Maandenlang sloot Gao Pu zich op in zijn appartement, terwijl een golf van hopeloosheid over hem heen spoelde.
Hij had geen connecties, geen politieke macht en geen invloed. Het enige wat hij kon doen, was berichten op sociale media plaatsen, hoewel dat waarschijnlijk niet veel zou helpen.
Zijn beide ouders, christelijke voorgangers van bijna 70 jaar oud, zaten nu in een Chinese gevangenis.
En hij was duizenden kilometers van hen verwijderd – in de Verenigde Staten.
“Wees voorzichtig. Zorg goed voor jezelf,” had zijn moeder tegen hem gezegd toen de politie voor het eerst zijn vader kwam halen. Weken later namen ze haar ook mee.
Het echtpaar, Gao Quanfu en Pang Yu, leidde de Light of Zion Church in Centraal-China. In de loop der jaren groeide de kerk uit tot een invloedrijke ontmoetingsplaats voor christenen die hun geloof wilden belijden zonder controle van de Communistische Partij, vertelde Gao Pu aan The Epoch Times.
Ze vormen geen bedreiging, zei Gao – ze willen alleen in vrede hun God dienen. Maar voor Peking is onafhankelijk geloof het probleem.
Het Chinese regime staat officieel slechts vijf religies toe. Om te mogen functioneren, moeten religieuze organisaties zich bij de overheid registreren, zich aansluiten bij socialistische waarden en loyaliteit aan de Partij tonen. Wie afwijkt van die strenge regels, riskeert intimidatie door de politie, een gevangenisstraf of erger. Tientallen miljoenen gelovigen worden dag in dag uit met dat gevaar geconfronteerd, of het nu gaat om huischristenen, Tibetaanse boeddhisten, Oeigoerse moslims of Falun Gong-beoefenaars.
Gao kampt, net als andere kinderen van Chinese religieuze dissidenten, met een paradox.
Hij leeft onder de bescherming van de Amerikaanse vrijheid. Maar hij staat voor dezelfde keuze als in China: zichzelf censureren, of zijn stem laten horen en daarmee de veiligheid van zijn dierbaren op het spel zetten.
En de Amerikaanse vrijheden beschermen hen evenmin tegen het verdriet te weten dat hun families in China lijden. Tijdens een persconferentie in maart in Washington stelde congreslid John Moolenaar (R-Mich.) twee dochters voor, Claire Lai en Grace Jin Drexel, die met een soortgelijk dilemma kampen.
“Het is zo belangrijk dat we, terwijl we onze vrijheden in dit land waarderen, erkennen dat dat in China niet het geval is,” zei Moolenaar, voorzitter van de Speciale Commissie van het Huis van Afgevaardigden voor de Chinese Communistische Partij.
In China, zei hij, “worden mensen onterecht vastgehouden vanwege hun liefde voor God, hun liefde voor vrijheid en het respect voor de menselijke waardigheid die we allemaal delen.
De partij gelooft niet in vrije meningsuiting, zei hij. “Ze heeft geen vertrouwen in haar eigen ideeën. Ze is bang voor gelovigen en censureert de waarheid.”
Gao zei dat hij in die eerste maanden na de arrestatie van zijn ouders “een wandelende schim” was. Verschillende andere predikanten waren veroordeeld tot gevangenisstraffen van meerdere jaren, een onheilspellend teken voor zijn ouders.
“Wees voorbereid op een lange strijd,” zei de advocaat van zijn ouders tegen hem.
‘Waarom is dat illegaal?’
Afgelopen oktober werd Grace Jin Drexel wakker door een sms van haar vader, Ezra Jin, de leider van de Zion Church in Peking.
Het was een gebedsbrief die hij zojuist naar zijn gemeente had gestuurd, waarin hij zijn bezorgdheid uitte over de aanhouding van een andere predikant de dag ervoor.
De hele dag probeerden Drexel en haar moeder contact op te nemen met Jin en de mensen om hem heen. Niemand reageerde. Uiteindelijk kregen ze bevestigd dat ook hij was gearresteerd. Hij was een van de 28 mensen die waren opgepakt tijdens de grootschalige razzia van Peking bij Chinese huiskerken.
Kerstmis kwam, daarna het Chinees Nieuwjaar en Pasen. De momenten om met het gezin samen te zijn, gingen een voor een voorbij. Zowel Drexel als Gao brachten deze dagen door in ongerustheid over hun ouders. Noch zij, noch hun familieleden in China hebben hun gearresteerde dierbaren persoonlijk kunnen zien. De gevangenen mogen geen brieven of telefoontjes ontvangen.
