De nachten in Teheran, Iran, worden steeds gewelddadiger, vertelde een Iraanse vrouw die het land onlangs verliet aan The Epoch Times.
Ze zei dat veiligheidstroepen vaak op motorfietsen door menigten rijden en willekeurig schieten. ’s Ochtends zag ze lichamen op openbare plekken en bloed op de straten.
De straten, die zich elke dag tegen de late namiddag vullen met mensen, lijken op “frontlinies”, en het geluid van geweervuur dringt de huizen binnen, zei ze. De vrouw, die om veiligheidsredenen anoniem wilde blijven, vertelde dat ze kort voor het begin van de protesten naar Teheran was gereisd om familie te bezoeken. Ze verliet het land op 12 januari om terug te keren naar Nederland.
Ze zei dat de huidige protesten veel groter en heftiger zijn dan eerdere onrust, waaronder de opstanden na de dood van Mahsa Amini in 2022. Amini was een Koerdisch-Iraanse vrouw wier arrestatie en daaropvolgende dood wereldwijd protesten ontketende.
De sfeer in Teheran is stil en zwaar, zei ze, met mensen die er uitgeput en verdrietig uitzien.
Terwijl de protesten tegen het regime in Iran de grens van twee weken overschrijden, stuurde de Amerikaanse president Donald Trump zijn tot nu toe sterkste en meest directe boodschap ter ondersteuning van de demonstranten. In zijn boodschap riep hij hen op om “[hun] instellingen over te nemen” en “de namen van daders en misbruikers te bewaren”.
Hij schreef in hoofdletters: “Hulp is onderweg.”
In een bericht op Truth Social op 13 januari zei Trump dat hij geen ontmoetingen zal houden met Iraanse functionarissen totdat het doden van demonstranten stopt, en waarschuwde dat de verantwoordelijken “een hoge prijs zullen betalen”.
De protesten in Iran hebben zich over het hele land verspreid, terwijl bewoners te maken hebben met de zesde opeenvolgende dag van een vrijwel totale internetblokkade.
Volgens berichten van The Associated Press gaan regeringsagenten in sommige gebieden van deur tot deur om satellietschotels uit huizen te verwijderen. Satelliettelevisies zijn wijdverbreid in Iran, en veel families gebruiken het om buitenlandse nieuwsbronnen te volgen die niet beschikbaar zijn via de door de staat gecontroleerde media. Deze acties, in combinatie met de internetblokkade, maken het voor mensen in het land steeds moeilijker om te communiceren of om informatie te delen.
De communicatieblokkade bemoeilijkt ook het vaststellen van het werkelijke dodental, dat vermoedelijk veel hoger ligt dan de schattingen, die sterk uiteenlopen. De in Londen gevestigde nieuwszender Iran International meldde op 13 januari dat het na een tweedaags verificatieproces met meerdere bronnen — waaronder informatie van hoge veiligheids- en regeringsbronnen, ooggetuigen, ziekenhuizen en medische professionals — tot de conclusie is gekomen dat minstens 12.000 mensen zijn gedood, voornamelijk tijdens twee opeenvolgende nachten begin januari.
Volgens het medium waren de doden het gevolg van een gecoördineerde operatie die vooral werd uitgevoerd door de Islamitische Revolutionaire Garde en Basij-troepen, niet door spontane confrontaties. Bronnen geven aan dat de operatie werd uitgevoerd onder directe orders van de Iraanse leider Ali Khamenei, met goedkeuring van de hoogste bestuursorganen van Iran, meldde Iran International. Veel slachtoffers waren jonger dan dertig.
Het in de Verenigde Staten gevestigde Human Rights Activists News Agency meldde op 12 januari dat minstens 646 mensen waren gedood (onder wie 505 demonstranten en negen kinderen) en dat meer dan 10.721 demonstranten waren gearresteerd.
“Daarnaast worden nog 579 andere meldingen van doden beoordeeld”, verklaarde de groep online.
Een Iraanse functionaris bevestigde op 13 januari aan persbureau Reuters dat minstens 2.000 mensen zijn gedood en gaf “terroristen” de schuld.
Zelfs volgens voorzichtige schattingen is het dodental van de huidige protesten het hoogste sinds decennia bij een golf van onrust in Iran.
In de afgelopen dagen hebben beelden en videomateriaal die online circuleren grote aantallen lichamen laten zien in forensische centra in Iran, terwijl families samenkomen om te rouwen en de doden te identificeren. Het materiaal heeft de internationale bezorgdheid vergroot over de omvang van het optreden tegen demonstranten, en voorzitster van de Europese Commissie Ursula von der Leyen noemde het stijgende dodental op 12 januari in een bericht op sociale media “afschuwwekkend”.
“De Europese Unie heeft het volledige Islamitische Revolutionaire Gardekorps al opgenomen in haar sanctieregime voor mensenrechtenschendingen”, zei Von der Leyen.
Verschillende Europese landen, waaronder Spanje, Frankrijk en België, hebben Iraanse ambassadeurs ontboden uit protest, en voorzitter van het Europees Parlement Roberta Metsola kondigde op X aan dat zij al het Iraanse diplomatieke personeel en alle vertegenwoordigers heeft verbannen van alle gebouwen van het Europees Parlement.
Ondertussen gaf de Iraanse president Masoud Pezeshkian de schuld voor het dodelijke geweld aan wat hij omschreef als terroristen en relschoppers, en organiseerde hij op 12 januari een pro-regeringsbijeenkomst. Hij beweerde dat de moorden werden gepleegd door gewapende groepen en ontkende dat staatsveiligheidstroepen verantwoordelijk waren.
