POTS: Symptomen, oorzaken, behandelingen en natuurlijke benaderingen

Het posturale orthostatische tachycardiesyndroom (POTS), ook wel posturale autonome tachycardie genoemd, is een aandoening die wordt gekenmerkt door een ongewoon snelle stijging van de hartslag bij de overgang van een zittende of liggende positie naar staan. Deze veel voorkomende bloedsomloopstoornis komt naar schatting voor bij 1 tot 3 miljoen Amerikanen. POTS is ook een vorm van dysautonomie, een aandoening van het autonome zenuwstelsel.

Wat zijn de verschillende vormen van POTS?

POTS staat voor het volgende:

• Posturaal: de houding of positie van je lichaam
• Orthostatisch: rechtop staan na zitten of liggen
• Tachycardie: snelle hartslag
• Syndroom: een verzameling symptomen

Er zijn twee hoofdtypen POTS en verschillende subtypen. POTS is primair of secundair. Het wordt primair genoemd als er geen precieze oorzaak bekend is. Secundair betekent dat het wordt veroorzaakt door een bekende onderliggende aandoening die mogelijk autonome neuropathie kan veroorzaken, zoals diabetes, de ziekte van Lyme of auto-immuunziekten.

De verschillende subtypes van primaire POTS zijn de volgende:

• Neuropathisch: Neuropathische POTS wordt geassocieerd met schade aan de kleine zenuwvezels, die de vernauwing van bloedvaten in de ledematen en buik regelen, wat leidt tot bloedophoping in de onderste ledematen. Volgens een onderzoek uit 2007 vertoont ongeveer 50 procent van de POTS-patiënten tekenen van zenuwbeschadiging die het zweten beïnvloedt. Deze zenuwproblemen veroorzaken bloedophopingen in de benen, die vaak een blauwachtige kleur van de huid veroorzaken.
• Gedeeltelijk dysautonoom: Bij partiële dysautonomische POTS is er sprake van lichte schade aan zenuwen die onwillekeurige lichaamsfuncties aansturen (perifere autonome neuropathie), waarbij vooral de hartslag en perifere bloedvaten worden aangetast. Deze schade maakt het moeilijk voor het lichaam om de bloeddruk effectief te regelen, vooral bij het staan, wat leidt tot bloedophopingen in het onderlichaam.
• Hyperadrenerge: Hyperadrenerge POTS wordt gekenmerkt door verhoogde niveaus van het stresshormoon noradrenaline en overactiviteit van het sympathische zenuwstelsel, dat verantwoordelijk is voor de reactie van het lichaam op bedreigende situaties. Ongeveer 30 tot 60 procent van de POTS-patiënten heeft dit subtype. In sommige gevallen kan een genetische mutatie in de noradrenaline transporter (SLC6A2) leiden tot een gebrekkig noradrenaline transport, wat snelle hartslagen, hartkloppingen, beven, hoge bloeddruk en angst veroorzaakt. Bepaalde medicijnen, waaronder sommige antidepressiva en stimulerende middelen, kunnen het noradrenaline transport ook blokkeren, dus deze moeten worden uitgesloten.
• Hypovolemisch: Hypovolemische POTS, of “POTS met een laag bloedvolume“, gaat gepaard met een abnormaal laag bloedvolume (hypovolemie). Tot 70 procent van de POTS-patiënten heeft een bloedvolume dat lager is dan normaal. Hypovolemie kan optreden als gevolg van darmaandoeningen die overmatig vochtverlies veroorzaken, zoals misselijkheid, braken en diarree, wat verder kan bijdragen aan een laag bloedvolume bij deze patiënten. Een laag bloedvolume kan ook het gevolg zijn van ongewoon lage niveaus van renine en aldosteron, wat wijst op een mogelijk probleem met het lichaamssysteem voor het reguleren van het bloedvolume.

Waardoor wordt POTS veroorzaakt?

POTS is een verzameling symptomen die vaak samen voorkomen. Het heeft verschillende oorzaken en daarom wordt het als een syndroom beschouwd. Omdat POTS zelf geen ziekte is, worden deze symptomen veroorzaakt door iets anders, maar het kan lastig zijn om de precieze oorzaak te achterhalen. Als artsen de oorzaak niet kunnen vinden, spreken ze van primaire of idiopathische POTS, wat betekent dat de oorsprong onbekend is.

POTS-symptomen hebben een lichamelijke oorzaak, maar worden soms ten onrechte toegeschreven aan psychische aandoeningen, zoals angst. Hoewel sommige mensen met POTS ook angststoornissen hebben, is angst niet de oorzaak van POTS.

