Wednesday, 17 Jul 2024
Een detail uit "Maarten Luther spijkert zijn 95 stellingen op de deur," 1872, door Ferdinand Pauwels. (Publiek domein)

Het grote belang van het getal drie

Naast andere manieren waarop het getal drie belangrijk is, zijn er drie bewijzen waarop we onze samenlevingen baseren.

Ik beweer – onvoorwaardelijk – dat na de eenheid van één, het getal drie het allerbelangrijkste is!

Het is duidelijk dat drie een belangrijke weerklank heeft in de theologie en de mythe: De drie grootste goden van het Griekse Olympische pantheon waren de drie broers Zeus, Poseidon en Hades. En de drie grootste goden van het hindoeïsme zijn Brahma, Vishnu en Shiva. In het christendom draait het om de drie-eenheid van drie personen (Vader, Zoon en Heilige Geest) en toch met één God centraal.

Een schilderij van de Heilige Drie-eenheid: God de Vader, God de Zoon en de Heilige Geest, vóór 1917, door Max Fürst. (Publiek domein)

Er is iets diepzinnigs waarin dit drie-in-één idee niet zomaar een verzonnen mythe is (in de denigrerende betekenis van het woord mythe), maar eigenlijk een aspect van de werkelijkheid dat we vaak niet opmerken.

Als we bijvoorbeeld naar de structuur van ons universum kijken, zien we overal drie-in-één! Ruimte is één begrip, maar het bestaat uit drie dimensies: lengte, breedte en hoogte. Tijd is één begrip, maar heeft ook drie dimensies: verleden, heden en toekomst. Massa bestaat in drie toestanden: vast, vloeibaar en gas. Filosofie-rationaliteit zelf kan gezien worden als de uitwerking van these, antithese en synthese. Van mensen werd traditioneel gezegd dat ze een lichaam, geest en ziel hadden. De lijst gaat maar door.

Een gebied waar dit volgens mij vaak over het hoofd wordt gezien, is in het bewijs of de bewijsvoering van een stelling of geloof. Waarom geloven we wat we doen? Niet iedereen is zichzelf bewust natuurlijk, maar voor degenen die dat wel zijn, is er een reden voor hun overtuigingen en als ze in een discussie worden gedwongen, zullen ze hun bewijzen aanvoeren. Dit geldt net zo goed voor politiek als voor religies, of voor sociale of esthetische overwegingen.

Drie elementen van bewijs

Laten we eens kijken naar drie elementen van bewijs. Ten eerste is traditie een vorm van bewijs. Wat vroeger gezegd, gedaan of beoefend werd, werkte toen, nietwaar? Dus waarom nu iets veranderen? En trouwens, dit gaat niet alleen over religieuze of sociale praktijken, alsof de wetenschap zelf niet net zo schuldig is aan haar eigen tradities die zich steevast verzetten tegen veranderingen en vooruitgang, hoe overtuigend het nieuwe bewijs ook is. Zoals Thomas Kuhn opmerkte in zijn “The Structure of Scientific Revolutions”, gepubliceerd in 1962, richten wetenschappers zich meer op het verfijnen en uitbreiden van gevestigde theorieën dan op het ter discussie stellen van de onderliggende aannames.

Als we kijken naar religies, dan is het zeker zo dat de katholieke kerk altijd een sterk traditioneel element heeft gehad, en juist deze traditie werd een van de twistpunten tijdens de protestantse reformatie; protestanten vonden bewijs voor hun opvattingen, niet in tradities, maar in dimensie nummer twee.

