WASHINGTON — De veiligheidsconferentie van München werd op 15 februari beëindigd, maar de toespraak van minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio zorgt nog steeds voor opschudding in de Verenigde Staten en Europa.
Rubio hield op 14 februari een toespraak op de conferentie. Hij waarschuwde de Europese leiders dat ze sinds de val van de Berlijnse Muur en de ineenstorting van de Sovjet-Unie gevangen zitten in een “gevaarlijke illusie”.
Rubio zei dat de “euforie van deze triomf” leidde tot de misplaatste overtuiging dat elk land een liberale democratie zou worden, dat grenzen niet langer van belang waren en dat mondiale handelsregels nationale economische belangen zouden vervangen.
Rubio’s toespraak maakte veel Europese leiders ongemakkelijk, maar kreeg toch een staande ovatie. Waarnemers zeiden dat zijn boodschap leek op eerdere waarschuwingen van president Donald Trump aan Europa, maar dat Rubio deze op een meer strategische manier bracht.
“Wat we in de toespraak zagen, was een masterclass in diplomatie door een Amerikaanse staatsman met aanzienlijke ervaring”, zei Fred Fleitz. Fleitz was lid van de Nationale Veiligheidsraad tijdens de eerste ambtstermijn van Trump.
Volgens Fleitz was de doeltreffende strategie van Rubio om zijn toespraak te beginnen met het weerleggen van beweringen dat de regering-Trump anti-Europa is, van plan is om de NAVO te verlaten of gelooft dat de op regels gebaseerde mondiale orde ten einde is.
“Hij sloeg de spijker op de kop door uit te leggen dat de VS en Europa een lange en historische relatie hebben, dat we Europa nodig hebben, dat Amerika ‘een kind van Europa’ is”, aldus Fleitz, die nu vicevoorzitter is van het America First Policy Institute.
Tijdens zijn toespraak benadrukte Rubio de sterke historische banden tussen de Verenigde Staten en Europa, die geworteld zijn in “een gedeelde geschiedenis, het christelijk geloof, cultuur, erfgoed, taal, afkomst en de offers die onze voorvaderen samen hebben gebracht”.
De toespraak van Rubio werd als minder confronterend beschouwd dan die van vicepresident JD Vance. In februari 2025 bekritiseerde Vance in een toespraak op dezelfde conferentie de Europese leiders omdat ze de vrijheid van meningsuiting aan banden legden en massale migratie toestonden. Hij zei dat de grootste bedreiging voor Europa “de bedreiging van binnenuit was, het afstappen van Europa van enkele van zijn meest fundamentele waarden – waarden die het deelt met de Verenigde Staten van Amerika”.
Europese leiders waren blij met de toon van Rubio.
“Er zit veel in de toespraak. Het is niet alleen maar stok. Er zit ook een flinke hoeveelheid wortel in”, zei Luke Nichter, hoogleraar presidentiële studies aan de Chapman University in Orange, Californië, tegen The Epoch Times.
“Er is een groot deel van de toespraak waarin minister Rubio echt wil dat Europa sterker wordt. Hij wil dat Europa cultureel, economisch en militair sterker wordt.”
Volgens Fleitz zal Rubio’s toespraak oppositiebewegingen in Europa aanmoedigen.
De huidige leiders zullen hun standpunt over migratie en klimaat niet veranderen, betoogde hij.
“Maar oppositiebewegingen in Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en Duitsland voeren al campagne over deze zaken, dus Rubio gaat hen munitie geven. Als deze leiders hun beleid niet veranderen, zullen ze worden weggestemd”, aldus Fleitz.
‘De gecontroleerde neergang van het Westen’
Rubio had kritiek op het beleid in Europa en de Verenigde Staten van de afgelopen decennia, dat volgens hem heeft bijgedragen aan “de gecontroleerde neergang van het Westen”.
“We hebben deze fouten samen gemaakt”, zei hij.