Primaire POTS

Onderzoekers hebben verschillende oorzaken voor primaire POTS aangedragen, wat geleid heeft tot de identificatie van verschillende subtypen van de aandoening. Over het algemeen zijn ze het er echter over eens dat het belangrijkste probleem een te snelle hartslag is als gevolg van een slechte cardiovasculaire conditie.

Een theorie over POTS is dat het verband houdt met auto-immuunziekten, gezien de overeenkomsten met ziekten als reumatoïde artritis en lupus. Onderzoek heeft verhoogde auto-antilichamen gevonden bij POTS-patiënten. Daarnaast zijn er ook hogere niveaus gevonden van de ontstekingsmarker interleukine 6 (IL-6) en andere auto-immuunmarkers, wat wijst op een chronische activatie van het immuunsysteem.

Patiënten met POTS vertonen vaak tekenen van fysieke en cardiovasculaire achteruitgang, hoewel het onduidelijk is of dit een oorzaak of een gevolg van de aandoening is. Een traumatische gebeurtenis of ziekte kan leiden tot verminderde activiteit of bedrust, waardoor patiënten minder fit worden. Hierdoor pompt het hart minder efficiënt en verzwakken de spieren in de ledematen en buik. Vergelijkbare symptomen met POTS zijn gezien bij gezonde mensen in de ruimte, wat wijst op de rol van fysieke fitheid en zwaartekracht bij POTS. Mensen met POTS hebben vaak een kleiner hart en minder bloedvolume dan gezonde mensen, met een significante afname van de linkerventrikelmassa en het plasmavolume.

Secundaire POTS

Hier zijn enkele ziekten en aandoeningen waarvan bekend is dat ze POTS of vergelijkbare symptomen bij bepaalde patiënten veroorzaken of ermee geassocieerd worden:

• Amyloïdose
• Auto-immuunziekten
• Chiari misvorming
• Delta-storage pool ziekte
• Diabetes en prediabetes
• Multiple sclerose
• Mitochondriale ziekten
• Mastcel-activeringsstoornissen
• Paraneoplastisch syndroom
• Toxiciteit door alcoholisme, chemotherapie en vergiftiging met zware metalen
• Vaccinaties: Een voorbeeld zijn de COVID-19 vaccins. Volgens een onderzoek uit 2022 met bijna 285.000 participanten, waren er 4.526 POTS-gerelateerde diagnoses en steeg het risico op het krijgen van een POTS-gerelateerde diagnose met 33 procent na vaccinatie vergeleken met daarvoor. POTS kwam echter vaker voor bij personen die besmet waren met COVID-19 dan bij personen die gevaccineerd waren met COVID-19.
• Vitaminetekorten/anemie: Een voorbeeld is ijzertekort.

COVID-19 en POTS

Verschillende aandoeningen, waaronder virale of bacteriële infecties, kunnen POTS uitlokken. Sommige onderzoekers denken dat COVID-19 POTS kan uitlokken, omdat veel mensen die van COVID-19 herstellen symptomen ervaren zoals hersenmist, verhoogde hartslag en ernstige chronische vermoeidheid. Dit heeft artsen ertoe aangezet om deze patiënten te testen op POTS. Tot nu toe heeft onderzoek uitgewezen dat zowel milde als ernstige gevallen van COVID-19 tot POTS kunnen leiden.

Wat zijn de symptomen en eerste tekenen van POTS?

POTS wordt gekenmerkt door een toename van 30 of meer hartslagen per minuut of een hartslag van 120 of meer slagen per minuut bij het opstaan vanuit een liggende houding. Dit kan plotseling optreden binnen 10 minuten na het rechtstaan.

Bovendien manifesteert POTS zich met verschillende symptomen die in ernst variëren van mild tot ernstig en die individuen verschillend beïnvloeden. Terwijl velen milde tot matige symptomen ervaren die kunnen verbeteren met behandeling of vanzelf verdwijnen, lijdt ongeveer 25 procent van de POTS-patiënten aan ernstige symptomen die hun levenskwaliteit aanzienlijk beïnvloeden.

