De Verenigde Staten en de Europese Unie eisen dat China een mensenrechtenadvocaat vrijlaat nadat zijn beroep tegen een veroordeling op 6 januari door een Chinese rechtbank werd verworpen.
Yu Wensheng, een van China’s meest uitgesproken mensenrechtenadvocaten, en zijn vrouw, Xu Yan, waren op weg naar een ontmoeting met EU-diplomaten in Peking in april 2023 toen ze werden aangehouden.
Ze werden nooit vrijgelaten totdat ze in november 2024 werden veroordeeld voor het “aanzetten tot ondermijning van de macht van de staat”, een vage beschuldiging van staatsveiligheid die vaak wordt gericht tegen dissidenten en critici van de Chinese Communistische Partij (CCP). Yu kreeg drie jaar gevangenisstraf en Xu één jaar en negen maanden.
Op 6 januari bevestigde het Suzhou Intermediate People’s Court de veroordeling van Yu voor drie jaar, een beslissing die internationale kritiek heeft uitgelokt.
De Amerikaanse ambassadeur in China, Nicholas Burns, zei in een bericht op 7 januari op het socialemediaplatform X dat hij “zeer teleurgesteld” was over de beslissing van de rechtbank.
“De Verenigde Staten herhalen onze oproep aan de VRC om Yu onmiddellijk vrij te laten,” zei Burns, waarbij hij de afkorting gebruikte voor de officiële naam van China, de Volksrepubliek China.
De diplomatieke tak van de EU, de Europese Dienst voor extern optreden, riep op tot Yu’s “onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating”, volgens een verklaring van 6 januari.
“De EU zal de situatie op de voet blijven volgen en de Chinese autoriteiten aanspreken om te pleiten voor de eerbiediging van de mensenrechten en de rechtsstaat”, aldus de verklaring.
De Europese Dienst voor extern optreden drong er bij China op aan om Xu’s tijdige vrijlating die gepland staat op 13 januari te garanderen. De dienst riep Peking ook op om te zorgen voor haar veiligheid en welzijn na haar vrijlating.
Een politiek instrument
De zaak komt minder dan twee weken voor het aantreden van de nieuw gekozen president Donald Trump en het valt nog te bezien hoe de nieuwe regering Trump zal omgaan met de mensenrechtenschendingen door communistisch China.
De kandidaat die Trump heeft voorgedragen als minister van Buitenlandse Zaken, senator Marco Rubio (R-Fla.), is een fel criticus van de CCP en lid van de tweekamercommissie Congressional-Executive Commission on China (CECC), die controleert of het Chinese regime de internationale mensenrechtennormen naleeft.
In mei 2017, toen Rubio voorzitter was van de CECC, gaf hij een verklaring uit waarin hij Peking bekritiseerde voor zijn voortdurende aanvallen op Chinese mensenrechtenadvocaten.
“Als China volhardt in het wantrouwen en de vijandigheid tegenover zijn eigen burgers en als het doorgaat met het meedogenloos negeren van hun meest elementaire rechten, zal het nooit worden gezien als een verantwoordelijke wereldwijde speler,” zei Rubio toen.
Yu en Xu behoren tot de zorgwekkende gevallen van politieke gevangenen volgens het rapport van de CECC dat in december 2024 werd gepubliceerd. Het rapport wijst erop dat het Chinese strafrechtsysteem “een politiek instrument bleef dat werd gebruikt om de sociale orde te handhaven ter versterking van het autoritaire bewind van de Chinese Communistische Partij”.
Volgens het rapport werden mensenrechtenadvocaten onderworpen aan mishandelingen, waaronder strafrechtelijke vervolging, als gevolg van hun juridische werk.
“Na het voltooien van hun straf wordt de vergunning van advocaten meestal ingetrokken en worden ze onderworpen aan toezicht, beperkingen op binnenlands en internationaal reizen, herhaalde gedwongen verhuizingen en bestraffing van hun familieleden, zoals het weigeren van onderwijs”, aldus het rapport.
Pekings diepe angst
Yu ontving in 2021 de Martin Ennals Award, een internationale onderscheiding die jaarlijks wordt uitgereikt en wordt toegekend door een jury bestaande uit 10 wereldwijde mensenrechtenorganisaties.
In 2022 ontving hij een mensenrechtenprijs van de in Stockholm gevestigde Stichting van het Anna Dahlback Memorial Fund.
Yu staat bekend om zijn verdediging van activisten en beoefenaars van Falun Gong, een spirituele groep die sinds 1999 brutaal wordt vervolgd door de CCP.
“Er zijn geen wetten in China die specifiek de beoefening van Falun Gong strafbaar stellen,” zei Yu in een interview met The Epoch Times in 2017.
“Of het nu de politie, de openbare ministeries of de rechtbanken zijn, ze moeten er rekening mee houden dat als ze Falun Gong blijven vervolgen, ze in de toekomst verantwoordelijk zullen worden gehouden.”
Falun Gong, ook bekend als Falun Dafa, is een spirituele meditatiediscipline gebaseerd op de principes van waarachtigheid, mededogen en tolerantie. De afgelopen 25 jaar hebben beoefenaars van Falun Gong – in 1999 waren het er volgens officiële schattingen tot 100 miljoen – te maken gehad met massa-arrestaties, langdurige gevangenschap, foltering en zelfs gedwongen orgaanoogst.
De beslissing van de Chinese rechtbank om Yu’s beroep te verwerpen heeft ook kritiek uitgelokt van internationale mensenrechtenorganisaties.
Kate Schuetze, interim regionaal adjunct-directeur voor onderzoek bij Amnesty International, zei in een verklaring van 6 januari dat de aanklachten tegen Yu en Xu “volledig ongegrond zijn”.
“De Chinese regering heeft Yu’s online commentaren en zijn vele internationale mensenrechtenprijzen gebruikt als excuus om hem als een bedreiging voor de nationale veiligheid te bestempelen. Maar het enige wat hieruit blijkt is dat Peking bang is voor verdedigers van mensenrechten die het lef hebben om een afwijkende mening te verkondigen,” aldus Schuetze.
“Yu Wensheng en Xu Yan zijn gevangengezet enkel en alleen omdat ze hun recht op vrijheid van meningsuiting uitoefenden en ze moeten onmiddellijk en onvoorwaardelijk worden vrijgelaten.”
Dorothy Li heeft bijgedragen aan dit verslag.
Gepubliceerd door The Epoch Times (8 januari 2025): US, EU Urge China to Release Human Rights Lawyer Accused of Subversion
