20 augustus 2026
Zelfs beperkte schermtijd trekt kinderen naar digitale werelden die hun verlangens, affecties en emotionele gezondheid kunnen veranderen. Vera Livchak/Getty Images

Ouderlijk toezicht geeft ouders geen echte controle

Techbeleidsexpert Clare Morell bespreekt de nadelen van schermgebruik en biedt een radicale, verfrissende oplossing.

Het is bijna twintig jaar geleden dat de eerste iPhone op de markt kwam, maar ouders worstelen nog steeds met de vraag hoe ze hun kinderen het beste door het digitale landschap kunnen loodsen. Clare Morell is onderzoekerster bij het Ethics and Public Policy Center, directeur van het technologie- en menselijk welzijnsproject van het centrum en auteur van “The Tech Exit: A Practical Guide to Freeing Kids and Teens from Smartphones” (De tech-exit: een praktische gids om kinderen en tieners van smartphones te bevrijden).

“Ik wil dat de geest en het hart van de volgende generatie worden beschermd tegen de schadelijke effecten van digitale technologieën, en ik wil ouders die daar in de frontlinie mee te maken hebben, daarbij helpen,” zegt ze.

We vroegen haar om advies voor ouders die hun kinderen willen beschermen tegen de steeds duidelijker wordende negatieve effecten van smartphones.

“The Tech Exit” door Clare Morell. “Dit boek biedt een ontsnappingsplan voor ouders, een manier om van schermen af te komen als ze die al aan hun kinderen hebben gegeven [die] moeten ontgiften. Ook bevat het een gids met stappen die je kunt volgen om op lange termijn van deze technologieën af te komen,” aldus Morell. Met dank aan Clare Morell
The Epoch Times: Gelooft u dat de meeste ouders de gevaren van het geven van smartphones aan hun kinderen of tieners onderschatten?

Mevrouw Morell: Ja, dat vind ik wel. Helaas hebben technologiebedrijven ouders verteld dat ze de schade van smartphones en sociale media kunnen beperken door tijdslimieten en ouderlijk toezicht in te stellen, maar dat is niet waar.

Tijdslimieten voor schermgebruik zijn niet afgestemd op de mentale en emotionele tijd van een kind. Ze kunnen mentaal nog lang in de virtuele wereld blijven hangen nadat ze deze hebben verlaten. En zelfs een kleine hoeveelheid tijd per dag zorgt voor een sterk verlangen naar meer, omdat de technologie van nature verslavend is.

Het is alsof een ouder vraagt hoeveel sigaretten een kind per dag mag roken. Het ontwerp en de inhoud ervan zijn, zelfs in kleine hoeveelheden, inherent schadelijk voor kinderen. En ouderlijk toezicht geeft ouders geen echte controle. Kinderen kunnen via apps op een smartphone maar al te gemakkelijk in aanraking komen met pornografie en andere ongepaste inhoud. Er zijn te veel toegangspoorten tot de online wereld om effectief toezicht te houden en er zitten te veel bugs en mazen in de controles. Ze zijn niet volledig effectief.

The Epoch Times: Denkt u dat er manieren zijn waarop digitale apparaten het gezinsleven verbeteren of goed zijn voor kinderen?

Mevrouw Morell: Ik ben nogal pessimistisch over de manier waarop digitale apparaten het gezinsleven kunnen verbeteren of goed zijn voor kinderen. Bijna alle voordelen die digitale technologie biedt, zijn in het echte leven nog beter. Neem bijvoorbeeld het onderzoek dat een kind via internet kan doen. In de meeste gevallen zou dat onderzoek waarschijnlijk beter gedaan kunnen worden met ouderwetse boeken. Studies tonen aan dat kinderen teksten beter begrijpen als ze die op papier lezen in plaats van op een scherm.

Maar ik erken dat er gevallen zijn waarin een computer nuttig kan zijn voor een schoolopdracht of onderzoeksproject, of om een kind te helpen bij het ontwikkelen van programmeervaardigheden of andere harde computervaardigheden. In dat geval raad ik gezinnen aan om kinderen alleen in het openbaar en met een duidelijk doel gebruik te laten maken van computers en internet, zodat anderen kunnen zien wat ze doen en zodat ze een duidelijk, tijdsgebonden doel hebben waarvoor ze het gebruiken en het niet verandert in gedachteloos scrollen.