Hij stelde dat de buitensporige uitbreiding van de Verzorgingsstaat ten koste is gegaan van de nationale defensie. Hij wees erop dat de rivalen van de VS hun militaire uitgaven hebben verhoogd en met harde hand hun nationale belangen nastreven. Hij drong er bij Europa op aan meer verantwoordelijkheid te nemen voor zijn eigen defensie.
“Om een klimaatcultus te sussen”, vervolgde Rubio, “hebben we onszelf een energiebeleid opgelegd dat onze bevolking verarmt.”
Hij beschreef decennia van de-industrialisatie en het verlies van soevereiniteit over de toeleveringsketen als “dwaze” beleidsmaatregelen. Hij zei ook dat massale migratie een crisis blijft die de samenlevingen in het hele Westen destabiliseert.
Hij zei dat de Verenigde Staten onder Trump nu bezig zijn hun koers te corrigeren en drong er bij Europa op aan zich bij deze inspanningen aan te sluiten.
“De toespraak was in overeenstemming met het onlangs gepubliceerde strategische plan van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken”, vertelde Michael Walsh, een expert op het gebied van buitenlands beleid, in een e-mail aan The Epoch Times. “Het was het hoofdthema voor de Europese pijler, alleen gepresenteerd in een minder formele stijl.”
In het in januari gepubliceerde rapport staat dat Europa zijn kracht moet herwinnen “om een nuttige partner voor de Verenigde Staten te blijven”.
De reactie van Europa
Europese leiders reageerden gematigd op de toespraak.
“Ik was erg gerustgesteld door [Rubio]. We kennen hem, hij is een goede vriend, een sterke bondgenoot”, zei Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, na de toespraak tegen Duitse nieuwszender Deutsche Welle.
De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Johann Wadephul zei tegen hetzelfde medium: “Ik zou niet zeggen dat onze prioriteiten voor 100 procent overeenkomen met die van de VS, maar ik denk wel dat dit een echte gemeenschappelijke basis is voor een mooie toekomst voor de Verenigde Staten en Europa.”
Tijdens een paneldiscussie op de veiligheidsconferentie in München, georganiseerd door Euronews, verwierp Kaja Kallas, hoofd buitenlandse zaken van de EU, het idee dat Europa in verval is.
“In tegenstelling tot wat sommigen beweren, staat het ‘woke’, decadente Europa niet op het punt om als beschaving te verdwijnen. In feite willen mensen nog steeds lid worden van onze club”, aldus Kallas, die daarbij verwijst naar landen die tot de EU willen toetreden.
Volgens waarnemers waren veel Europese politici ontevreden over de boodschap van Rubio, hoewel ze vermeden deze publiekelijk te bekritiseren.
“De meesten van ons bekijken de politiek vanuit de goedkope zitplaatsen, waar het een beetje lijkt op kabuki-theater”, zei Nichter. “Wat in het openbaar wordt gezegd, kan heel anders zijn dan wat er achter gesloten deuren wordt gezegd.”
Fleitz zei dat de meeste mensen weliswaar luid applaudisseerden voor Rubio, maar dat ze de toespraak niet konden waarderen.
“Ze willen hun beleid niet veranderen”, zei hij.
Het is onduidelijk of Rubio zijn toespraak zelf heeft geschreven of hulp heeft gehad van een speechschrijver. Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft niet gereageerd op een verzoek om commentaar.
Voordat hij als minister van Buitenlandse Zaken toetrad tot de regering-Trump, vertegenwoordigde Rubio Florida in de Amerikaanse Senaat van 2011 tot januari 2025, waar hij zitting had in belangrijke commissies, waaronder de Senaatscommissie voor Inlichtingen en de Senaatscommissie voor Buitenlandse Betrekkingen.
Volgens Fleitz verklaren Rubio’s achtergrond en ervaring de autoriteit die hij tijdens de toespraak uitstraalde.
“Hij las de toespraak niet zomaar voor; hij kent deze materie.”
Origineel gepubliceerd door The Epoch Times (17 februari 2026): Rubio’s Warm Munich Address Carries Stark Warning for Europe