De schaarse informatie die ze over hun toestand hebben verzameld, is niet bemoedigend.
Gao’s moeder, die hartproblemen en angstaanvallen heeft, kon haar medicijnen niet krijgen. Drexels vader sliep samen met tientallen anderen op een mat op de vloer, terwijl wind en regen door het glasloze raam van de cel naar binnen raasden, waardoor de gevangenen ’s nachts stonden te rillen.
De vermeende misdaad van Gao’s ouders is het gebruik van bijgeloof om de rechtshandhaving te belemmeren, een aanklacht die later werd gewijzigd in fraude. Jin wordt beschuldigd van illegaal gebruik van informatienetwerken.
Zowel Gao als Drexel zeiden dat de beweringen van de Chinese autoriteiten ongegrond zijn.
“Als je ze onder druk zet en vraagt: ‘Wat is de illegale informatie die wordt verspreid?’, kunnen ze alleen maar wijzen op de preken en de eredienstmuziek die nog steeds beschikbaar is op YouTube,” vertelde Drexel aan The Epoch Times.
“Waarom is dat illegaal in China, en wat is er illegaal aan deze normale preken en eredienstmuziek?”
‘Of je geeft je over, of je sterft’
Gelovigen in China kunnen hun lot van de ene op de andere dag zien omslaan als ze bij de Partij in ongenade vallen.
Toen het regime in 1999 een nationale campagne lanceerde om Falun Gong uit te roeien, waren de beoefenaars van deze spirituele discipline totaal verrast. Ze trokken in golven naar Peking om de leiders te smeken van gedachten te veranderen. Wat hen te wachten stond, waren nog meer arrestaties en mishandelingen.
Het deed er niet toe dat de staatsmedia veel van deze mensen hadden geprezen als modelburgers – vrijwilligers in de frontlinie tijdens een grote overstroming slechts een jaar eerder, toppers op hun werk, elite-universiteitsstudenten, veteranen en wetenschappers. Van de ene dag op de andere werden ze staatsvijanden, bestemd voor de gevangenis.
Een soortgelijk lot trof Chinese christenen jaren later, merkte dominee Bob Fu op, oprichter van de christelijke mensenrechtenorganisatie China Aid.
Toen een zware aardbeving in 2008 de bergachtige Chinese provincie Sichuan verwoestte, kwamen honderdduizenden christenen in actie: ze brachten hulpgoederen naar de regio en richtten noodscholen op voor ontheemde kinderen.
Maar zelfs tijdens de reddingswerkzaamheden bleven de autoriteiten hen achtervolgen, aldus Fu. Een man die onderdak bood aan een groep christelijke vrijwilligers en zich later tot het christendom bekeerde, werd volgens China Aid beschuldigd van het “aanbieden van een illegale verzamelplaats” en het “uitvoeren van onwettige preekactiviteiten”. Hij werd vijf dagen vastgehouden.
“In de ogen van de Chinese Communistische Partij is alles politiek,” vertelde Fu aan The Epoch Times. Als de partij “voor God wil spelen”, zei hij, dan is weigeren om te buigen voor het portret van het Chinese leiderschap of weigeren de doctrine van de Communistische Partij te aanbidden, verraad.
Drexels vader betaalde de prijs voor zijn weigering. In 2018 sloten de autoriteiten de Zion Church nadat hij had geweigerd aan hun eis te voldoen om bewakingscamera’s in het gebouw te installeren. Ze legden hem ook een uitreisverbod op, waardoor de predikant China niet meer mocht verlaten.
“Het is óf je geeft toe, óf je sterft” – dat is de werkwijze van het regime, aldus Drexel.
Maureen Ferguson, lid van de Amerikaanse Commissie voor Internationale Religieuze Vrijheid, sprak van een „algemene onderdrukking“.
“Ze vervolgen elke geloofsgemeenschap, van de Oeigoerse moslims tot Falun Gong, de Tibetaanse beweging, de ondergrondse katholieke kerk en de christelijke huiskerken,” vertelde ze aan The Epoch Times. Het beleid is systematisch en opzettelijk: “de Chinese Communistische Partij wil controle hebben over elk aspect van religie,” zei ze.
“Gelovigen worden zo vaak aangevallen omdat de autoritaire regering de bevolking wil controleren, en er is een hogere macht waarin mensen geloven en ze volgen hun geweten, dus een autoritaire staat ziet dat als een bedreiging.”
Sinds 1999 heeft de Verenigde Staten China consequent aangemerkt als een “land dat bijzondere zorgen baart” vanwege de ernstige schendingen van de godsdienstvrijheid door het regime.