Hetzelfde geldt voor televisies: gezinnen kunnen deze samen gebruiken voor goede doeleinden, zoals het samen kijken naar een familiefilm of een sportevenement. Ik adviseer gezinnen dan ook dat hoe groter het scherm, hoe beter, zodat u samen kunt genieten van dit schermentertainment. Het gebruik ervan moet beperkt blijven: tv-kijken is geen dagelijkse gewoonte, maar een traktatie in het weekend of voor speciale gelegenheden.

Auteur en beleidsexpert Clare Morell. Met dank aan Clare Morell.

The Epoch Times: Veel ouders proberen thuis regels voor schermtijd in te voeren, maar hebben daar moeite mee. In uw nieuwe boek zegt u dat schermtijdlimieten “niet werken”. Waarom is dat?

Mevrouw Morell: De technologie is zo ontworpen dat ze verslavend werkt. De functies ervan zorgen ervoor dat er dopamine vrijkomt in de hersenen, wat een sterke en constante behoefte aan meer creëert, zelfs als ze er maar een beperkte tijd per dag aan besteden. Alles wat een dagelijkse bezigheid is, wordt een sterke gewoonte, en schermen zijn een gevaarlijke gewoonte omdat ze het zich ontwikkelende zenuwstelsel en de hersenen van een kind overweldigen.

Het gebruik van schermen is niet alleen een opportuniteitskostenpost omdat kinderen hun tijd niet aan andere activiteiten in de echte wereld besteden, maar schermen veranderen ook hun smaak en verlangens, waardoor ze ongevoelig worden voor de geneugten van het echte leven. De schoonheid van de natuur en activiteiten in het echte leven worden saai en alledaags voor hen. Het is dus niet alleen een opportuniteitskostenpost voor hun tijd, maar ook voor hun affectie.

The Epoch Times: Welke strategieën raadt u aan voor ouders die te laat zijn en hun kinderen een smartphone hebben gegeven en daar nu spijt van hebben?

Mevrouw Morell: Het is nooit te laat om het roer om te gooien. Het is mogelijk om de hersenen van uw kind te resetten en hun dwangmatige schermgedrag te doorbreken en nieuwe gewoontes te vormen zonder schermen; begin gewoon met een digitale detox van 30 dagen.

Een detox betekent geen tabletten, geen smartphones, geen internet, geen sociale media en geen videogames. De tv mag alleen worden gebruikt om op vrijdagavond met het gezin een film te kijken. Maak een plan voor de 30 dagen met activiteiten en taken die de kinderen in huis kunnen doen zonder scherm en hang dat plan naast de kalender aan de muur. Probeer het eens en ontdek zelf de voordelen.

De eerste twee weken zijn misschien moeilijk, maar als je eenmaal over de drempel heen bent, zullen kinderen leren zichzelf te vermaken en zullen ze niet meer om schermen vragen. En het is nooit te laat, zelfs niet voor tieners. Zelfs als je nog maar een jaar hebt met je tiener voordat hij of zij naar de universiteit gaat, laat dat dan een jaar zijn zonder smartphone en sociale media. Geef je kind in plaats daarvan meer vrijheid in de echte wereld en help hem of haar de vaardigheden en volwassenheid te ontwikkelen die nodig zijn om het volwassen leven te betreden.

The Epoch Times: Welke ideale grenzen stelt u voor dat gezinnen in hun huis hanteren als het gaat om technologie?

Mevrouw Morell: Naast het volledig uitsluiten van smartphones en sociale media voor kinderen, raad ik voor ander technologisch gebruik in huis, zoals een gezinscomputer of televisie, deze twee principes aan: 1) Schermgebruik is openbaar en heeft een doel, en 2) schermentertainment is beperkt en wordt gedeeld.

Dit betekent dat als een kind een onderzoeksproject voor school moet doen, het dat doet op een gezinscomputer [die zich bevindt] waar iedereen langs kan lopen en kan zien wat het aan het doen is, en dat het dat doet voor dat beperkte doel en dan weer stopt; er wordt niet doelloos op internet gesurft. En schermen voor entertainment, zoals een tv, worden alleen samen als gezin gebruikt als een traktatie voor speciale gelegenheden en niet als een dagelijkse gewoonte.