Enkele van de andere meest voorkomende POTS-symptomen zijn de volgende:

• Duizeligheid en licht in het hoofd: Bij POTS heeft het lichaam moeite om de bloeddruk en hartslag goed te regelen bij het rechtop gaan staan, waardoor de bloedstroom naar de hersenen tijdelijk onvoldoende is. Dit kan gevoelens van duizeligheid en licht in het hoofd veroorzaken. Langdurig zitten kan dezelfde symptomen veroorzaken.
• Ernstige of langdurige vermoeidheid: De vermoeidheid kan het dagelijks leven mogelijk bemoeilijken.
• Misselijkheid of overgeven.
• Slaperigheid.
• Overmatig zweten.
• Flauwvallen: Ongeveer 30 tot 60 procent van de mensen met POTS kan last hebben van flauwvallen, wat een val kan veroorzaken.
• Intolerantie voor inspanning: Er zijn problemen met lichamelijke activiteit of een langdurige verergering van de algemene symptomen na een verhoogde activiteit.
• Kortademigheid.
• Koude of pijnlijke handen en voeten: Dit wordt veroorzaakt door problemen met bloedophoping of slechte bloedsomloop.
• Rode of paarse kleur in de benen na het staan: Deze aandoening verbetert als je gaat zitten of liggen.
• Hoge of lage bloeddruk.
• Pijn op de borst: Pijn op de borst komt vaak voor bij POTS-patiënten en kan verergeren bij rechtop staan, hoewel de precieze oorzaak onduidelijk blijft.
• Darmproblemen: Dit kunnen diarree, constipatie, een opgeblazen gevoel en buikpijn zijn. Hierdoor wordt POTS vaak ten onrechte gediagnosticeerd als prikkelbare darm syndroom (IBS).
• Visuele problemen: POTS-patiënten kunnen last hebben van verhoogde schittering, wazig zien of tunnelvisie (d.w.z. het verlies van perifeer zicht).

Bepaalde veelvoorkomende symptomen kunnen optreden zonder te staan, waaronder:

• Hoofdpijn.
• Zweten zonder reden.
• Slapeloosheid.
• Zwakte.
• Hersenmist: Hersenmist wordt gekenmerkt door vergeetachtigheid, moeite met denken of focussen, troebele gedachten en moeite met het vinden van de juiste woorden. Het kan worden veroorzaakt door vermoeidheid, slaapgebrek, lang staan, uitdroging en een gevoel van zwakte.
• Verminderd mentaal uithoudingsvermogen: Dit symptoom is te wijten aan een verminderde doorbloeding van de hersenen.
• Depressie: Dit wordt ook veroorzaakt door een verminderde cerebrale bloedstroom.

POTS-symptomen verergeren vaak door:

• Warme omgevingen: Voorbeelden zijn warme baden, warme kamers of een warme dag.
• Langdurig staan.
• Onvoldoende inname van vloeistoffen en zouten: Dit kan voorkomen na het overslaan van maaltijden.
• Ziekten: Verkoudheid of infecties kunnen de symptomen van POTS verergeren. In ernstige gevallen kan POTS het vermogen van een patiënt om langer dan een paar minuten rechtop te blijven staan ernstig beperken.
• Oefeningen: Lichaamsbeweging is echter heilzaam op de lange termijn.
• Eten: Symptomen van POTS kunnen verergeren na het consumeren van voedsel, met name geraffineerde koolhydraten zoals suiker of producten op basis van witte bloem.
• Menstruatie: Bij sommige vrouwen verergeren de symptomen vóór de menstruatie.
• Verschillende tijden van de dag: Symptomen van POTS kunnen ’s ochtends meer uitgesproken zijn, vooral bij het wakker worden.
• Alcoholgebruik: Alcohol kan de bloedvaten verwijden.
• Langdurige bedrust.

Wie loopt er risico op POTS?

Hoewel iedereen POTS kan ontwikkelen, geven de volgende factoren iemand een hoger risico:

