In zijn eerste interview hintte paus Leo XIV op een mogelijke koerswijziging in het Vaticaanse akkoord met China. Hij benadrukte dat hij luistert naar vervolgde katholieken in het land.
Paus Leo XIV gaf het interview in het Spaans aan de katholieke publicatie Crux, die het deze week in afleveringen publiceerde met ingang van 14 september.
De paus zei dat hij in “voortdurende dialoog is met een aantal mensen, Chinezen, aan beide kanten over een aantal kwesties die er spelen”.
Hij kondigde geen veranderingen aan en verwees naar zijn voorgangers, maar zei dat er meerdere gesprekken op hoog niveau zijn gevoerd over China.
“Ik probeer beter te begrijpen hoe de kerk haar missie kan voortzetten, met respect voor zowel cultuur als politieke kwesties die onmiskenbaar van groot belang zijn,” aldus paus Leo XIV. “Tegelijk wil ik recht doen aan een aanzienlijke groep Chinese katholieken die al vele jaren onderdrukking of moeilijkheden ervaart bij het vrij beleven van hun geloof, zonder partij te kiezen.”
“Dat neem ik zeker mee in overweging, samen met andere ervaringen die ik eerder had in het contact met Chinezen, zowel binnen de regering als met religieuze leiders en leken. Het is een zeer moeilijke situatie.”
Onlangs deed hij nog andere uitspraken over China, waaronder de aankondiging van een nieuw bisdom in Zhangjiakou en de wijding van de eerste bisschop daar, de eerwaarde Giuseppe Wang Zhengui.
Onder de voorganger van paus Leo, paus Franciscus, sloot het Vaticaan in 2018 een akkoord met China over de benoeming van bisschoppen. De details van die overeenkomst zijn nooit openbaar gemaakt.
Het akkoord riep brede zorgen op bij mensenrechtenorganisaties, omdat de Chinese Communistische Partij (CCP) bekendstaat om de vervolging van christenen en andere religieuze groepen. Gelovigen die zich niet schikken naar de staatsversie van religie worden weggezet als sekteleden en hun geloof wordt buiten staatscontrole gecriminaliseerd. In 1955 arresteerde de CCP de rooms-katholieke bisschop van Shanghai omdat hij weigerde afstand te doen van pauselijk gezag; hij bleef drie decennia gevangen.
In oktober 2024 verlengden het Vaticaan en China het akkoord, waarvan de kerk zegt dat het nodig is om de vele lege bisschopszetels in China te vullen.
Diezelfde maand publiceerde het Center for Religious Freedom van het Hudson Institute een rapport waarin staat dat de vervolging van katholieken sinds het akkoord van 2018 juist is “geïntensiveerd”, met de nadruk op de vervolging van tien katholieke bisschoppen. Onder hen zijn bisschoppen die onterecht werden vastgezet, sommigen herhaaldelijk, en anderen die spoorloos verdwenen. Volgens het rapport richt de CCP zich op “hiërarchen die zich verzetten tegen de controle van de Chinese Communistische Partij over religieuze zaken”.
De vervolgde bisschoppen hadden zich volgens het rapport verzet tegen de Chinese Patriottische Katholieke Vereniging (CPCA). Lidmaatschap zou hen verplichten afstand te doen van de Heilige Stoel, preken te baseren op het “Xi Jinping-denken”—de communistische en politieke ideologie van de Chinese leider—en zich te onderwerpen aan staatscontrole.
Volgens het rapport zette Peking bisschoppen direct na het akkoord van 2018 onder druk om zich bij de CPCA aan te sluiten. In 2019 gaf het Vaticaan richtlijnen uit waarin stond dat lidmaatschap mét “gewetensbezwaren” tegen de CPCA was toegestaan, maar het akkoord zelf voorziet niet in een uitzondering voor gewetensbezwaar, zo merkt het rapport op.
Bisschoppen die de CPCA afwezen, vormden volgens het rapport een soort katholiek ondergronds netwerk. Zonder deze katholieken staat de kerk “voor een ongekende uitdaging bij het vormen van de volgende generatie Chinese bisschoppen.”
“De Heilige Stoel voert een race tegen de klok om de banden met de bisschoppen binnen de CPCA te versterken, voordat het Chinese episcopaat volledig ononderscheidbaar wordt van de rest van het United Front Work Department,” aldus het rapport, verwijzend naar de mondiale beïnvloedingsoperaties van het Chinese regime.
Gepubliceerd door The Epoch Times (18 september 2025): Pope Listening to Persecuted Catholics, Signals Potential Change to China Deal