The Epoch Times: Wat zouden meer ouders moeten weten over smartphones en andere digitale apparaten?

Mevrouw Morell: Dat ze onmogelijk effectief kunnen worden vergrendeld of gecontroleerd. Veel ouders gaan ervan uit dat ze hun kind een smartphone zonder sociale media kunnen geven, maar elke kindveiligheidsexpert kan u vertellen dat dat niet het geval is.

Er zijn duizenden apps beschikbaar. De meeste apps hebben hun eigen in-app browsers, hun eigen portalen naar het internet waar de meeste externe ouderlijke controles en filters geen toegang toe hebben of die ze niet kunnen blokkeren. Zelfs onschuldige apps, zoals educatieve spelletjes, hebben sociale media-onderdelen waar volslagen vreemden berichten naar uw kinderen kunnen sturen. Het is voor ouders simpelweg onmogelijk om hun kinderen volledig te beschermen tegen alle mogelijke bedreigingen die via een smartphone binnenkomen. Er zijn gewoon te veel toegangspunten en te veel mazen en bugs die ouders moeten afsluiten, en de grootte en draagbaarheid van een smartphone maken hem erg geheimzinnig en privé, waardoor ouders er moeilijk inzicht in hebben.

Hoewel de smartphone het gevaarlijkst is, zijn ook andere interactieve schermen, zoals tablets en videogames, te prikkelend voor het zenuwstelsel van een kind en brengen ze ook potentiële gevaren met zich mee. Een tablet is een zeer gladde helling naar een smartphone, dus begin al op jonge leeftijd met het vermijden van interactieve schermen.

Ten slotte is een verwaarloosd effect van schermen de oogschade die dit bij kinderen veroorzaakt. Een oogarts die ik ken, ziet 8-jarige kinderen in haar praktijk die kampen met chronische droge ogen omdat hun traanklieren zijn uitgedroogd door het staren naar schermen. Wanneer een kind naar een scherm staart, knippert het niet met de ogen; wanneer het oog niet knippert, geeft het geen olie af uit de traanklieren en drogen deze uit. Als ze eenmaal zijn opgedroogd, zijn ze weg – je kunt ze niet meer terugkrijgen. Deze kinderen zullen dus de rest van hun leven hun ogen kunstmatig moeten bevochtigen, anders lopen ze het risico dat er littekenweefsel ontstaat, wat uiteindelijk tot blindheid kan leiden. Ik vroeg haar hoeveel tijd op een scherm te veel is, en ze zei dat we dat niet echt weten, maar dat we de tijd die kinderen op schermen doorbrengen drastisch moeten verminderen.

The Epoch Times: Welke rol moet de overheid volgens u spelen bij de digitale bescherming van kinderen?

Mevrouw Morell: Ouders hebben betere wetten nodig om hen te ondersteunen. Er zijn collectieve aspecten van de schade die digitale technologieën aan kinderen toebrengen, waar ouders alleen niet tegenop kunnen. Zo verandert het gebruik ervan de hele sociale omgeving van kinderen en kan elk kind met een smartphone zich naar een ander kind buigen en een pornografische website laten zien. En er zijn precedenten in onze wetgeving dat wanneer we erkennen dat iets schadelijk is voor kinderen, we wetten aannemen om het volledig uit de kindertijd te weren, in plaats van dit aan individuele ouders over te laten. Hetzelfde zou moeten gelden voor pornografische websites en sociale media vandaag de dag. De overheid zou deze uit de kindertijd moeten weren.

Bovendien is er momenteel geen toestemming van de ouders nodig om een socialemedia-account aan te maken of een app te downloaden. De overheid moet wetten aannemen die toestemming van de ouders verplicht stellen, zodat het rechtmatige gezag van ouders over hun kinderen ook in de online wereld wordt gerespecteerd.

Gepubliceerd door The Epoch Times (14 juni 2025): Tech Policy Expert on Kids’ Digital Devices: ’Parental Controls Don’t Give Parents Real Control’