20 augustus 2026
NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte gebaart terwijl hij spreekt tijdens de jaarlijkse bijeenkomst van het World Economic Forum (WEF) in Davos op 21 januari 2026. Fabrice Coffrini/AFP via Getty Images

Rutte ziet toenemende dreiging voor NAVO op meerdere fronten

De opmerking van Rutte volgt na uitspraken van Trump om mogelijk uit de NAVO te stappen.

“Wij leven in een gevaarlijkere wereld” en de gevaren waarmee de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO) wordt geconfronteerd “zijn groot”. Daarom moeten lidstaten hun defensiecapaciteiten versterken om de collectieve veiligheid te waarborgen, zei NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte op 22 april.

Rutte deed deze uitspraken in een toespraak tot jonge ingenieurs op de Aselsan Technology Base in Turkije. Hij benadrukte het belang van de ontwikkeling van sterke defensiesystemen met de “beste capaciteiten”, waarin de nieuwste technologieën zijn verwerkt.

“De gevaren waarmee wij worden geconfronteerd zijn groot — van het Noordpoolgebied tot de Middellandse Zee, van de ruimte tot de zeebodem, van raketten en drones tot geavanceerde cyberaanvallen”, zei hij.

“De oorlog van Rusland tegen Oekraïne woedt voort. De militaire modernisering en nucleaire uitbreiding van China gaan door. En Iran verspreidt terreur en chaos, en dat voel je hier in Turkije nadrukkelijk.”

In juni 2025 kwamen de NAVO-bondgenoten overeen om de doelstelling voor defensie-uitgaven te verhogen van 2 procent van het bruto binnenlands product (bbp) naar 5 procent tegen 2035. Deze 5 procent wordt opgesplitst in 3,5 procent voor kerndefensie en 1,5 procent voor andere gerelateerde terreinen zoals veiligheid en infrastructuur.

Rutte zei dat, hoewel politieke leiders zich hebben gecommitteerd aan hogere defensie-uitgaven, “geld alleen … ons niet veilig zal houden”. Hij benadrukte ook de noodzaak om te investeren in de ontwikkeling van de defensiesector.

“De luchtverdedigingssystemen, de drones, de munitie, de radars, de ruimtecapaciteiten en meer — dát is wat ons veilig zal houden”, zei hij.

Volgens de NAVO heeft Turkije het op één na grootste leger binnen het bondgenootschap en besteedt het meer dan 2 procent van het bbp aan defensie.

Turkije zal deze zomer de volgende NAVO-top organiseren, waar herbewapening een centraal thema zal zijn, zei de secretaris-generaal later in een bericht op X.

“Het versnellen van defensieproductie en innovatie is een topprioriteit voor de NAVO en zal een van de belangrijkste thema’s zijn van onze #NATOsummit in Ankara in juli”, zei Rutte.

“In de huidige, gevaarlijkere wereld hebben we sterke defensie nodig om onze veiligheid te beschermen.”

Relatie VS met NAVO

De opmerkingen van Rutte, waarin hij wijst op de noodzaak voor bondgenoten om zich opnieuw te bewapenen in een gevaarlijkere wereld, komen nadat de Amerikaanse president Donald Trump zei dat hij serieus overweegt zich uit het bondgenootschap terug te trekken. Dit bondgenootschap werd in 1949 opgericht in de vroege jaren van de Koude Oorlog.

Trump zei in een interview met de Britse krant The Telegraph, gepubliceerd op 1 april, dat zijn verzoek om bijstand in de Straat van Hormuz een test was die bondgenoten niet hebben doorstaan.

Hij omschreef het bondgenootschap als een “papieren tijger” en zei dat het terugtrekken van de Verenigde Staten uit het pact nu “niet langer ter discussie staat”.

“Ik ben nooit overtuigd geweest door de NAVO”, zei Trump. “Ik wist altijd dat het een papieren tijger was, en [de Russische president Vladimir] Poetin weet dat trouwens ook.”

De Amerikaanse president Donald Trump spreekt met NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte tijdens een bilaterale ontmoeting in de marge van de jaarlijkse bijeenkomst van het World Economic Forum in Davos op 21 januari 2026. Mandel Ngan/AFP via Getty Images

De opmerkingen van president Trump bouwen voort op uitspraken van 30 maart van de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio. In die uitspraken zei Rubio dat de Verenigde Staten hun relatie met de NAVO opnieuw moeten bekijken omdat bondgenoten geen hulp boden in het conflict met Iran.

Rubio stelde dat een van de voordelen van het Amerikaanse NAVO-lidmaatschap is dat het Washington toegang geeft tot het stationeren van troepen, vliegtuigen en wapens in andere delen van de wereld, waaronder grote delen van Europa.

Tijdens Operatie Epic Fury waren er echter “landen zoals Spanje, een NAVO-lid dat wij verplicht zijn te verdedigen, die ons het gebruik van hun luchtruim ontzegden en daar zelfs over opschepten. Ze hebben ons de toegang tot hun bases geweigerd”, zei Rubio, eraan toevoegend dat “er ook andere landen zijn die dat hebben gedaan”.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio neemt deel aan een ontmoeting tussen president Donald Trump en NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte in de Oval Office van het Witte Huis in Washington, D.C., op 14 juli 2025. Nathan Howard/Reuters

Volgens Rubio rijst dan de vraag: “Wat levert het de Verenigde Staten op?”

Hij voegde eraan toe dat hij de NAVO weliswaar steunt, maar dat die steun is gebaseerd op het uitgangspunt van wederkerigheid.

“Maar als het er bij de NAVO alleen om draait dat wij Europa verdedigen wanneer het wordt aangevallen, terwijl ons vervolgens baseringsrechten worden ontzegd wanneer wij die nodig hebben — dan is dat geen goede regeling”, zei hij.

Guy Birchall heeft bijgedragen aan dit verslag.

Gepubliceerd door The Epoch Times (22 april 2026): NATO Is Facing Danger on Multiple Fronts, Rutte Says