Tijdens een vergadering van de ministerraad op 3 november zei Tusk dat hij van de grenswacht een melding had ontvangen over verdachte bewegingen aan de Pools-Russische grens, kort na middernacht.
“Personen met zaklampen”, zei hij. “We hebben daar zeer snel de juiste troepen en middelen ingezet en zijn erin geslaagd een provocatie te voorkomen.” Tusk zei dat niet met volledige zekerheid kon worden vastgesteld of het incident daadwerkelijk een poging tot provocatie was.
Kaliningrad is een brandhaard van diplomatieke spanningen tussen Moskou en de NAVO-bondgenoten. De zwaar gemilitariseerde exclave ligt geïsoleerd van de rest van Rusland, ingeklemd tussen de NAVO-lidstaten Litouwen en Polen.
Tusk zei dat er geen grote ramp was voorkomen, maar voegde eraan toe: “De spanningen en de escalatie vanuit Rusland kunnen aanhouden. We moeten daarom alert blijven en klaarstaan om mogelijke provocaties te voorkomen.”
“We ontvangen al enige tijd informatie van onze eigen diensten en van onze bondgenoten dat … er aan de grens met Rusland sabotageacties of ernstigere provocaties kunnen plaatsvinden, of zelfs sabotageoperaties die door vijandige diensten worden georganiseerd”, aldus Tusk.
De premier zei dat de waarschuwingen steeds concreter waren geworden. Zo was er inlichtingeninformatie die erop wees dat gewapende personen in de eerste helft van november zouden kunnen proberen Pools grondgebied binnen te dringen.
Ook zei hij dat de Amerikaanse generaal Alexus Grynkewich, de opperbevelhebber van de NAVO-strijdkrachten in Europa, hem had gewaarschuwd voor een mogelijke escalatie.
Een woordvoerster van de Poolse politiechef, generaal Marek Boron, vertelde The Epoch Times per e-mail dat er preventieve maatregelen werden genomen vanwege dreigingen op het gebied van sabotage, hybride criminele activiteiten en de activiteiten van Oost-Europese inlichtingendiensten.
Volgens haar vonden de operaties plaats in de Poolse politieregio’s Ermland-Mazurië en Podlachië. Daarbij werd samengewerkt met de grenswacht, het leger en de inlichtingendiensten.
“De politie reageert altijd op binnenkomende informatie en neemt, afhankelijk van de dreigingen, passende maatregelen”, zei ze.
Boron vertelde op 2 november aan de Poolse radiozender RMF FM dat de inzet verband hield met zorgen over sabotage en de activiteiten van buitenlandse inlichtingendiensten.
“Er zijn daar veel politieagenten actief”, zei Boron. “Sommige politie-eenheden zijn overgeplaatst en ook antiterrorisme-eenheden nemen deel aan de operatie. We werken samen met het leger, de grenswacht en de inlichtingendiensten.”
Boron ontkende dat de versterking van de grensbeveiliging iets te maken had met de recente kwestie rond het Constitutioneel Hof in Warschau.
Tusk beschuldigde Rusland op 3 november ervan te proberen “instabiliteit” in Polen aan te wakkeren. Dat gebeurde nadat op 30 oktober protesten waren uitgebroken bij het Poolse Constitutioneel Hof. Aanleiding was de aankondiging van het hoogste gerechtshof dat zijn voorzitter, Bogdan Swieczkowski, was geschorst vanwege meningsverschillen over benoemingen van rechters.
Russische politici, onder wie voormalig president Dmitri Medvedev, vicevoorzitter van de Russische Veiligheidsraad, omschreven de stappen van de regering-Tusk in het conflict rond het Constitutioneel Hof als “een staatsgreep”.
In een bericht op X van 1 november bespotte Medvedev de westerse beschuldigingen van Russische inmenging. Hij schreef: “Ik ben dol op deze mantra! Verkiezingen in de VS? De Russen! Migranten in Spanje? De Russen! Een constitutionele staatsgreep in Polen? Natuurlijk, de Russen! Bedankt! Niets verenigt ons beter dan onze macht! Nou, de rest kennen jullie wel … we komen eraan!”
Kaliningrad is het hoofdkwartier van de Russische Baltische Vloot en beschikt over de enige Russische haven die het hele jaar door ijsvrij blijft.
Door de strategische ligging kan Rusland vanuit de exclave militaire macht uitoefenen in Midden- en Noord-Europa.
Tegelijkertijd maakt de ligging tussen twee NAVO-lidstaten het gebied kwetsbaar. Als het bondgenootschap tegen het gebied zou optreden, zou Moskou grote moeite hebben om de aanvoerroutes in stand te houden.
Rusland waarschuwde op 29 september dat elke Britse of NAVO-poging om Kaliningrad te blokkeren of aan te vallen, een nucleaire vergelding zou kunnen uitlokken.
In een bericht op Telegram van 29 september verwees de Russische ambassade in Londen naar de recente vierdelige fictiedramaserie The Wargame van Sky TV. Daarin overweegt een fictief Brits kabinet een aanval op Russisch grondgebied, waaronder Kaliningrad, nadat Moskou in een nagebootst scenario het Verenigd Koninkrijk heeft aangevallen.
Moskou verwees ook naar een recent artikel in de Britse krant iPaper. Daarin stond op 26 september dat het gebied, “ooit gezien als een bedreiging voor de NAVO, nu een zwakke plek van Vladimir Poetin zou kunnen zijn die klaarstaat om blootgelegd te worden”.
Victoria Friedman, Aldgra Fredly en Reuters hebben bijgedragen aan dit artikel.
Gepubliceerd door The Epoch Times (3 november 2026): Poland Thwarts Suspected Provocation in Kaliningrad, Tusk Says