• Leeftijd: De meeste POTS-patiënten zijn jong, de meeste patiënten zijn tussen de 20 en 40 jaar oud. Veel patiënten, vooral mannen, ontwikkelen POTS tijdens hun tienerjaren na perioden van snelle groei en zien vaak een verbetering van de symptomen naarmate ze ouder worden.
• Ras: De meeste POTS-patiënten zijn blank.
• Geslacht: Ongeveer 80 procent van de POTS-patiënten is vrouw en de meesten zijn premenopauzaal.
• Virale of bacteriële ziekte: Voorbeelden zijn mononucleose, Epstein-Barr virus, de ziekte van Lyme, extra-pulmonaire mycoplasma longontsteking en hepatitis C. Sommige mensen ontwikkelen POTS zelfs na een traumatische gebeurtenis.
• Familiegeschiedenis van POTS.
• Bepaalde genvariaties: De genvariatie GNB3 C825T kan bijvoorbeeld het risico op POTS verhogen doordat de vagale respons van het hart zich sterker terugtrekt bij kinderen en tieners.
• Chirurgie.
• Bevallen: Vrouwen ontwikkelen vaak POTS-symptomen na de zwangerschap en de prognose voor deze symptomen is vaak minder optimistisch. Gelukkig lijken pasgeboren baby’s van moeders met POTS even gezond te zijn als baby’s van moeders zonder de aandoening. Bovendien ervaren sommige vrouwen met POTS die zwanger worden een verbetering van de symptomen tijdens de zwangerschap, waarschijnlijk door de toename van het bloedvolume na de eerste paar weken van de zwangerschap.
• Perifere zenuwbeschadiging.

Hoe wordt de diagnose POTS gesteld?

Het stellen van de diagnose POTS kan een uitdaging zijn omdat de symptomen betrekking kunnen hebben op veel verschillende orgaansystemen en het meest verontrustende symptoom aanzienlijk kan verschillen tussen individuen. Als gevolg hiervan hebben patiënten meestal last van symptomen die een jaar of langer aanhouden voordat de diagnose wordt gesteld.

Een arts zal vragen naar de medische voorgeschiedenis en een gedetailleerde voorgeschiedenis van orthostatische intolerantie (symptomen die optreden bij rechtop staan) en een uitgebreid lichamelijk onderzoek uitvoeren.

Om de diagnose POTS te kunnen stellen, moet aan de volgende criteria worden voldaan:

• Een aanhoudende stijging van de hartslag van ≥ 30 slagen per minuut (of ≥ 40 slagen per minuut voor patiënten van 12 tot 19 jaar) binnen 10 minuten na het opstaan.
• Geen significante orthostatische hypotensie (daling van de bloeddruk) bij het opstaan (een daling van ≥ 20/10 mm Hg).
• Frequente symptomen van orthostatische intolerantie (rechtop staan) die verergeren bij het opstaan en snel verbeteren bij het gaan liggen. De symptomen kunnen variëren, maar omvatten meestal licht gevoel in het hoofd, hartkloppingen, beven, zwakte, wazig zien en vermoeidheid.
• De symptomen zijn al minstens drie maanden aanwezig.
• Er zijn geen andere aandoeningen die sinus-tachycardie (snelle hartslag afkomstig van de sinusknoop in het hart) kunnen verklaren.

Bij het onderzoeken van een vermoeden van POTS richten artsen zich in eerste instantie op het uitsluiten van hartproblemen, zoals structurele defecten of onregelmatige hartritmes, en het controleren op onderliggende systemische problemen, zoals hormonale onevenwichtigheden. Ze bekijken ook de medicatie en beoordelen andere gezondheidsproblemen, zoals spijsverteringsproblemen, neurologische aandoeningen of psychiatrische symptomen, die verband kunnen houden met POTS.

Testen

Tijdens een kanteltafeltest, de standaardmethode om POTS te beoordelen, ligt u op een tafel die in een hoek van 60 tot 70 graden kantelt. Tijdens de test wordt u op de tafel vastgezet en continu gecontroleerd op hartslag, bloeddruk en soms op zuurstofgehalte in het bloed en uitgeademde koolstofdioxide. Nadat u vijf tot 20 minuten plat hebt gelegen, wordt de tafel rechtop gezet. Hoewel de diagnose POTS meestal wordt bevestigd door een stijging van de hartslag met ten minste 30 slagen per minuut binnen de eerste 10 minuten na het kantelen, kan de test 10 tot 45 minuten duren.

Naast de kanteltafeltest kunnen de volgende testen worden uitgevoerd:

