Decennialang is onderzocht welke rol vaders spelen in het leven van hun kinderen. Bijna geen enkel onderzoek stelt echter de vraag: Wat doet het krijgen van kinderen met vaders zelf?
Veel mannen vinden het moeilijk om onder woorden te brengen wat er met hen gebeurt nadat ze vader zijn geworden. Van buitenaf lijkt hun leven vaak grotendeels hetzelfde te blijven: dezelfde baan, hetzelfde huis en vergelijkbare dagelijkse routines. Toch beschrijven veel vaders het gevoel dat er iets fundamenteels is veranderd.
“Het vaderschap creëert niet alleen een nieuwe identiteit”, vertelde Tommy Mattera, erkend huwelijks- en gezinstherapeut, aan The Epoch Times. “Soms brengt het iets naar boven dat er altijd al was, maar nog niet eerder tot uiting was gekomen.”
Wetenschappers vinden inmiddels steeds meer bewijs voor meetbare veranderingen bij aanstaande vaders, zelfs nog voordat zij luiers gaan verschonen of verhaaltjes voor het slapengaan voorlezen.
Veranderingen in het lichaam
Het vaderschap wordt vaak gezien als iets dat begint in de verloskamer. Onderzoek wijst erop dat het al veel eerder kan beginnen.
In een studie uit 2025 volgden onderzoekers mannen die voor het eerst vader zouden worden. Daarbij werden al vóór de geboorte van hun kind meetbare hormonale veranderingen vastgesteld. Daarmee wordt het traditionele beeld uitgedaagd dat vaders tijdens de zwangerschap vooral een afwachtende rol spelen.
Uit het onderzoek bleek dat vaders een hoger oxytocinegehalte hadden dan mannen zonder kinderen. Dit hormoon, dat vaak het ‘bindingshormoon’ wordt genoemd, speelt een rol bij hechting, vertrouwen en sociale verbondenheid. Onderzoekers denken dat het kan bijdragen aan de hechte ouder-kindrelaties die zich tijdens de zuigelingentijd ontwikkelen.
Een van de meest intrigerende bevindingen van het onderzoek heeft betrekking op testosteron. Hieruit bleek dat vaders vaak lagere testosteronspiegels hebben nadat ze vader zijn geworden, een verschuiving die er mogelijk toe bijdraagt dat de aandacht wordt verlegd van competitie naar het gezinsleven. Aanstaande vaders met een lager testosterongehalte tijdens de zwangerschap van hun partner bleken bovendien vaker zeer betrokken vaders te worden na de geboorte van hun kind.
De veranderingen blijven niet beperkt tot hormoonspiegels.
“Hersengebieden die verband houden met empathie en genegenheid vertonen een toename in activiteit, en er is zelfs een verandering in de manier waarop cortisol in het lichaam werkt”, vertelde psycholoog Augusto Blanco aan The Epoch Times. “Dit helpt de vader om zich meer bewust te zijn van de behoeften van de baby en daar sneller op te reageren.”
Veranderingen in karakter
Hoewel zowel moeders als vaders ouders worden, verloopt de overgang voor mannen anders.
Terwijl moeders tijdens de zwangerschap en de bevalling meer zichtbare lichamelijke veranderingen ondergaan, beleven vaders de overgang vaker op een innerlijke manier.
“Het belangrijkste voor mij was om geduld te leren”, vertelde Justin Antunez, een vader van twee zoons uit Californië, aan The Epoch Times. “Kinderen willen de hele tijd je aandacht. Je beseft dat ze niet proberen lastig te zijn; ze willen gewoon hun wereld met je delen. Het vaderschap heeft me gedwongen om het rustiger aan te doen en de dingen door hun ogen te bekijken.”
De overgang verliep voor Antunez geleidelijk, zei hij, via talloze alledaagse momenten waarop hij de behoeften van een ander boven die van zichzelf moest stellen. Zijn ervaring weerspiegelt een thema dat steeds weer terugkomt in gesprekken met vaders. Velen beschrijven het gevoel dat het leven minder draait om persoonlijke ambitie en meer om het dienen van een doel dat groter is dan zijzelf.
“Mannen worden vaak opgevoed om prioriteit te geven aan prestaties, productiviteit, onafhankelijkheid en professioneel succes”, vertelde Doriel Jacov, een psychotherapeut die met vaders werkt, aan The Epoch Times. “Het vaderschap daagt die identiteit uit.”