Gelukzaligheid, en dan tegenslag
Liu Zhitongs stem breekt als ze spreekt over haar 60-jarige moeder, Kong Qingping.
Hun laatste weerzien was eind 2019. Kong kwam naar het huis van Liu in de Bay Area (San Francisco en omstreken) en bleef daar tot na Chinees Nieuwjaar. Elke dag na het werk haastte Liu zich naar huis, waar de geur van gerechten uit haar geboortestad haar tegemoet kwam: runderstoofpot, knapperig zoetzuur varkensvlees, roergebakken garnalen.
Maanden later genoot Liu nog steeds van de dikke, sappige dumplings die haar moeder in haar vriezer had gestopt.
Elke hap gaf haar het gevoel dat haar moeder nog steeds bij haar was, zei ze.
Die gelukzalige weken waren veel te kort.
Ongeveer een maand nadat Kong naar China was teruggekeerd, deed de politie een inval in haar huis en nam pamfletten en boeken in beslag die verband hielden met haar geloof, Falun Gong. Kong leefde meer dan twee jaar ondergedoken voordat de autoriteiten haar opspoorden en haar een gevangenisstraf van zeven jaar gaven.
Toen ze het vonnis hoorde, werd het zwart voor Liu’s ogen.
“Dat is zo lang,” vertelde ze aan The Epoch Times. “Zeven jaar – ik kan er gewoon niet aan denken.”
Volgens Liu heeft de politie de verklaringen van Kongs buurvrouw tweemaal gewijzigd, waarin werd beschreven hoe Kong flyers verspreidde in de woonwijk. De buurvrouw weigerde deze verklaringen te ondertekenen, maar ze werden desondanks toch in het dossier opgenomen, zo blijkt uit een rechterlijke uitspraak die The Epoch Times heeft ingezien.
In de uitspraak werd de tekst van de nieuwjaarsboodschappen die Kong aan haar deurpost had opgehangen, aangehaald als belastend bewijs.
Op één stond: “Wees oprecht, wees vriendelijk, verdraagzaamheid staat voorop.” De woorden verwijzen naar de drie principes – waarachtigheid, mededogen en verdraagzaamheid – die centraal staan in de leer van Falun Gong.
Liu vond de redenering van de autoriteiten “onbegrijpelijk”.
“Welk van deze woorden is in strijd met de wet?”, zei ze. “Het zegt mensen gewoon dat ze een betere versie van zichzelf kunnen zijn.”
Druk
Het is nog pijnlijker om te weten dat het uitoefenen van jouw vrijheden in de VS – vrijheden die het Eerste Amendement van de Amerikaanse grondwet garandeert – gevolgen heeft voor de mensen van wie je houdt in China.
De activiste Rushan Abbas’s inspanningen om zich uit te spreken over de massale onderdrukking van haar mede-Oeigoeren in Xinjiang leidden tot de arrestatie van haar zus Gulshan, die nog steeds in de gevangenis zit.
Ook Liu kreeg te maken met bedreigingen. Niet lang nadat ze het verhaal van haar moeder had verteld tijdens een demonstratie, lieten de Chinese autoriteiten een foto zien van Liu, met een spandoek in haar handen, aan de advocaat van haar moeder. De boodschap was duidelijk: we houden je in de gaten.
Ze gaven ook een expliciete waarschuwing: “Kom nooit meer terug naar China”, zei ze.
De angst is reëel.
Drexel zei dat ze het gevoel heeft dat ze wordt gevolgd en in de gaten wordt gehouden wanneer ze met mensen afspreekt over de zaak van haar vader. De band van haar moeders auto werd in de garage lekgestoken, wat volgens haar een poging tot intimidatie zou kunnen zijn.
Nu ze in verwachting zijn van hun derde kind, hebben Drexel en haar man beveiligingscamera’s rondom hun huis geïnstalleerd. Haar man slaapt met een metalen knuppel naast het bed, gewoon om er zeker van te zijn dat zij en hun kinderen veilig zijn.
“Ze willen dat we onze mond houden”, zei Drexel, verwijzend naar de autoriteiten in China. “Ik ben slechts een individu, en toch probeer ik aan het licht te brengen wat er is gebeurd in de op één na machtigste natie ter wereld.” Peking, voegde ze eraan toe, heeft alle middelen ter beschikking.
“Ze hebben het rechtssysteem. Ze hebben de politie. … Ik ben maar een individu,” zei ze. “Het is heel beangstigend om daarbij stil te staan.”
