De kortstondige oorlog tussen Israël en Iran heeft de partnerschappen van Iran met andere vijanden van de VS, voornamelijk Rusland en communistisch China, in de schijnwerpers gezet.
Hoewel er geen formele alliantie bestaat tussen Iran, China, Rusland en andere gelijkgestemde staten, worden hun politieke en economische relaties vaak gezien als een feitelijke coalitie die zich verzet tegen het door de VS geleide Westen.
De Chinese Communistische Partij (CCP) heeft de Israëlische en Amerikaanse aanvallen op Iraanse nucleaire en militaire installaties publiekelijk veroordeeld als een schending van de Iraanse soevereiniteit.
De gepensioneerde Amerikaanse marinekapitein Stu Cvrk zei in een opiniestuk voor The Epoch Times dat de “langetermijnbelangen” van de Chinese Communistische Partij (CCP) door het conflict zijn geschaad. Hij wees op de omvangrijke investeringen van het Chinese regime in Iran, waaronder de vroege steun aan het nucleaire programma van Teheran en de enorme consumptie van Iraanse ruwe olie.
Cai Shenkun, een onafhankelijke commentator van Chinese afkomst in het buitenland, vertelde The Epoch Times dat het besluit van president Donald Trump om een chirurgische aanval op de nucleaire installaties van Iran uit te voeren niet alleen bedoeld was om het nucleaire programma van het land terug te dringen, maar ook om een signaal te geven aan andere regeringen met anti-Amerikaanse neigingen.
In de voorgaande maanden had Trump de reputatie opgebouwd een zakenman te zijn die de Verenigde Staten niet in militaire conflicten wilde betrekken, aldus Cai.
“Maar nu is het duidelijk dat deze dictators zijn bewegingen niet kunnen voorspellen, dus zijn ze oprecht bang voor hem,” zei hij. “Trump handelt daadkrachtig – als hij zegt dat hij zal toeslaan, aarzelt hij niet.
Hij voegde eraan toe dat Trumps bereidheid om Israël te helpen de mogelijkheid vergroot dat zijn regering niet werkeloos zal toekijken als het Chinese regime Taiwan met geweld probeert in te nemen.
“Als Peking een oorlog in de Straat van Taiwan zou beginnen, zouden de Verenigde Staten Taiwan kunnen voorzien van wapens voor decapitatieaanvallen,” zei hij, erop wijzend dat CCP-functionarissen het meest bang zijn voor groep-decapitatieaanvallen.
De Verenigde Staten sloten zich op 21 en 22 juni, ongeveer een week na de eerste aanvallen van Israël, aan bij het conflict tussen Israël en Iran. Trump gaf opdracht tot een langeafstandsaanval door stealthbommenwerpers die bunkerbusting-munitie afwierpen op drie belangrijke Iraanse nucleaire locaties die diep onder de grond lagen.
Het Internationaal Atoomenergieagentschap (The International Atomic Energy Agency – IAEA) schatte dat Iraanse technici honderden kilo’s uranium tot 60 procent hadden verrijkt. Als dat percentage tot 90 procent zou worden verhoogd, zouden de Iraniërs volgens schattingen van Amerikaanse functionarissen genoeg materiaal hebben om ongeveer tien atoombommen te bouwen.
Hoewel de voorraad gedeeltelijk verrijkt uranium van Iran nog steeds niet bekend is, hebben de omvang van de Israëlische en Amerikaanse luchtaanvallen en de schok van de decapitatieoperaties van Israël de aandacht gevestigd op de zwakke punten van het Iraanse regime.
Wu Jialong, een Chinese commentator in het buitenland die zich richt op analyse van economie en actuele gebeurtenissen, vertelde The Epoch Times dat de aanvallen van Israël, plus het ongekende gebruik door Amerika van zware bunkerbommen om de Iraanse nucleaire faciliteiten, gelegen op 80 meter onder de grond, te raken, indirect een waarschuwing zijn aan het adres van de CCP-leiders.
De Communistische Partij regeert China vanuit Zhongnanhai, een zijgebouw van het keizerlijke paleiscomplex in de Verboden Stad in Peking. Het Chinese Volksbevrijdingsleger (PLA), dat rechtstreeks onder het bevel staat van de CCP en haar leider Xi Jinping, heeft een ondergrondse commandobunker op een diepte van 60 meter onder de Westelijke Heuvels, een bergachtig gebied aan de rand van het stedelijk gebied van Peking.
“Trump heeft besloten om door te gaan en Iran aan te vallen, waarmee hij de CCP laat zien dat je je niet kunt beschermen tegen het Amerikaanse leger door je tientallen meters onder de grond in een bunker te verstoppen,” aldus Wu.
