Israëls aanvallen op Iran op 13 juni werden uitgevoerd met het uitdrukkelijke doel om te voorkomen dat Iran een kernwapen ontwikkelt.
Tijdens wat de codenaam “Operatie Rijzende Leeuw” heeft gekregen – een verwijzing naar een Bijbelvers uit het Boek Numeri – trof de Joodse staat meerdere doelen, waaronder enkele nucleaire installaties die essentieel zijn voor de atoomambities van het islamitische regime.
Maar hoe succesvol is de bliksemaanval van Jeruzalem geweest in het bereiken van zijn doelen?
Getroffen nucleaire locaties
Voorafgaand aan de aanvallen was bekend dat Iran uranium verrijkte tot een zuiverheid van 60 procent, wat eenvoudig verder kan worden verfijnd tot de 90 procent zuiverheid die nodig is om het radioactieve element geschikt te maken voor wapens.
De meeste civiele kernreactoren voor het opwekken van elektriciteit – de publiekelijk verklaarde reden van Teheran voor hun installaties – vereisen volgens de World Nuclear Association dat uranium verrijkt wordt tot een zuiverheid van tussen de 3 en 5 procent.
Iraanse leiders hebben herhaaldelijk verklaard dat zij een vreedzaam nucleair energieprogramma handhaven, maar hervatten in 2018 de productie van hoogverrijkt uranium.
In februari stelde de nucleaire waakhond van de Verenigde Naties, het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA – International Atomic Energy Agency), vast dat Iran ongeveer 605 pond uranium verrijkt tot 60 procent had opgeslagen.
Op 13 juni verklaarde het IAEA dat twee Iraanse nucleaire faciliteiten schade hadden opgelopen tijdens de aanval, maar de precieze omvang blijft onduidelijk.
Die locaties waren de nucleaire faciliteit van Natanz en het nucleaire technologiecentrum van Esfahan.
Dit is wat tot nu toe bekend is over de impact van de aanvallen.
Natanz
De nucleaire faciliteit van Natanz, officieel de Shahid Ahmadi Roshan nucleaire faciliteiten, ligt in de buurt van de stad Natanz, ongeveer 290 kilometer ten zuiden van Teheran.
Volgens het IAEA hebben de aanvallen van Israël “het bovengrondse gedeelte van de Pilot Fuel Enrichment Plant vernietigd, een van de installaties waar Iran uranium verrijkt tot 60 procent.”
De waakhond verklaarde dat de elektriciteitsinfrastructuur van de faciliteit, inclusief een elektrisch sub-station, een hoofdgebouw voor de elektriciteitsvoorziening en noodstroomvoorzieningen en back-upgeneratoren, eveneens vernietigd was.
IAEA-directeur-generaal Rafael Grossi verklaarde op 16 juni aan de raad van gouverneurs van het agentschap in Wenen dat, “hoewel de bovengrondse gebouwen schade hebben opgelopen, er geen aanwijzingen zijn voor een fysieke aanval op de ondergrondse cascadehal met een deel van de Pilot Fuel Enrichment Plant en de belangrijkste Fuel Enrichment Plant.”
Grossi voegde er echter aan toe dat het verlies van stroom in de cascadehal mogelijk schade heeft toegebracht aan de daar aanwezige centrifuges.
Het IAEA verklaarde dat het niveau van radioactiviteit buiten de locatie op normale niveaus was gebleven, wat suggereert dat er geen directe bedreiging is voor de lokale bevolking of het milieu.
Grossi zei dat er “binnen de faciliteit sprake was van zowel radiologische als chemische besmetting.”
Grossi vertelde later aan de BBC dat het waarschijnlijk is dat alle ongeveer 15.000 centrifuges — de machines die worden gebruikt om uranium te verrijken — die in Natanz werkzaam zijn, ernstig beschadigd of vernietigd zijn door de stroomuitval.
Op 17 juni plaatste het IAEA een bericht op het sociale mediaplatform X waarin stond: “Op basis van voortdurende analyse van satellietbeelden met hoge resolutie, verzameld na de aanvallen van vrijdag, heeft het IAEA aanvullende elementen vastgesteld die wijzen op directe impact op de ondergrondse verrijkingshallen in Natanz.”
Esfahan
De andere nucleaire locatie die werd getroffen bij de Israëlische aanval was het nucleaire technologiecentrum van Esfahan, gelegen in de stad Esfahan, net iets minder dan 160 kilometer ten zuiden van de faciliteit in Natanz.
Volgens het IAEA raakten vier gebouwen op de locatie beschadigd bij de aanval van 13 juni.
“Het ging om het centrale chemische laboratorium, een uraniumconversiefabriek, de fabriek voor de productie van reactorbrandstof in Teheran, en de UF4-naar-EU-metaalverwerkingsinstallatie, die in aanbouw was.”
Net als bij Natanz verklaarde het agentschap dat “de stralingsniveaus buiten de locatie ongewijzigd zijn gebleven.”
In de uraniumconversiefabriek werd gewerkt aan uraniummetaal.
Hoewel het ook voor andere doeleinden kan worden gebruikt, is uraniummetaaltechnologie een belangrijk onderdeel bij het maken van de kern van een kernwapen.
Als Teheran zou proberen een kernwapen te maken, zou het uranium moeten omzetten in uraniummetaal.
Als de conversiefabriek buiten werking is, zal Iran uiteindelijk zonder uranium komen te zitten om te verrijken, tenzij het een externe bron vindt.
Overgebleven locaties
Het IAEA verklaarde dat er geen schade werd vastgesteld op de locatie van de Fordow Fuel Enrichment Plant of bij de zware waterreactor in Khondab, die nog in aanbouw is.
De kerncentrale van Bushehr was geen doelwit, net als de onderzoeksreactor van Teheran die niet werd aangevallen.
Van die faciliteiten is Fordow de meest essentiële voor Teherans nucleaire ambities.
Fordow, gelegen onder ongeveer 80 meter rots en aarde, is ingebouwd in de zijkant van een berg nabij de stad Qom, ongeveer 95 kilometer ten zuidwesten van Teheran.
Het is de tweede uraniumverrijkingsfaciliteit van Iran na Natanz en is sinds 2009 operationeel. Volgens Iraanse staatsmedia heeft het land rond de Fordow-faciliteit het door Rusland geleverde S-300 luchtafweerraketsysteem ingezet, meldde men in 2016.
Israël heeft de ambitie uitgesproken om de locatie uit te schakelen. De Israëlische ambassadeur in de Verenigde Staten, Yechiel Leiter, zei op 13 juni tegen Fox News: “Deze hele operatie… moet echt worden afgerond met de vernietiging van Fordow.”
Vanwege de locatie vormt Fordow echter een bijzonder lastig doelwit voor de Israëliërs.
Hoe staat het met het nucleaire programma van Iran?
Helaas is het vanwege de geheime aard van het nucleaire programma van Iran, en het feit dat het IAEA het land niet heeft kunnen bezoeken, onmogelijk met enige zekerheid te zeggen hoe ver Israël met zijn aanvallen de atoomambities van het islamitische regime heeft teruggedrongen.
De bijna totale vernietiging van twee belangrijke nucleaire faciliteiten in Natanz en Esfahan, samen met de dood van talrijke hoge militaire functionarissen en nucleaire wetenschappers, zal ongetwijfeld een zware klap zijn geweest voor het regime in Teheran.
Reuters heeft bijgedragen aan dit verslag.
Origineel gepubliceerd door The Epoch Times (17 juni 2025): Here’s How Much Damage Israel Has Done to Iran’s Nuclear Program