Van vreugde naar verdriet
Voor deze kinderen van Chinese religieuze dissidenten is het begrip ‘filial piety’ – het eren, respecteren en verzorgen van hun ouders – zo diep geworteld in de traditionele Chinese cultuur dat ze er niet aan denken om het expliciet te noemen. Maar het is er wel degelijk, en versterkt hun gevoel van verwarring, vervreemding en schuld.
In mei 2023 vierden Doria Liu (geen familie van Liu Zhitong) en haar man Wereld Falun Dafa-dag, een dag ter ere van de publieke introductie van hun geloof en de veerkracht van de Falun Gong-gemeenschap te midden van de voortdurende onderdrukking in China.
Tijdens een videochat liet Liu haar moeder, Meng Zhaohong, een foto zien waarop zij hun enkele maanden oude zoon vasthielden, met stralende gezichten, gekleed in felgele shirts om de dag te vieren. Meng, die het hard te verduren heeft gehad tijdens talloze martelsessies in een Chinese gevangenis, veegde stilletjes haar tranen weg.
Ze beloofden elkaar de volgende dag weer te bellen. Dat is nooit gebeurd. Meng belandde in de gevangenis – omdat ze op een boerenmarkt met klanten over Falun Gong had gesproken.
In de elf jaar sinds Liu uit China is gevlucht, heeft Meng de bruiloft van haar dochter, de geboorte van haar kleinzoon en alle vreugde van het zien opgroeien van de kleine jongen gemist. Het schuldgevoel sloeg toe toen Liu en haar zoon een sneeuwpop maakten bij Lake Tahoe, toen ze in een warmwaterbron in Japan lagen, en tijdens een barbecue, iets waar haar moeder ook dol op is.
Als iedereen lacht, als het geluk opborrelt, dan doet het ineens pijn.
“Het is alsof ik mezelf niet kan toestaan om te gelukkig te zijn,” vertelde ze aan The Epoch Times. “Zodra ik me gelukkig voel, word ik eraan herinnerd dat mijn moeder in China lijdt.”
Elke ervaring is een herinnering die Meng heeft moeten missen. Ze is nog nooit op reis geweest naar het buitenland en heeft nog nooit een skiresort gezien.
Tegenwoordig schrijft Liu lange brieven, waarin ze de hoogtepunten uit haar leven vastlegt en Meng om advies vraagt over de opvoeding van haar kinderen. Elke briefwisseling duurt maanden en blijft door censuur beperkt tot oppervlakkige beleefdheden, waardoor ze hun geloof alleen via gecodeerde berichten kunnen uitdrukken. Het is omslachtig, maar het is de enige manier waarop ze elkaars stem kunnen horen en elkaar gerust kunnen stellen.
“Maak je geen zorgen, ik raak niet in een depressie”, schreef Liu. Ze voegde eraan toe dat ze “in het moment leeft” en zich richt op een spoedige hereniging met haar moeder.
Ze heeft erover nagedacht om alles op het spel te zetten en terug te gaan naar China. Maar als ze dat doet, is de kans klein dat ze gerechtigheid voor haar moeder krijgt. En ze zou zichzelf in gevaar brengen.
Onlangs hoorde ze dat haar moeder hartproblemen heeft en moeite heeft met ademhalen.
Liu’s hart sloeg een slag over. Ze bad dat haar moeder het zou redden – en dat ze elkaar weer zouden zien.
Geloof in duisternis
In de afgelopen zes jaar, sinds de gevangenneming van haar vader, Jimmy Lai, in Hongkong, heeft Claire Lai gezien hoe het gehoor en het gezichtsvermogen van de pro-democratische mediamagnaat achteruitgingen.
Zijn nagels zijn verdroogd, van kleur veranderd en afgevallen; zijn tanden zijn verrot; zijn huid is verschrompeld. Het enige dat niet is veranderd, zei Lai, is zijn glimlach.
Lai beschreef zichzelf als de „piekeraar“ in haar familie. Tijdens de persconferentie in maart slaakte ze een diepe zucht terwijl ze de toestand van haar vader beschreef, waarbij haar stem af en toe trilde. Haar vader, een vroom katholiek, is nu op grond van de nationale veiligheidswet van het regime veroordeeld tot twintig jaar gevangenisstraf. Hij heeft geen directe toegang tot zonlicht of frisse lucht.
In plaats van verbitterd te raken, zei ze, heeft haar vader de pijn met waardigheid omarmd; hij heeft Lai – zijn „zachtaardige maar koppige kind“ – gevraagd om te bidden voor degenen die hem slecht behandelen.