VS weegt opties
Trump gaf op de zesde dag van de protesten zijn eerste publieke reactie op de gebeurtenissen in Iran.
“Als Iran vreedzame demonstranten [neerschiet] en gewelddadig doodt, zoals gebruikelijk is, zullen de Verenigde Staten hen te hulp schieten”, schreef Trump op 2 januari op Truth Social. “We staan scherp en zijn klaar om te gaan.”
De volgende dag arresteerden de Verenigde Staten de voormalige Venezolaanse leider Nicolás Maduro in zijn residentie in Caracas, Venezuela, en brachten hem over naar de Verenigde Staten om te worden vervolgd.
In de daarop volgende dagen spraken prominente figuren, onder wie senator Lindsey Graham (R-S.C.) en de verbannen Iraanse kroonprins Reza Pahlavi, de hoop uit dat Trump tegen Iran vergelijkbaar daadkrachtig zou optreden.
Pahlavi schreef op 12 januari op X: “De president is een man van actie en een man van vrede. Nu kan hij handelen om de grootste vrede te brengen die de wereld ooit heeft gezien: door de Iraniërs eindelijk te helpen dit criminele regime te beëindigen.”
Graham schreef op 13 januari op X dat “de genadeklap voor de ayatollah een combinatie zal zijn van de ongelooflijke patriottische moed van de demonstranten en daadkrachtig optreden van president Trump”.
Pahlavi is uitgegroeid tot een centrale figuur in de protestbeweging en zijn naam wordt zowel binnen als buiten het land veelvuldig gescandeerd.
Trump blijft steun uitspreken voor de demonstranten. Op 11 januari zei hij tegen verslaggevers dat Iraanse functionarissen interesse hadden getoond in onderhandelingen. Hij opperde de mogelijkheid van gesprekken, terwijl hij ook waarschuwde dat de Verenigde Staten zouden kunnen reageren op het doden van demonstranten.
Op 12 januari kondigde de president een tarief van 25 procent aan op handel met elk land dat zaken doet met Iran.
De volgende dag verklaarde Trump dat er geen onderhandelingen zouden plaatsvinden met het islamitische regime van Iran.
Bijan Kian, een nationaal veiligheidsanalist, vertelde aan The Epoch Times dat een confrontatie van de VS met het Iraanse bestuurssysteem niet per se grondtroepen zou vereisen. De Islamitische Republiek begrijpt volgens hem dat ze nu zwakker is dan in het verleden, en is zich ervan bewust dat de Verenigde Staten het verder zouden kunnen verzwakken door het topniveau van het systeem te raken.
Volgens Kian zouden zulke acties onder meer aanvallen kunnen omvatten op commandocentra, coördinatiehubs die worden gebruikt voor interne onderdrukking, de Raad voor Nationale Veiligheid en andere locaties die zowel symbolisch belangrijk als operationeel cruciaal zijn.
Kian stelde dat de kwestie Iran verder gaat dan mensenrechten, en betoogde dat het instorten van de Islamitische Republiek — die hij omschreef als steunverlener van terroristische groeperingen en strategische bondgenoot van de Chinese Communistische Partij — in lijn zou zijn met de strategische belangen van de VS.
Het Iraanse volk zal uiteindelijk zegevieren, zei Kian, omdat de Islamitische Republiek institutioneel failliet is en de wil van de bevolking niet langer vertegenwoordigt.
Pahlavi zei op 12 januari dat het Iraanse regime “zwak is en op instorten staat.” Hij waarschuwde tegen hernieuwde onderhandelingen die de autoriteiten de tijd zouden geven zich te hergroeperen. Volgens hem zijn de Iraniërs klaar om zelf verandering te brengen en roepen zij niet om buitenlandse troepen, maar om daadkrachtig internationaal optreden om verder bloedvergieten te voorkomen.
De Iraanse vrouw die met The Epoch Times sprak, vertelde dat de opkomst bij de protesten sterk toenam nadat Pahlavi publiekelijk opriep tot actie. Slogans voor zijn terugkeer naar Iran en oproepen tegen het regerende systeem, waren overal goed te horen, zei ze.
Ze zei dat ze gelooft dat sommige van de troepen die betrokken zijn bij het optreden, vanuit Irak zijn binnengehaald, en merkte op: “Ik heb ze persoonlijk Arabisch horen spreken.”
Naast het geweld beschreef ze tekorten in de hele stad. Basisvoedingsmiddelen zoals rijst en olie zijn niet langer verkrijgbaar, zelfs niet met overheidsrantsoenkaarten, en veel winkels zijn halfleeg. Ze zei dat leveringen zijn vertraagd en dat sommige particuliere producenten mogelijk ook staken.
Ze beschreef intimidatietactieken, waaronder sms’jes van de autoriteiten waarin werd gewaarschuwd dat terroristen zich in de menigten bevinden. Families van doden of gewonden worden soms onder druk gezet om kosten te betalen voordat lichamen worden vrijgegeven, zei ze. Ze merkte ook op dat bewoners duizeligheid en hoofdpijn melden door witte rook die boven delen van Teheran wordt vrijgelaten, waarvan zij denkt dat deze bedoeld is om mensen binnen te houden.
Gepubliceerd door The Epoch Times (13 januari 2026): As Iran Protests Grow, Thousands Killed by Regime
