De meeste dansgezelschappen en orkesten hebben hun handen al vol aan het plannen van repetities, persmomenten en tournees. Het in New York gevestigde Shen Yun Performing Arts moet daarnaast ook nog omgaan met bommeldingen, juridische aanvallen en berichtgeving die lijken ingezet te worden als wapen door de Chinese Communistische Partij (CCP).
Maar ’the show must go on’, zoals regisseur Fiona Young vastlegt in “Unbroken: het niet eerder vertelde verhaal van Shen Yun”.
Shen Yun-producties omvatten de traditionele dans, muziek, cultuur en geschiedenis van China, begeleid door een volledig orkest dat zowel westerse als Chinese klassieke instrumenten samenbrengt. Het zijn producties die de CCP kost wat kost wil stoppen.
In de afgelopen twee jaar is Shen Yun tijdens optredens herhaaldelijk het doelwit geweest van bomdreigingen en doodsbedreigingen, waarvan er minstens één door de Taiwanese autoriteiten werd herleid tot het Chinese vasteland. Tegelijkertijd kreeg het gezelschap te maken met een reeks rechtszaken en een stortvloed aan opmerkelijke beschuldigingen in The New York Times, die ogenschijnlijk sterk leunden op bronnen gelinkt aan een door de CCP gesteund dansgezelschap.
Een persoonlijke invalshoek
Al met al was het een ware storm van omstandigheden. Het is begrijpelijk dat Levi Browde zich zorgen maakte, aangezien zijn twee zonen, Jesse en Lucas, deel uitmaken van het dansgezelschap.
Young laat de kijker kennis maken met Shen Yun door de ogen van de gebroeders Browde en legt hun training vast — een beeld dat helemaal niet lijkt op de horrorverhalen die door The New York Times zijn verspreid. Het is duidelijk dat Young van dichtbij toegang had tot de familie Browde en andere Shen Yun-artiesten, wat de film een verrassend persoonlijk karakter geeft.
De bommeldingen (onder andere in het prestigieuze Trump Kennedy Center in Washington) tillen de grensoverschrijdende intimidatie waarmee het gezelschap te maken heeft naar een veel ernstiger niveau. Door de paniek die dergelijke dreigingen kunnen veroorzaken, kunnen mensen gewond raken. De meeste neutrale waarnemers zullen het erover eens zijn dat het van algemeen belang is om dit soort bedreigingen te onderzoeken.
Daarnaast is er de aparte kwestie van de opvallend getimede lastercampagne, maar NTD-journalist Steve Lance heeft de vermoedelijke aanklagers teruggeleid naar China. Hij wijst op mogelijke betrokkenen, onder wie een in de VS gevestigde Chinese staatsburger die op sociale media openlijk opschept over zijn rol bij de aanvallen op het gezelschap.
Young en haar team brengen onmiskenbaar veel verdachte activiteiten in kaart en leggen verbanden bloot met bekende agenten van de CCP — stuk voor stuk zorgwekkende bevindingen. Helaas kan de film de verbanden maar tot op zekere hoogte leggen, omdat Young en de producenten er niet in slaagden de medewerking te krijgen van velen die deze gebeurtenissen verder hadden kunnen verhelderen. Daardoor ontbreekt het de film aan een groot catharsismoment, maar dat is nu eenmaal de realiteit.
“Unbroken” behandelt zonder meer tal van actuele thema’s, zoals grensoverschrijdende mensenrechtenschendingen, juridische oorlogsvoering en journalistieke ethiek. Toch blijft het in de kern een documentaire over de podiumkunsten. Gedurende de film krijgt het publiek een mooie indruk van de artistieke kwaliteit en het visuele spektakel van Shen Yun-producties. Kijkers zullen de buitengewone lenigheid van de dansers, onder wie de broers Browde, waarderen.
Youngs weergave van het talent van de dansers en musici — evenals hun kalmte onder aanzienlijke druk — kan hen zonder twijfel nieuwe bewonderaars opleveren. Hoe dan ook zouden de schaamteloze pogingen om Shen Yun te censureren en het zwijgen op te leggen elke weldenkende kijker moeten verontrusten.
De vorm van grensoverschrijdende intimidatie (en zelfs geweld) die in “Unbroken” wordt vastgelegd, vormt een groeiend gevaar voor de nationale veiligheid in de VS en andere landen.
Het is niet moeilijk te begrijpen waarom Shen Yun zo’n belangrijk doelwit is van de vijandigheid van de CCP. Het gezelschap laat Chinese kunst en cultuur herleven die in het verleden door de CCP werden onderdrukt. Bovendien zijn veel leden van het gezelschap beoefenaars van Falun Gong. Falun Gong is een spirituele discipline gebaseerd op de principes van waarachtigheid, mededogen en verdraagzaamheid. In 1999 begon de CCP een brute campagne om de beoefening van Falun Gong uit te roeien. Tragisch genoeg hebben veel Shen Yun-artiesten familieleden die in China zijn gevangengezet of onder mysterieuze omstandigheden zijn verdwenen omdat zij hun beoefening van Falun Gong en hun geloof in waarachtigheid, mededogen en verdraagzaamheid niet wilden opgeven.
Young schetst kort de gecoördineerde onderdrukking door de CCP, maar kijkers kunnen een uitgebreider historisch beeld krijgen via documentaires zoals “State Organs” van Raymond Zhang, die onderzoek doet naar door de staat goedgekeurde orgaanroof bij Falun Gong-beoefenaars en anderen, en “Letter from Masanjia” van Leon Lee, over een Falun Gong-beoefenaar die een dwangarbeiderskamp overleefde. Voor een diepgravend onderzoek naar de orgaanhandel van de CCP met betrekking tot Falun Gong, is het recent verschenen boek “Killed to Order” van Epoch Times-hoofdredacteur Jan Jekielek aan te raden.
“Unbroken” zit vol passie — en moed. Optreden in een dansgezelschap zou niet zo’n mate van moed mogen vereisen. Eerlijk gezegd zou de omvang en intensiteit van de intimidatie die Shen Yun zelfs binnen de Verenigde Staten ondervindt, alle Amerikanen ernstig zorgen moeten baren. De documentaire van Young fungeert dan ook als een dringende wake-upcall.
Aanbevolen vanwege de danskunst én als onthullend verslag van grensoverschrijdende vervolging is “Unbroken: het niet eerder vertelde verhaal van Shen Yun” gratis te bekijken van 25 maart tot en met 12 april via UnbrokenShenYunMovie.com.
NTD is een zusterpublicatie van The Epoch Times.
“Unbroken: het niet eerder vertelde verhaal van Shen Yun”
Documentaire
Regie: Fiona Young
Speelduur: 1 uur en 22 minuten
Niet beoordeeld
Releasedatum: 24 maart 2026
Waardering: 4 van de 5 sterren
Gepubliceerd door The Epoch Times (7 april 2026): ‘Unbroken: The Untold Story of Shen Yun’
