De weg naar de grensovergang bij Tarajal leidt niet langer naar Europa. Vrijdag leidde deze weg juist ervan weg. Kilometerslange rijen jonge mannen trokken langs de zuidelijke rand van deze Spaanse enclave in Noord-Afrika, terug richting Marokko. Ze passeerden soldaten en pantservoertuigen en legden te voet de route af die velen amper een dag eerder zwemmend hadden afgelegd.
Het Spaanse ministerie van Binnenlandse Zaken meldde dat sinds donderdagochtend ongeveer 50.000 mensen de grens waren overgestoken. Volgens het ministerie waren daarvan vrijdag om 18.00 uur al 48.300 mensen teruggekeerd naar Marokko.
Toch zag The Epoch Times ook na dat tijdstip nog lange colonnes migranten — voornamelijk jonge mannen — die zich over ongeveer drie kilometer uitstrekten langs de Avenida Martínez Catena, de lange weg naar de grensovergang bij Tarajal. Anderen, weliswaar in veel kleinere aantallen dan op het hoogtepunt van de toestroom, zwommen nog altijd ongehinderd via de zeegrens de stad binnen.
Weer anderen bleven bij de grens en leken voorlopig niet van plan Spaans grondgebied te verlaten.
De omvang van de crisis in Spanje is ongekend. Migranten zwommen rond de golfbreker heen, staken de grens te voet over en klommen over de hekken van een aangrenzend industriegebied. Volgens de regionale regering kwamen er zo’n 60.000 migranten aan in een stad met 80.000 inwoners, een aantal dat overeenkomt met ongeveer driekwart van de bevolking. Ceuta en de zusterenclave Melilla vormen de enige landgrenzen van de Europese Unie met Afrika en zijn al jaren brandpunten van illegale immigratie. Toch valt niets in hun geschiedenis te vergelijken met deze week. De toestroom was meerdere malen groter dan tijdens de crisis van mei 2021, die tot nu toe als referentiepunt gold.
Een stad achter gesloten rolluiken
Vrijdag was het stadscentrum opvallend stil. In straten die midden in het toeristenseizoen normaal vol bezoekers zouden zijn, bleven de metalen rolluiken van de meeste winkels gesloten. De weinige zaken die wel open waren, lieten slechts een handvol klanten tegelijk binnen.
Ondertussen bleven groepen migranten zichtbaar in de hele stad. Ze verzamelden zich op pleinen, rotondes en langs de boulevard.
De rust volgde op een chaotische nacht. Er werden inbraken gemeld in appartementen in de wijken El Príncipe en Loma Colmenar, terwijl de politie zo’n veertig meldingen van vechtpartijen ontving. Vrijdagochtend vormden agenten een lange rij van honderden mensen buiten een supermarkt, terwijl inwoners zich van water en voedsel bevoorraden.
Sommige inwoners vertelden aan The Epoch Times dat ze het slachtoffer waren geweest van misdrijven die naar verluidt door migranten waren gepleegd.
In een wijk nabij de Avenida Martínez Catena hadden bewoners grote afvalcontainers en afzethekken geplaatst om migranten buiten te houden.
‘Om MMA-vechter te worden’
Verschillende migranten die nog in de stad waren, vertelden The Epoch Times dat zij waren overgestoken op zoek naar betere economische vooruitzichten in Europa.
Mohammed (21) zei dat hij in minder dan een half uur de zeegrens was overgezwommen. Zijn plan was, zo vertelde hij, om via Spanje naar Frankrijk te reizen “om MMA-vechter te worden”.
De socialistisch premier Pedro Sánchez arriveerde vrijdagochtend samen met minister van Binnenlandse Zaken Fernando Grande-Marlaska om de situatie bij de grensovergang Tarajal te beoordelen. Daar werd hij opgewacht door menigten die om zijn aftreden riepen.
In een korte verklaring noemde Sánchez de massale binnenkomst “een aanval op de integriteit van Spanje”. Hij wees op de rol van mensensmokkelnetwerken en beloofde volledige steun van de staat, maar kondigde geen nationale noodtoestand af.
Echo’s van 2021
Inwoners die met The Epoch Times spraken, reageerden eerder gelaten dan verrast. Verschillende van hen gaven Sánchez persoonlijk de schuld van de crisis en vrijwel iedereen verwees naar dezelfde vergelijking: mei 2021, toen Ceuta de zwaarste grenscrisis uit de Spaanse geschiedenis beleefde. Als zoiets opnieuw op deze schaal kon gebeuren, zo stelden zij, wil dat zeggen dat het probleem nooit echt was opgelost.
In het voorjaar van 2021 staken in amper twee dagen meer dan 10.000 mensen de grens naar Ceuta over, nadat Marokko de grenscontroles had versoepeld. Dat gebeurde te midden van de woede in Rabat over het besluit van Spanje om een leider van de onafhankelijkheidsbeweging van de Westelijke Sahara in een Spaans ziekenhuis op te nemen. Volgens een resolutie van het Europees Parlement waren de meeste grensoverschrijders Marokkaanse staatsburgers, onder wie minstens 1.200 alleenstaande minderjarigen. Spanje zette toen, net als nu, het leger in. Sánchez noemde de toestroom destijds “een ernstige crisis voor Spanje en Europa”.
Madrid kocht uiteindelijk de rust tegen een prijs. In maart 2022 liet Sánchez het decennialange neutrale standpunt van Spanje over de Westelijke Sahara varen en sprak hij zijn steun uit voor het Marokkaanse autonomieplan voor het gebied. Hij verdedigde die koerswijziging als de basis voor een hernieuwde samenwerking op het gebied van migratiecontrole.
Vier jaar later keerden de mensenmassa’s terug.
De lange terugweg
Vrijdagmiddag was de overheersende beweging echter die van vertrek. Leden van de Spaanse strijdkrachten die bij de grens waren gestationeerd, vertelden The Epoch Times dat zij al “grote aantallen migranten hadden waargenomen, die terugkeerden naar Marokko”.
Volgens hun inschatting ontdekten veel migranten na aankomst dat er aan de andere kant van de grens geen kansen op hen wachtten.
De migranten zelf gaven een directere verklaring. Verschillende mensen die richting de grensovergang liepen, vertelden The Epoch Times dat zij sinds hun aankomst in de stad geen voedsel of water hadden gekregen en daarom besloten terug te keren.
Een andere groep migranten vertelde The Epoch Times dat zij vertrokken omdat zij de Spanjaarden van “racisme” beschuldigden.
De politieke gevolgen zullen echter minder snel verdwijnen. Italië kondigde aan de Schengen-regeling voor vrij verkeer met Spanje tijdelijk op te schorten en sloot voor een maand zijn lucht- en zeegrenzen voor reizigers uit Spanje. Finland en Denemarken steunden die beslissing, terwijl Frankrijk aankondigde de controles aan de Spaanse grens vijfmaal op te voeren.
Ook laat op de avond strekte de colonne op de Avenida Martínez Catena zich nog uit richting de grens. In het water naast de grensovergang bleef een steeds kleinere stroom zwemmers de stad binnenkomen.
Gepubliceerd door The Epoch Times (31 juli 2026): Spain: Migrants Stream Back to Morocco, but Crossings Into Ceuta Haven’t Stopped