Een overzichtsstudie uit 2024, getiteld The Paternal Body, omschreef het vaderschap als een ‘ontwikkelingstransitie’ en concludeerde dat het invloed kan hebben op de manier waarop mannen denken, voelen en zichzelf begrijpen. Op basis van tientallen onderzoeken stelden de onderzoekers vast dat vader worden de lichamelijke gezondheid, het emotionele leven, de relatie met anderen en zelfs de identiteit van een man kan veranderen.
“Die rol doet soms wat jarenlange therapie niet voor elkaar krijgt”, zegt Mattera. “Ze verplaatst het leven heel snel van het abstracte naar het concrete.”
Zonder inwerkperiode dwingt een pasgeboren baby een man om zelf antwoorden te vinden.
“Er is iemand die van je afhankelijk is”, zegt Mattera. “Iemand die naar je kijkt. Die van je leert, of je dat nu bewust doet of niet.”
Het kind wordt de spiegel
Voor veel mannen zet het vaderschap vraagtekens bij wat hen is bijgebracht over hoe een man hoort te zijn. Veel jongens groeien op met boodschappen als “niet huilen” en “wees stoer”, vaak van een vader die zijn liefde toonde door hard te werken in plaats van over gevoelens te praten.
Jacov beschrijft hoe sommige vaders, wanneer kinderen beginnen te huilen, als eerste de neiging hebben om weg te lopen. Anderen gaan naar het andere uiterste en hangen aan elke geluidje uit de babyfoon, vastbesloten om de emotionele afstand die ze als kind voelden niet te herhalen. In beide gevallen dwingt het vaderschap veel mannen om te zien hoe hun eigen opvoeding – en het beeld van mannelijkheid dat hen is bijgebracht – tot uiting komt in hun opvoeding.
Shannon Franklin, een psychologe die gespecialiseerd is in gezinsdynamiek, vertelde aan The Epoch Times dat het proces van de zorg voor een kind vaak de plek is waar de meest opvallende groei plaatsvindt. Mannen aan wie nooit werd gevraagd hoe ze zich voelden, moeten plotseling zowel de emoties van hun kinderen als die van zichzelf in de gaten houden. Na verloop van tijd leren velen hoe ze met hun reacties om moeten gaan en hoe ze in moeilijke situaties aanwezig kunnen blijven. Franklin zei dat ze gelooft dat die ervaringen vaak als katalysator dienen voor de eigen ontwikkeling van een vader.
Vader worden kan herinneringen en patronen uit de relatie van een man met zijn eigen ouders weer naar boven halen, aldus Blanco, “en in sommige gevallen, naarmate ze hun eigen ouders beter begrijpen, biedt dit een kans om kwesties aan te pakken die al jarenlang spelen.”
Kinderen weerspiegelen ook de sterke punten en tekortkomingen van beide ouders. Het vaderschap wordt een onverwachte spiegel – en een kans om te groeien.
Een doel dat alles verandert
Kinderen brengen verantwoordelijkheden met zich mee die overweldigend kunnen aanvoelen, maar ze bieden ook een reden om uitdagingen te doorstaan die anders onmogelijk zouden lijken. Slaap en tijd voor jezelf worden plotseling veel flexibeler dan ze ooit leken.
Blanco heeft vastgesteld dat mannen meer zelfvertrouwen, betere relaties, grotere emotionele flexibiliteit en een hogere mate van tevredenheid met het leven ervaren nadat ze vader zijn geworden. Elke dag biedt kansen om er te zijn, tekort te schieten, te leren en het opnieuw te proberen.
Voor een pasgeborene maakt het niet uit wat een man voor de kost doet. Een kind heeft geen interesse in professionele prestaties of de statussymbolen die ooit belangrijk leken. Het kind weet alleen of er iemand komt als het huilt, of er iemand blijft wanneer het moeilijk gaat, en of het morgen op iemand kan rekenen.
Voor veel mannen wordt die simpele realiteit een van de krachtigste drijfveren voor verandering die ze ooit zullen meemaken. Het vraagt meer van hen dan ze hadden verwacht, en het onthult kanten van zichzelf die ze anders misschien nooit hadden ontdekt. Tijdens het opvoeden van een kind merken velen dat ook zij nog steeds bezig zijn de mannen te worden die ze hopen te zijn.
Gepubliceerd door The Epoch Times (20/06/2026): The Surprising Ways Fatherhood Changes Men