„Bewakers die hard tegen hem optreden – zij zijn er om hem nederigheid bij te brengen. De enveloppen die hij vouwt, wat leidt tot ernstige rugpijn – die moeten hem leren sterk te worden. De autoritten naar de rechtbank, waar hij in het donker geketend is en zich niet kan bewegen – die moeten hem geduld bijbrengen,” zei ze.
Gods uitgestrekte arm naar zondaars, zei ze, staat in schril contrast met de gebalde vuist van de Partij en de sikkel en hamer.
Drexel veegde haar tranen weg en zei dat ze gelooft dat tegenslag uiteindelijk een hoger doel kan dienen.
„Ik geloof dat God ons in deze tijd ook op de proef stelt, zoals bij het raffineren van zilver – pijnlijk, maar vol liefde,” zei ze in februari tijdens een keynote-toespraak op de International Religious Freedom Summit.
De atheïstische Communistische Partij, die gelovigen vervolgt, heeft niet begrepen dat religie alleen onder druk tot bloei komt, aldus David Stilwell, voormalig adjunct-staatssecretaris van het Bureau of East Asian and Pacific Affairs. Stilwell was eerder twee jaar werkzaam op de Amerikaanse ambassade in Peking. Hij merkte op dat, voordat de Chinese leiders 27 jaar geleden de strijd tegen Falun Gong aangingen, zelfs de families van sommige hoge functionarissen de beoefening praktiseerden.
Het regime “ging zo hard tegen Falun Gong te keer. Dat was een vergissing”, vertelde hij aan The Epoch Times.
De voormalige Chinese leider Jiang Zemin, die destijds in zijn eentje de grootschalige uitroeiingscampagne ontketende, wilde dat Falun Gong binnen drie maanden verdwenen zou zijn. Dat is niet gebeurd. Ook zijn de huiskerken niet uit China verdwenen.
Deze vervolging van het geloof is “contraproductief”, zei Stilwell.
Meer onderdrukking leidt tot meer verzet. “Dat is de menselijke aard. Het is ook de spirituele aard”, zei hij.
Een sprankje hoop
Op oudejaarsavond van het Chinese Nieuwjaar was de familie van Liu Zhitong bezig met het vullen van dumplings met rundvlees en peper. Het waren precies dezelfde dumplings die haar moeder zes jaar geleden had gemaakt, toen ze nog vrij was.
Kong is in de eerste paar maanden van haar detentie meer dan 13 kilo afgevallen, vertelde Liu. Kong moet dwangarbeid verrichten en naait bepaalde producten, hoewel Liu niet wist welke. Het is moeilijk om niet aan haar moeder te denken. En als Liu dat doet, doet haar hart pijn – alsof er “een zware steen op drukt”, zei ze. Ze zocht troost in spirituele leerstellingen en herinnerde zichzelf eraan dat alles tijdelijk is.
Terwijl deze ouders wegkwijnen in Chinese gevangenissen, klampen hun kinderen in Amerika zich vast aan hoop.
Moolenaar, de voorzitter van de China-commissie van het Huis van Afgevaardigden, schreef onlangs aan president Donald Trump over de “systematische” en toenemende religieuze vervolging in China.
“De omvang en schaal van de willekeurige en onrechtmatige detenties door de CCP en andere misstanden, zoals het scheiden van gezinnen en dwangarbeid, vormen aantoonbaar misdaden tegen de menselijkheid,” schreef hij. Hij drong er bij de president op aan om de kwestie tijdens zijn reis naar Peking half mei aan te kaarten en de religieuze gevangenen vrij te laten.
De arrestatie van de goede vrienden Ezra Jin en Gao Quanfu in China heeft ook hun zoon en dochter in Amerika weer met elkaar in contact gebracht, waardoor de strijd voor Drexel en Gao Pu minder eenzaam is geworden.
„We hebben een overwinning nodig, hoe klein ook,” zei Gao.
Ze voelen zich kwetsbaar. Maar ze willen ook hun ouders terug. En ze zien geen andere optie dan te blijven protesteren.
Doria Liu herinnert zich vrolijkere tijden, toen zij en haar moeder nog konden bellen. De familie van Liu had zich net in hun nieuwe huis gevestigd.
Haar moeder had het gehad over alle groenten die ze zou zaaien: hier wat sperziebonen, daar wat aubergines – “zodra ik naar je toe kom.”
Het stukje grond ligt grotendeels braak. Achter een keurig onderhouden strook gazon staan een paar jonge boompjes.
“Het wacht tot zij de zaadjes zaait,” zei Liu.
Gepubliceerd door The Epoch Times (12 mei 2026): They Felt Safe in America—Until Beijing Went After Their Parents in China