• Actieve sta-test: Tijdens de actieve sta-test ga je minstens 10 minuten rustig liggen terwijl je baseline bloeddruk en hartslag worden gemeten. Daarna sta je op en blijf je 10 minuten rechtop staan zonder hulp. De bloeddruk en hartslag worden met regelmatige tussenpozen gemeten (bijvoorbeeld twee, vijf en tien minuten) terwijl je staat.
• Valsalva-manoeuvre: Bij de Valsalva-manoeuvre wordt krachtig uitgeademd tegen een gesloten luchtweg in. Het simuleert verschillende dagelijkse activiteiten en wordt gebruikt om te beoordelen hoe de autonome zenuwen die het hart reguleren reageren.
• Kwantitatieve sudomotor axon reflex test (QSART): De QSART-test evalueert op kwantitatieve wijze de zweetklieren die worden aangestuurd door kleine zenuwvezels en beoordeelt de functie van de autonome zenuwen die het zweten reguleren.
• Beeldvormende tests: MRI of andere beeldvormende onderzoeken kunnen worden uitgevoerd om tumoren of andere afwijkingen uit te sluiten.
• Bloedonderzoek: Bloedonderzoek zoals een volledig bloedbeeld beoordeelt het ijzergehalte, de nier- en leverfunctie en de schildklierfunctie.
• CT-scan van de hersenen.
• Urineonderzoek: Mensen met POTS hebben vaak een laag natriumgehalte in de urine, meestal minder dan 170 millimol per 24 uur. Een reeks 24-uurs urinetests kan worden uitgevoerd om te controleren op verhoogde noradrenaline- en epinefrinewaarden om feochromocytoom, een gezwel in de bijnier, uit te sluiten als mogelijke oorzaak van de symptomen.
• Elektrocardiogram (EKG of ECG): Een elektrocardiogram is een pijnloze test die de elektrische activiteit van het hart en de werking ervan laat zien. Het sluit ook andere hartaandoeningen uit die tot snelle hartslagen kunnen leiden.
• Echocardiogram: Een echocardiogram is een niet-invasieve procedure die geluidsgolven gebruikt om de structuur en functie van het hart te visualiseren.
• 24-uurs Holter-monitor: Een Holter-monitor registreert alle hartslagen gedurende een dag om de hartslag en het hartritme te analyseren.

Wat zijn de mogelijke complicaties van POTS?

De bestaande gegevens over complicaties bij POTS zijn beperkt. Veel voorkomende complicaties zijn echter:

• Depressie en angst.
• Vermoeidheid die meestal aanhoudt na de behandeling.
• Moeilijkheden met dagelijkse functies.
• Trombo-embolie: Afnemende lichamelijke conditie en cardiovasculaire gezondheid kunnen de vatbaarheid voor infecties en trombo-embolie verhogen.
• Trauma of letsel als gevolg van vallen of flauwvallen: Dit is de ernstigste complicatie van POTS.

POTS heeft ook verschillende geassocieerde comorbiditeiten, waaronder:

• Migraine: Migraine is aantoonbaar de meest voorkomende comorbiditeit voor POTS-patiënten.
• Chronisch vermoeidheidssyndroom (CVS): Dit is een andere veel voorkomende comorbiditeit voor POTS.
• Vasovagale syncope
• Fibromyalgie
• IBS
• Bloedarmoede
• Type 1 diabetes
• Lupus
• Hart- en vaatziekten
• Letsels van het autonome zenuwstelsel
• Syringomyelia
• Schildklieraandoening
• Bepaalde tumoren
• Ziekte van Lyme
• Sclerodermie
• Complex regionaal pijnsyndroom (CRPS)
• Sarcoïdose
• Multiple sclerose
• Mastcel-activeringssyndroom
• Hypermobiliteitsaandoeningen van gewrichten: Hieronder vallen hypermobiliteitsspectrumstoornissen (HSD) en hypermobiel Ehlers-Danlosyndroom (EDS).

De behandeling van POTS moet worden aangepast aan de verschillende symptomen en onderliggende aandoeningen. Hoewel er geen genezing mogelijk is, kunnen de meeste patiënten POTS voornamelijk reguleren met een dieet, lichaamsbeweging en, indien nodig, medicijnen.

1.  Dieet

De hoeksteen van de POTS-behandeling is regelmatige vochtinname. Doorgaans moet men dagelijks 2 tot 2,5 liter drinken. Daarnaast helpt het verhogen van de zoutinname, door zout voedsel te eten of meer zout aan maaltijden toe te voegen, om water in de bloedsomloop vast te houden, waardoor meer bloed het hart en de hersenen kan bereiken. POTS-patiënten kunnen tot drie keer zoveel zout nodig hebben als de voedingsrichtlijnen aanbevelen.

POTS-patiënten, die vaak spijsverteringsproblemen hebben, moeten frequent kleine maaltijden eten met koolhydraten met een lager suikergehalte. Deze aanpak helpt de bloedsuikerspiegel stabiel te houden en voorkomt bloeddrukdalingen na de maaltijd.

