Nieuwsanalyse
De plotselinge val van twee van China’s hoogste militaire leiders heeft tot speculaties geleid dat de Chinese leider Xi Jinping een beslissende – en mogelijk destabiliserende – fase van interne machtsconsolidatie is ingegaan.
Op 24 januari maakte het Chinese ministerie van Nationale Defensie bekend dat Zhang Youxia, lid van het Politbureau en vicevoorzitter van de Centrale Militaire Commissie (CMC), en Liu Zhenli, lid van de CMC en chef van de gezamenlijke stafafdeling, worden onderzocht wegens “ernstige schendingen van de discipline en de wet”. De aankondiging betekent een van de meest ingrijpende zuiveringen aan de top van het Volksbevrijdingsleger (PLA – People’s Liberation Army) in decennia.
Volgens Wen Rui, een in Zuid-Korea gevestigde commentator op het gebied van Chinese actualiteit, komt Xi’s stap neer op een openlijke confrontatie met drie machtige groepen die al lang verankerd zijn in de Chinese Communistische Partij (CCP): het militaire establishment, de zogenaamde “prinsen”-elite en gepensioneerde partijoudsten.
“Xi Jinping heeft eindelijk de doos van Pandora geopend”, schreef Wen op X . “Wat er nu gaat gebeuren, zou mensen wel eens versteld kunnen doen staan.”
De diepgewortelde banden van Zhang Youxia met het leger
Centraal in de storm staat Zhang, die algemeen wordt beschouwd als een van de meest invloedrijke figuren binnen de PLA. Zhang heeft meer dan vijf decennia in het leger gediend en is de zoon van Zhang Zongxun, een generaal uit het revolutionaire tijdperk wiens invloed teruggaat tot de vroege militaire geschiedenis van de CCP.
Volgens Wen strekken de banden van de familie Zhang binnen de PLA zich uit over meerdere generaties, waardoor een buitengewoon complex web van loyaliteit en patronage is ontstaan. “Xi Jinping kiest feitelijk voor een strijd op leven en dood met een enorme macht”, aldus Wen, die hiermee suggereert dat de invloed van Zhang veel verder reikt dan zijn formele titels.
Wen verdeelde degenen die mogelijk getroffen kunnen worden in twee grote groepen: functionarissen die zich actief tegen Xi hebben verzet en zich achter Zhang hebben geschaard, en degenen die Xi niet openlijk hebben uitgedaagd, maar wel nauwe banden met de familie Zhang onderhouden. “Beide groepen bevinden zich nu in het vizier van Xi Jinping”, zei hij. Hij voegde eraan toe dat Xi waarschijnlijk geen onderscheid tussen beide groepen zal maken.
Zelfs degenen die niet direct betrokken zijn bij de strijd tussen de facties, kunnen zich nu gedwongen voelen om in actie te komen uit angst om collateral damage te worden, aldus Wen. “Xi zal hen niet laten gaan. [Vanuit zijn perspectief] is het beter om per ongeluk iemand teveel te vermoorden dan iemand te laten ontsnappen.”
Wen waarschuwde dat Xi’s acties tot grote onrust binnen de strijdkrachten kunnen leiden.
“Om toekomstige bedreigingen uit te schakelen, zal Xi ernaar streven alles uit te roeien”, zei hij. “Dat soort denken zal ongetwijfeld enorme onrust veroorzaken binnen het leger.”
Volgens Wen behandelt Xi de hoge officieren van de PLA steeds meer als potentiële vijanden.
“Hij positioneert zichzelf bijna in de oppositie ten opzichte van het leger zelf”, zei Wen. “Denkt men echt dat deze officieren gewoon zullen blijven zitten en wachten tot ze opgepakt worden?
Prinsen en partijoudsten onder druk
Naast het leger noemt Wen nog twee andere groepen waarmee Xi momenteel de strijd aangaat. De eerste groep bestaat uit de zogenaamde “prinsen”, de nakomelingen van de revolutionaire leiders van de CCP. Deze groep heeft van oudsher een onevenredig grote invloed binnen de partijstaat.
“Als Xi een prins (Zhang) kan zuiveren die de eerste vicevoorzitter van de CMC is,” zei hij, “dan hebben de prinsen in feite hun laatste verdedigingslinie verloren.”
Wen stelde dat er nu wijdverbreide angst heerst onder deze elitegroep, waarbij sommigen een confrontatie mogelijk zien als een zaak van overleven.
De derde groep bestaat volgens Wen uit gepensioneerde partijoudsten. Hij verwees naar de dramatische scène tijdens het 20e partijcongres van de CCP, toen voormalig leider Hu Jintao publiekelijk begeleid werd bij het verlaten van de slotzitting. Dit was een teken van Xi’s bereidheid om voormalige machtige figuren te vernederen en buitenspel te zetten.
“Xi zal niet aarzelen om hard op te treden tegen oudere figuren die Zhang Youxia achter de schermen steunden”, aldus Wen. “Het resultaat is gemakkelijk te voorspellen.”
Een gok met de fundamenten van de partij
Wen stelt dat deze drie groepen – het leger, de prinsen en de partijoudsten – de belangrijkste pijlers vormen van het CCP-bewind. De PLA, door de partij vaak omschreven als haar “levensader”, is cruciaal voor de stabiliteit van het regime. De huidige toestand van de CMC onderstreept echter hoe ver de zuivering is gegaan.
Van de zeven leden van de CMC zijn er nog maar twee over: Xi zelf, als voorzitter, en vicevoorzitter Zhang Shengmin. Van de actieve generaals zijn er nog maar vier met de rang van generaal, waaronder Zhang Shengmin, minister van Defensie Dong Jun en twee legercommandanten die eind vorig jaar werden gepromoveerd.
“Vanuit het perspectief van Xi is er geen weg terug”, aldus Wen. “Toen hij eenmaal was begonnen, bleef er maar één weg over: doorgaan, hoe donker het ook wordt.”
Wen stelde dat andere partijfacties, die al lang verontwaardigd zijn over Xi’s machtsconcentratie, zich tegen hem kunnen keren of ervoor kunnen kiezen om zich afzijdig te houden. Hij zei dat het aantal mensen dat Xi oprecht wil helpen uiterst klein is.
Volgens Wen zou de escalerende interne strijd van Xi het begin van de ondergang van de CCP kunnen betekenen. Het ontslag van twee van China’s hoogste generaals bevestigt Wens visie dat Xi’s greep op de macht steeds meer afhankelijk wordt van zuiveringen – en dat het risico op interne tegenstand daardoor toeneemt.
Origineel gepubliceerd door The Epoch Times (25 januari 2026): Xi Jinping’s Military Purge Signals a High-Stakes Battle Inside China’s Elite Circle
