frontaal aan te pakken, tijd en energie te investeren in het overwinnen van uitdagingen en actief op zoek te gaan naar oplossingen voor problemen. Ze zien uitdagingen als kansen – ze leven actief, niet passief.
Suzanne Segerstrom, professor en directeur van het Center for Healthy Aging Research aan de Oregon State University, vertelde aan The Epoch Times dat “mensen die optimistischer zijn meestal betere resultaten verwachten gezien de realiteit van de situatie”.
Deze proactieve copingstijl vermindert de effecten van stress, bevordert de mentale gezondheid op lange termijn en stimuleert een groeimindset.
Aan de andere kant gebruiken pessimisten vermijdende coping, wat betekent dat ze de stressfactor vermijden of ontkennen – en in sommige gevallen nemen ze hun toevlucht tot medicijnen of afleiding om met de stressfactoren om te gaan.
Gelukkig is optimisme een vaardigheid die geoefend kan worden. Onderzoek beschrijft verschillende empirisch onderbouwde methoden om optimisme te ontwikkelen. Algemene strategieën zijn onder andere het actief herkaderen van negatieve gedachten, terugkijken naar persoonlijke prestaties uit het verleden om positieve toekomstverwachtingen in te prenten en jezelf omringen met ondersteunende lotgenoten.
Meer gestructureerde interventies omvatten het doen van de oefening ‘best mogelijke zelf’, waarbij je je een scenario voorstelt waarin je al je levensdoelen bereikt op verschillende gebieden zoals gezin, werk en gezondheid. Hoe meer je je een realiteit voorstelt die het waard is om naartoe te werken, hoe meer je ernaar uitkijkt – en dat is optimisme.
Volgens een grote meta-analyse uit 2019 verbetert deze oefening het optimisme aanzienlijk en vermindert het depressieve symptomen.
Verder kun je optimisme ontwikkelen door dankbaarheidsbrieven of korte lijstjes te schrijven met waar je dankbaar voor bent. Je kunt ook de oefening ‘drie goede dingen’ doen waarbij je nadenkt en drie positieve dingen opschrijft die die dag zijn gebeurd en wat maakt dat ze zijn gebeurd. Samen vormen deze oefeningen een gewoonte om je te richten op het positieve in het heden en om dezelfde positieve verwachtingen voor de toekomst te ontwikkelen.
Tegelijkertijd stimuleren mindfulness en meditatie een op het heden gericht bewustzijn, wat ruminatieve negatieve gedachtepatronen vermindert en indirect optimisme bevordert.
Wees minder pessimistisch
Is het beter om positiever te denken of gewoon minder negatieve gedachten te hebben? Met andere woorden, moeten we ons erop richten optimistischer of minder pessimistisch te zijn?
Een baanbrekende meta-analyse uit 2021 bracht een verrassend antwoord aan het licht: Pessimisme speelt een veel grotere rol dan optimisme bij het voorspellen van gezondheidsuitkomsten, en niet slechts met een kleine marge. Wrosch lichtte toe dat uit de analyse bleek dat pessimisme ongeveer drie keer meer voorspellende waarde had voor gezondheidsgevolgen. Minder pessimisme is bijvoorbeeld gekoppeld aan minder ontstekingen, een betere cardiovasculaire gezondheid en zelfs hogere slagingspercentages bij vruchtbaarheidsbehandelingen in vergelijking met meer optimisme.
Daarom, zei Wrosch, moeten pessimisme en optimisme niet worden gezien als tegenpolen van één eigenschap, maar als twee afzonderlijke persoonlijkheidstrekken.
Optimisme is als gas geven, waardoor je vooruit gaat. Pessimisme is als de handrem erop hebben staan. Zelfs als je gas geeft, sleept de rem je naar beneden, waardoor je na verloop van tijd schade oploopt en zelfs basisbewegingen moeilijk worden.
Pessimisme loslaten is als het loslaten van de rem. De volgende keer dat je jezelf betrapt op een spiraal van rampscenario’s, onthoud dan: je hoeft jezelf niet te dwingen om gelukkige gedachten te denken; gewoon de negatieve gedachten loslaten kan al een grote stap voorwaarts zijn.
“Optimisme is een terugkoppelingslus,” zei Segerstrom.
Succesvolle mensen zijn meestal optimistischer, wat deuren opent naar meer sociale en financiële middelen – wat allemaal een positieve cyclus versterkt.
Grace Zhang, een acupuncturist met een bachelor in de medische wetenschappen uit China, vertelde The Epoch Times dat “mindset een belangrijke rol speelt in het genezingsproces”.
Ze zei dat vanuit het perspectief van de traditionele Chinese geneeskunde, het handhaven van optimistische emoties helpt om de energie vrijer te laten stromen en de algehele gezondheid te bevorderen. Omgekeerd veroorzaken pessimistische emoties een onevenwichtige balans van energie, wat het immuunsysteem verzwakt en tot ziekte leidt.
Zhang deelde mee dat het verhaal van Sai Weng ons eraan zou moeten herinneren dat we bij uitdagingen rustig moeten blijven, het perspectief moeten behouden en open moeten staan voor de mogelijkheid dat dingen ten goede keren.
Origineel gepubliceerd op The Epoch Times (29 januari 2025): Optimism: The Virtue That Counters Depression and Increases Longevity