POTS-patiënten zouden het volgende moeten vermijden:

• Alcohol: Alcohol verergert POTS over het algemeen doordat het bloed van de centrale bloedsomloop van het lichaam naar de huid wordt geleid, waardoor er meer vocht verloren gaat door te plassen.
• Cafeïnehoudende dranken: Cafeïne kan bij sommigen nervositeit en een licht gevoel in het hoofd veroorzaken, maar kan bij anderen de vernauwing van de bloedvaten verbeteren.
• Energiedrankjes: Energiedrankjes kunnen de hartslag verhogen en het lichaam uitdrogen, waardoor POTS-symptomen verergeren.

Vraag je arts of een POTS-specialist om hulp bij het beoordelen van de invloed van voeding en medicijnen op uw behandeling.

2. Fysiotherapie

Sommige POTS-patiënten hebben baat bij lichaamsbeweging, maar bij anderen kan het de symptomen juist verergeren. Daarom moeten patiënten langzaam beginnen met oefenen en vooruitgang boeken op basis van individuele tolerantie. Naarmate de bloedcirculatie verbetert door medicatie en dieet, kan de intensiteit van de oefeningen geleidelijk worden verhoogd om het autonome zenuwstelsel te hertrainen en het bloedvolume te verhogen.

In een onderzoek uit 2011 bleek dat een progressief trainingsprogramma van drie maanden de massa van het linkerventrikel met 12 procent en het einddiastolische volume met 7 procent deed toenemen. Aan het einde van de kuur voldeed 53 procent van de patiënten (10 van de 19 patiënten die de kuur afmaakten) niet langer aan de criteria voor POTS.

De volgende oefeningen of therapieën kunnen worden gebruikt:

• Liggende oefeningen: Patiënten die niet kunnen staan, kunnen beginnen met horizontale of liggende oefeningen.
• Watertherapie: Watertherapie kan effectief zijn door de waterdruk op het lichaam.
• Manuele fysiotherapie: Deze therapie pakt zenuwbeklemming en bewegingsbereik aan en kan helpen bij het opbouwen van inspanningstolerantie.

3. Compressiekleding

Het dragen van compressiekleding en -kousen kan bij bepaalde POTS-patiënten helpen om overmatige bloedophoping in de benen te verminderen. Andere kleding en accessoires, waaronder opblaasbare buikbanden, kunnen ook helpen.

4. Medicatie

Er is niet één medicijn dat algemeen effectief is voor POTS en medicijnen zijn geen eerstelijnsbehandeling. Ze worden meestal gebruikt voor ernstige of hardnekkige gevallen om de patiënt te stabiliseren voor verdere fysieke revalidatie. Op dit moment zijn er geen geneesmiddelen goedgekeurd door de Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA) specifiek voor POTS. Daarom moeten medicijnen voorzichtig worden gebruikt vanwege mogelijke bijwerkingen en interacties. Daarnaast hebben niet-farmacologische benaderingen over het algemeen de voorkeur en kunnen ze net zo effectief zijn als medicijnen.

De volgende medicijnen worden soms off-label gebruikt om POTS te behandelen:

• Fludrocortison: Fludrocortison is het belangrijkste geneesmiddel voor POTS en verhoogt de zoutretentie en het bloedvolume. De bijwerkingen zijn hypertensie, lage kaliumspiegels en hoofdpijn.
• Vasoconstrictoren: Voor patiënten die last hebben van veneuze pooling zijn vasoconstrictoren zoals midodrine en ergotamine mogelijke behandelingsopties. Ze zorgen ervoor dat de bloedvaten vernauwen, waardoor er meer bloed terugstroomt naar het hart.
• Clonidine en alfa-methyldopa: Deze medicijnen verminderen de activiteit van het sympathische zenuwstelsel, wat gunstig is voor POTS-patiënten met hypertensie. Ze kunnen slaperigheid, mentale mist en vermoeidheid veroorzaken.
• Bètablokkers: Bètablokkers zoals propranolol en metoprolol kunnen de hartslag in staande positie verlagen zonder grote veranderingen in de bloedstroom, maar ze kunnen ook de vermoeidheid vergroten.
• Ivabradine: Ivabradine, een sinusknoopblokker, kan de symptomen verbeteren bij POTS-patiënten met sinustachycardie. In tegenstelling tot bètablokkers heeft ivabradine geen bijwerkingen zoals bijwerkingen op de samentrekkingskracht van het hart (ionotrope effecten) of bloedvatverwijding.
• Pyridostigmine: Pyridostigmine verhoogt het acetylcholineniveau, wat de hartslag kan helpen verlagen. De bijwerkingen zijn onder andere spierkrampen, braken en urineproblemen, waardoor het gebruik beperkt is.
• Erytropoëtine: Erytropoëtine is een behandelingsoptie voor bepaalde POTS-patiënten met een laag volume rode bloedcellen en een verminderde erytropoëtinefunctie of -productie. Het helpt de rode bloedcelmassa te verhogen, wat bijdraagt aan een hogere bloeddruk.
• Selectieve serotonine heropnameremmers (SSRI’s): Deze antidepressiva versterken de zenuwactiviteit in de staande vasoconstrictiereflex, waardoor veneuze bloedophoping wordt verminderd en de orthostatische tolerantie wordt verbeterd.