De 95 stellingen van Maarten Luther waarin hij de controversiële praktijken van de katholieke kerk aanvocht, werden de katalysator van de protestantse reformatie. Detail van “Maarten Luther spijkert zijn 95 stellingen op de deur,” 1872, door Ferdinand Pauwels (Publiek domein)

De tweede is die van autoriteit. Geschriften of, meer in het algemeen, boeken of leerstellingen die fysiek en formeel kunnen worden geïnspecteerd, zijn een bron van bewijs. We hebben al gezinspeeld op de protestantse afwijzing van sommige katholieke tradities, en waarom was dat? Omdat ook zij bewijs voor hun geloof zochten in de Bijbel, die zij zagen als strijdig met sommige katholieke tradities.

Ironisch genoeg hadden de protestanten toen ze begonnen wel de Bijbel, maar geen tradities, omdat die per definitie net begonnen waren. Ongeveer vierhonderd jaar later hebben ze allemaal, in hun verschillende denominaties, een heleboel tradities opgebouwd. Als protestanten consequent willen zijn, zouden ze deze moeten onderzoeken in het licht van wat de Bijbel hen vertelt.

Ten slotte is het derde element van bewijs (en we kunnen hier verschillende woorden gebruiken) ons geweten, onze innerlijke getuige, onze “stille kleine stem”, onze intuïtie – iets in ons vertelt ons of iets waar of onwaar, goed of fout is. Als we terugkeren naar de afsplitsing van het protestantisme van het katholicisme, kunnen we opmerken dat, nadat de protestantse beweging in heel Europa voet aan de grond kreeg, deze zelf ook snel afsplitste. Om maar een van de belangrijke splitsingen te noemen: De Quakers verwierpen christelijke tradities en de autoriteit van de Bijbel en vervingen deze door de “Christus van binnen”, het Woord dat innerlijk tot de menselijke ziel spreekt: de directe stem van God die met andere woorden via het geweten spreekt.

“Meditatie”, circa 1900-1910, door John George Brown. Olieverf op doek. Metropolitan Museum of Art, New York City. (Publiek domein)

Wanneer één bewijs domineert

Dit is allemaal heel interessant, maar hoe is het relevant vandaag de dag? Het probleem is dat we de neiging hebben om de voorkeur te geven aan één belangrijk element, vaak met uitsluiting van de andere twee, of soms hebben we een tweede element als een mindere back-up, maar het derde element wordt genegeerd of zelfs gedemoniseerd. Dit verarmt ons en leidt tot grote problemen zoals we zullen zien.

Als we naar de geschiedenis kijken, zien we dat deze drie soorten bewijzen thema’s zijn die hele tijdperken van de Europese geschiedenis domineren, een soort leidmotief dat door verschillende tijdperken loopt. Laat het me uitleggen.

Door het feodale systeem, de katholieke hiërarchie en de afwezigheid van de nog uit te vinden drukpersen (om drie redenen te noemen), was er tijdens de Europese Middeleeuwen overwegend een wereld waarin traditie het bewijs en de geldigheid was van alle aspecten van het leven.

“Een sibille en een profeet”, circa 1495, door Andrea Mantegna. Pigmenten en goud in distemper op doek. Het Cincinnati Art Museum. (Publiek domein)

Met de opkomst van de Renaissance, de Reformatie en de komst van de boekdrukkunst kwam de wereld in de fase van autoriteit: bewijs moest worden gevonden in geschriften en gezaghebbende geschriften. Mensen discussieerden over wat er in de teksten stond: Ik denk aan personages als de epische dichter John Milton, die het via de drukpers opnam tegen iedereen om de Engelse Republiek (zoals die was) te bekrachtigen.

Natuurlijk wil ik niet beweren dat in deze twee tijdperken iedereen zich op het ene (traditionele) of het andere (autoriteit) baseerde, want er was en is altijd een mengeling. De Quakers bieden bijvoorbeeld een ander perspectief voor het bewijs van hun religie.