Cai Shenkun zei dat de vernederende ervaring van Iran tegen het veel kleinere Israël een ontnuchterende les is voor de leiders van de CCP. De CCP pleit voor een invasie van Taiwan, het democratisch bestuurde eiland dat door het Chinese regime als zijn eigendom wordt beschouwd.
“Israël heeft de zogenaamde verdedigingslinies van Iran doorbroken en het beschermingsnetwerk dat de CCP voor het land had opgebouwd, vernietigd,” zei hij. Dat voorspelt niet veel goeds voor de technische capaciteiten van het Chinese Volksbevrijdingsleger in geval van oorlog.
Samenwerking en afhankelijkheid
Iran staat sinds 1979 onder controle van de islamitische theocratie, toen deze tijdens een revolutie de macht greep en de pro-westerse sjah en zijn familie, het Huis van Pahlavi, in ballingschap dwong. Sindsdien heeft Iran een gespannen relatie met de Verenigde Staten, Israël en andere landen, waarbij de leiders van het land voortdurend oproepen tot de vernietiging van Amerika, dat zij de ‘Grote Satan’ noemen.
Hoewel de banden van Iran met Rusland pas na de val van de Sovjet-Unie verbeterden – waarbij de islamitische autoriteiten de Sovjetcommunisten de ‘Kleine Satan’ noemden – onderhoudt Teheran al lang vriendschappelijke betrekkingen en sterke economische banden met de CCP.
Sinds de revolutie van 1979 heeft China tientallen miljarden geïnvesteerd in Iran, met name in de olie-infrastructuur, en sinds 2009 is het de grootste handelspartner van Iran. In 2021 ondertekenden China en Iran het 25-jarige samenwerkingsprogramma tussen Iran en China, een partnerschap dat volgens sommige analisten de economische afhankelijkheid van Iran ten opzichte van Peking vergroot.
Volgens analysebedrijf Kpler importeert China 90 procent van de Iraanse olie. Olie is een cruciale grondstof voor Peking, aangezien de eigen olievelden van China niet volstaan om aan de enorme vraag van de omvangrijke industriële basis en bevolking te voldoen.
Sino-Iraanse samenwerking onder druk
Israëlische troepen slaagden erin het volledige Iraanse luchtverdedigingsnetwerk uit te schakelen door een combinatie van conventionele luchtmacht en geheime agenten die op de grond opereerden. De Israëlische inlichtingendienst zou een cruciale rol hebben gespeeld bij het opsporen van de Iraanse militaire leiders die op de moordlijst stonden, onder wie Hossein Salami, commandant van de Iraanse elite-eenheid Islamitische Revolutionaire Garde (IRGC).
De CCP, die in de jaren zestig nucleaire technologie ontwikkelde en de eerste Chinese atoombom testte, verleende vanaf de jaren tachtig cruciale steun aan het ontluikende kernenergieproject van Iran en sloot in 1990 een geheim akkoord met Teheran om het land te helpen bij nucleair onderzoek. Iran betrekt ook een groot deel van zijn militaire uitrusting uit China, wat van cruciaal belang bleek tijdens de oorlog met Irak in 1980-1988.
Maar het recente conflict met Israël heeft twijfels doen rijzen over de effectiviteit van Chinese uitrusting in Iraanse handen. Ook is het onduidelijk in hoeverre China en Rusland, de belangrijkste bondgenoten van Iran, in staat en bereid zijn om Teheran te verdedigen tegen de Verenigde Staten.
“Iran is de proxy van zowel communistisch China als Rusland in het Midden-Oosten,” zei Kuo Yu-jen, adjunct-directeur-generaal van het Taiwanese Instituut voor Nationaal Beleid, op een forum op 18 juni.
Hij merkte op dat de rampzalige prestaties van de Iraanse luchtverdediging een schande zijn voor zowel Peking als Moskou.
Volgens een rapport uit 2017 van Jane’s Defence Weekly, geciteerd door een Chinese media-outlet, is het Iraanse Negah-luchtverdedigingscommando- en controlesysteem dat actief was ten tijde van de Israëlische aanvallen van dit jaar, gebaseerd op het Chinese JY-10-systeem.
The Epoch Times kan deze bewering niet onafhankelijk verifiëren.
Bovendien heeft Iran eind 2024 zogenaamde Chinese Shennong 3000/5000 luchtverdedigingslasersystemen ingezet, maar deze konden, net als de Negah-radarcomplexen, gemakkelijk worden ontweken of uitgeschakeld door de Israëlische strijdkrachten.
Andere door Iran gebruikte luchtverdedigingssystemen zijn van Russisch ontwerp.
Los daarvan is Iran een belangrijke leverancier van militaire drones voor gebruik door Rusland bij de invasie van Oekraïne.
Gepubliceerd door The Epoch Times (25 juni 2025): Why US Strikes on Iran Sent a Strong Message to Beijing