POTS-patiënten zouden bepaalde medicijnen moeten vermijden, zoals angiotensine-converterend enzym (ACE)-remmers, alfa- en bètablokkers, calciumkanaalblokkers, diuretica, monoamineoxidaseremmers, tricyclische antidepressiva en fenothiazines.

Welke invloed heeft je mindset op POTS?

De voorlichting aan POTS-patiënten moet de nadruk leggen op het verband tussen lichaam en geest en hoe factoren zoals angst, stress en levensstijl de ademhalingspatronen kunnen beïnvloeden, wat leidt tot een gevoel van ademnood.

Een negatieve mindset die gekenmerkt wordt door stress of angst kan de symptomen van POTS verergeren, zoals toenemende hartslag- en bloeddrukschommelingen. Angst en stress veroorzaken het vrijkomen van noradrenaline in de bloedbaan. Mensen met POTS zijn bijzonder gevoelig voor deze chemische stof. Bovendien kan het parasympathische zenuwstelsel, dat normaal gesproken ontspanning in de hand werkt, ook verstoord zijn bij POTS, waardoor het autonome zenuwstelsel verder wordt aangetast.

Aan de andere kant kan een positieve mindset het gemakkelijker maken om adaptieve copingstrategieën te gebruiken, zoals veranderingen in levensstijl en activiteiten, om effectief met POTS-symptomen om te gaan.

Wat zijn de natuurlijke benaderingen voor POTS?

Bepaalde natuurlijke benaderingen kunnen de symptomen van POTS verminderen. Raadpleeg altijd je arts voordat je een van deze middelen gebruikt.

1. Houding veranderen

Als je plotseling flauwvalt of duizelig wordt, ga dan liggen en leg je benen omhoog tot je een gevoel van verlichting krijgt. Als liggen geen optie is, kun je deze staande manoeuvres proberen om de symptomen te beheersen: kruis je benen, wiebel op je tenen, span je bil- en buikspieren aan en bal je vuisten.

Bovendien helpt het verhogen van het hoofdeinde van het bed om de druk in de bloedvaten van de benen tijdens de slaap op peil te houden.

De prognose van POTS varieert afhankelijk van de onderliggende oorzaak, waarbij over het algemeen betere resultaten worden gezien bij adolescenten. Ongeveer 50 procent van de patiënten herstelt bijvoorbeeld binnen twee tot vijf jaar na postvirale episodes. Ongeveer de helft van alle POTS-patiënten herstelt spontaan binnen één tot drie jaar.

POTS heeft vaak een terugkerend verloop, waarbij de symptomen in de loop van de tijd fluctueren, wat leidt tot problemen met werk en dagelijkse activiteiten. Patiënten in een hyperadrenerge toestand hebben echter meestal levenslange behandeling nodig. De meeste mensen met POTS ervaren enige verbetering in functionaliteit, hoewel restverschijnselen vaak voorkomen.

2. Supplementen

• Vitamine B12: Een onderzoek uit 2013 met 125 kinderen en tieners toonde aan dat jongeren met POTS opvallend lagere niveaus van vitamine B12 hebben. Daarom kunnen B12-supplementen orthostatische symptomen in deze groep helpen verlichten.
• Vitamine B1: Een onderzoek uit 2017 toonde aan dat een klein aantal POTS-patiënten mogelijk een vitamine B1-tekort heeft. Vijfentwintig procent van de patiënten met een vitamine B1-tekort ervoeren een aanzienlijke verbetering van de POTS-symptomen na het nemen van orale vitamine B1-supplementen. In het onderzoek werd aanbevolen om het vitamine B1-tekort aan te pakken om POTS-symptomen effectief te bestrijden.
• IJzer: POTS wordt geassocieerd met lage ijzervoorraden en milde bloedarmoede, wat suggereert dat een ijzertekort kan bijdragen aan het ontstaan van de aandoening. Daarom kan ijzersupplementatie helpen om de symptomen van sommige POTS-patiënten te verbeteren.
• Carnitine en co-enzym Q10: Een dagelijks supplement van 250 milligram carnitine en 100 milligram co-enzym Q10 (CoQ10) kan de symptomen van algemene spierzwakte en fibromyalgie helpen verlichten. Carnitine is een natuurlijke, in het lichaam voorkomende stof die helpt bij de vetzuurstofwisseling. CoQ10 is een natuurlijke verbinding die voorkomt in de mitochondriën van cellen. Het speelt een cruciale rol bij de productie van energie (ATP) in cellen en bezit sterke cardiovasculair beschermende eigenschappen.