In Europa lijkt het alsof we zo’n 500 jaar waarden en bewijzen hebben gehad die gebaseerd waren op tradities, gevolgd door 400 jaar waarin deze gebaseerd waren op het gezag van het boek dat centraal stond, en nu bevinden we ons in een andere fase van het menselijk bestaan. Want zeker na de Tweede Wereldoorlog, het poststructuralisme en de postwaarheid, bevinden we ons nu in het tijdperk waarin de stem in onszelf het dominante bewijs is. Alleen is dit nu vreemd genoeg niet het geweten geworden dat de Quakers oorspronkelijk goedkeurden, niet de spirituele verlichting van Oosterse religies en mystici in andere tradities. Nee, het is een solipsistische plaats geworden waar wat ik “voel” juist moet zijn en alle objectieve realiteit, alle feiten en elke overweging van tegenstrijdige gegevens of meningen of tegenargumenten overtroeft.

We hebben op de een of andere manier een wereld gecreëerd waarin complete subjectiviteit het heeft gewonnen van traditionele waarden en wetenschappelijke feiten. En voor de “gelovigen” is dit hun religie!

Dit is in alle opzichten buitengewoon: Mannen zijn vrouwen, vrouwen zijn mannen; vrije meningsuiting, vrije gedachte is slecht omdat het mensen verontrust en ongemakkelijk maakt; genocide is goed “in context,” enzovoort. Allerlei absurde en weerzinwekkende ideeën die elk redelijk opgeleid persoon 20 jaar geleden nog van de hand zou hebben gewezen, zijn nu gangbare overtuigingen geworden, “bewezen” overtuigingen.

Dit is natuurlijk bewezen omdat er geen gemeenschappelijke en gedeelde kennistradities zijn; er zijn geen boeken of geschriften die enig gezag hebben. En mensen, vooral jongeren, lezen geen boeken meer zoals vroeger.

“Meditatie,” 1911, door Jean-Paul Laurens. (Publiek domein)

Dus, in het vacuüm van de traditie, bij gebrek aan leerboeken, en zonder enige training in de disciplines van gebed, meditatie, mindfulness en dergelijke, heeft het dwaze geloof dat wat ik denk juist moet zijn (ongeacht hoe weinig er eigenlijk wordt nagedacht) de overhand gekregen en is het een belangrijk onderdeel van onze cultuur geworden. Het is gevaarlijk en het is een afsterfcultuur.

De eerste stap in het tegengaan van deze neiging is om het te herkennen voor wat het is. De tweede stap is om de bewijzen van de drie elementen te erkennen. We hebben ze alle drie nodig. En de derde stap is om in de aanval te gaan – waar we die ook vinden – en al deze absurde subjectiviteit uit te dagen: Daag het uit met geweldige ideeën uit onze grote tradities (en zeg waarom ze geweldig zijn) en ook door gebruik te maken van het prachtige leerproces dat voortkomt uit het bestuderen van boeken, of ze nu historisch, wetenschappelijk of religieus zijn.

Uiteindelijk is het niet het Amerikaanse leger dat de Westerse beschaving zal redden, als die al gered kan worden, maar een collectieve wil om vitale tradities te herstellen en het ware leren nieuw leven in te blazen, vooral die van spirituele aard.

Origineel gepubliceerd op The Epoch Times (29 frvrmbrt 2023): The Very Real Importance of the Number Three

Hoe u ons kunt helpen om u op de hoogte te blijven houden

Epoch Times is een onafhankelijke nieuwsorganisatie die niet beïnvloed wordt door een regering, bedrijf of politieke partij. Vanaf de oprichting is Epoch Times geconfronteerd met pogingen om de waarheid te onderdrukken – vooral door de Chinese Communistische Partij. Maar we zullen niet buigen. De Nederlandstalige editie van Epoch Times biedt op dit moment geen betalende abonnementen aan en aanvaardt op dit moment geen donaties. U kan echter wel bijdragen aan de verdere groei van onze publicatie door onze artikelen te liken en te her-posten op sociale media en door uw familie, vrienden en collega’s over Epoch Times te vertellen. Deze dingen zijn echt waardevol voor ons.