3. Cardiopulmonale reanimatie door hoesten

Cardiopulmonale reanimatie door hoesten is een techniek waarbij iemand die een hartaanval of bepaalde soorten hartritmestoornissen krijgt, een zekere mate van circulatie naar de hersenen en andere vitale organen kan behouden door regelmatig krachtig te hoesten. Het kan bewustzijnsverlies voorkomen wanneer een patiënt zich duizelig voelt in een rechtopstaande positie, en biedt zo een tijdelijke maatregel.

4.   Koeling van het huidoppervlak

Omdat een warme omgeving POTS-symptomen kan verergeren, helpt het koelen van het hele lichaam patiënten om makkelijker te kunnen rechtstaan, vooral als ze oververhit zijn geweest of na langdurige bedrust. Dit werkt effectief door de bloedstroom naar de huid te verminderen, waardoor er meer bloed in essentiële gebieden zoals het hart en de hersenen blijft.

Hoewel het in het dagelijks leven niet eenvoudig is om het hele lichaam te koelen, kan het koelen van specifieke oppervlakken zoals het gezicht, de nek of de borst helpen om de acute symptomen van POTS-patiënten bij warm weer onder controle te houden. Hier volgen enkele tips:

• Spray met koud water: Bewaar een spuitfles met koud water in de koelkast en spuit water op je gezicht wanneer dat nodig is.
• Verkoelende handdoeken: Wikkel een verkoelende handdoek om je nek.
• Koelvesten: Een koelvest houdt je lichaam koeler en vermindert symptomen zoals duizeligheid.
• Draagbare ventilatoren met mist: Een kleine ventilator die koele mist spuit, helpt om koele lucht om je heen te laten circuleren.

5. Acupunctuur

Een onderzoek uit 2013 toonde aan dat elektroacupunctuur, een nieuwe vorm van acupunctuur waarbij een kleine elektrische stroom wordt doorgegeven tussen paren acupunctuurnaalden op het Neiguan (PC-6) acupunctuurpunt, de orthostatische tolerantie verbeterde door de hartfunctie te verbeteren en het sympathische zenuwstelsel te activeren. Elektroacupunctuur is dus veelbelovend bij het effectief behandelen van orthostatische intolerantie.

Hoe kan ik POTS voorkomen?

Het is onmogelijk om POTS te voorkomen, omdat de precieze oorzaken niet altijd duidelijk zijn en van persoon tot persoon kunnen verschillen. Er zijn echter stappen die u kunt nemen om het risico op het ontwikkelen van POTS en het voorkomen van episodes te verminderen, waaronder:

• Vermijd langdurig staan.
• Na het liggen even zitten voordat je snel opstaat.
• Cafeïne en alcohol vermijden of beperken.
• Specifieke triggers van POTS-episodes identificeren.
• Triggers vermijden: Voorbeelden kunnen zijn: maaltijden overslaan, niet genoeg slapen, hete baden of sauna’s nemen en koolhydraatrijke maaltijden consumeren.
• Gehydrateerd blijven.
• Stress beheersen.
• Houdingen veranderen: Als je langere tijd zit, probeer dan je benen te kruisen en je knieën op te trekken.
• Sportdranken drinken: Drink elektrolytendranken als het warm is of voordat je gaat sporten om vocht en mineralen aan te vullen die verloren gaan door zweten. Het is echter het beste om je eigen dranken te maken met elektrolyttabletten van hoge kwaliteit in plaats van die uit de winkel te drinken, omdat die veel suiker bevatten.

Medisch beoordeeld door Jimmy Almond, arts

Origineel gepubliceerd op The Epoch Times (29 juli 2024): POTS: Symptoms, Causes, Treatments, and Natural Approaches